محمد مردوخ کردستانی
شیخ محمّد مردوخی | |
|---|---|
 | |
| ملیت | ایرانی |
| عنوان | آیتالله مردوخ |
| دوره | ۱۲۵۶–۱۳۵۴ |
| پدر | عبدالمؤمن مردوخی |
محمّد مردوخ کردستانی (۱۲۵۶، سنندج – ۱۳۵۴)نویسنده،محقق،ادیب شاعر، فیلسوف،سیاستمدار و امام جمعه و مفتی اعظم اهل سنت کردستان ایران در عهد قاجار و پهلوی بود. او فرزند شیخ عبدالمؤمن مردوخ بود.
او شاهد و شرکتکننده بسیاری از حوادث تاریخی و رویدادهای اجتماعی و سیاسی دو قرن اخیر کردستان ایران بوده است.
زندگی
محمد مردوخ در ۱۲۹۷ ه.ق (۱۲۵۶ خورشیدی در محله آقا زمان سنندج زاده شد. پدرش سِمَت امامت جمعهٔ سنندج را بر عهده داشت. در ۱۲ سالگی که پدرش درگذشت محمد عهدهدار امامت جمعه سنندج شد. آشنایی مردوخ با زبانهای عربی و انگلیسی موجب شد تا وی بتواند با تحولات فرهنگی و اقتصادی آن سده آشنا شود. در سن ۳۰ سالگی مردوخ ماشین چاپی به سنندج وارد کرد و روزنامه اتحاد را منتشر کرد. محمد مردوخ در حوادث مشروطه کردستان و سالهای پس از آن نقش داشت. از نظر انتشار و ترجمه کتاب نیز آثار زیادی منتشر کرد. مجموع آثار منتشرشده و ناشدهٔ او را حدود ۱۱۵ جلد کتاب برشمردهاند. محمد مردوخ در سال ۱۳۵۴ خورشیدی و در سن ۹۸ سالگی از دنیا رفت و در روستای نوره از توابع شهرستان سنندج به خاک سپرده شد.[۱]
شیخ محمد مردوخ حدود شصت کتاب و رساله چاپ کرده است. مهمترین و معروفترین کتاب وی تاریخ مردوخ میباشد که مرجع تاریخی مهمی در تاریخ نوین کردها و کردستان است. همچنین فرهنگ لغت سه زبانه فارسی کردی عربی در ۲ جلد قطور ازجمله آثار اوست.
همچنین آقای شیخ محمد مردوخ نسبت به مذهب شیعه افتراها و توهینهایی نموده است که در ادامه سند مذکور دربارهٔ آن توضیح داده است:
«آقای شیخ محمد مردوخ قبلاً نیز جزوهای دربارهٔ شیعه و سنی نوشته و چاپ کرده و در آن به مذهب تشیع توهین و موجبات تشنج و ناراحتی شیعیان را فراهم ساخته بود که از طریق ساواک نسبت به جمعآوری نسخ موجود و جلوگیری از تجدید چاپ آن جلوگیری بعمل آمد.»
پانویس
منابع
- مقدمه تاریخ کرد و کردستان، مردوخ کردستانی، شیخ محمد.
- وبگاه شخصی سوران کردستانی.