محمدجعفر بهبهانیان

محمدجعفر بهبهانیان
بهبهانیان، نفر وسط
زادهٔ
خرمشهر
درگذشتتیر ۱۳۹۷ (۱۱۵ سال)
دورانپهلوی
شناخته‌شده
برای
حسابدار شخصی شاه

محمدجعفر بهبهانیان فرزند محمود متولد خرمشهر در جوانی در زمان شیخ خزعل نایب الحکومه خرمشهر شد. وی در سال ۱۳۳۰ توسط اسدالله علم برای رسیدگی به املاک بنیاد پهلوی انتخاب شد و بعد از آن به عنوان مدیر کل املاک موقوفه پهلوی برگزیده شد. او بعداً به سرپرستی بنیاد پهلوی، سرپرستی حسابداری دربار پهلوی، معاونت اداری وزارت دربار شاهنشاهی و سرپرست آرامگاه رضاشاه منصوب شد.[۱] او جزو نخستین اعضای هیئت مدیره بنگاه ترجمه و نشر کتاب بود که به وکالت از محمدرضا پهلوی و ثریا اسفندیاری جزو مؤسسان نیز به‌شمار می‌رفت.[۲] سازمان مطالعات تاریخ معاصر ایران به نقل از احمدعلی مسعود انصاری وی را یکی از اعضای فراماسونری معرفی کرده است.[۳]
مهدی پیراسته بهبهانیان را متهم می‌کند که تحت لوای حسابداری شاهنشاهی مبالغ زیادی پورسانت را بدون اطلاع شاه به جیب زده است.[۴] محمد باهری او را شخصی معرفی کرده است که برای شاه تجارت می‌کرد و برایش پولی درمی‌آورد که دزدی نبود. باهری همچنین بهبهانیان را عامل توسعه کارخانه‌های سیمان می‌داند و این توسعه را یکی از خدمات بزرگ وی می‌شمارد.[۵] بهبهانیان در سال ۵۷ به همراه شاه از ایران خارج شد و به دلیل اعتماد زیادی که محمدرضا پهلوی به وی داشت، مسئول کارهای مالی شاه در سوئیس بود ولی وی بعد از مدتی با اختلاس پولهای منسوب به شاه در سوئیس ناپدید شد. رقم دقیق اختلاس او مشخص نشد ولی از سوی مخالفان شاه از صدها میلیون دلار تا هزاران میلیون دلار اختلاس به او نسبت داده شده است.[۶][۷] اما مسعود بهنود اختلاس پول توسط بهبهانیان را شایعه خوانده و اظهار داشته است بهبهانیان در سفر به مصر و ملاقات با شاه، تمام حساب ها را تسویه کرده است.[۸] مهرداد فرهمند خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی در یک رشته توئیت گفته است یکی از خیرین همنام با جعفر بهبهانیان که در طول اقامتش در خارج از ایران بانی ساخت چندین مدرسه، مسجد، کتابخانه و ورزشگاه در ایران شده[۹][۱۰] در واقع خود او بوده است.

منابع

  1. «مرکز بررسی اسناد تاریخی». historydocuments.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۵.
  2. «دستور شاه برای اجر ای طرح کتاب سیا».
  3. www.iichs.org http://www.iichs.org/archived/maghalat/polite/polite.html. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۵. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  4. تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد مصاحبه با مهدی پیراسته نوار شماره ۵
  5. «تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد مصاحبه با محمد باهری نوار شماره ۱۷».
  6. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۳۹۲-۰۴-۲۵). «جواهرات سلطنتی در چمدان شاه جا نشد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۵.
  7. «خاطرات احمد علی مسعود انصاری». www.iichs.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۳۰.
  8. برنامه هزار داستان با مسعود بهنود در پلتفرم یوتیوب با عنوان بهبهانیان کجاست؟
  9. «اقدامات خیرخواهانه حاج محمد جعفر بهبهانیان در شهر بهبهان».
  10. «خیر و نیکوکار بزرگ بهبهانی چهره در نقاب خاک کشید».