محمود فرجامی

محمود فرجامی
محمود فرجامی در سال ۱۳۹۴
محمود فرجامی در سال ۱۳۹۴
زاده۴ خرداد ۱۳۵۶ (۴۸ سال)
مشهد، ایران
نام(های) دیگرم. ف.، میم فه
پیشهطنزپرداز، روزنامه‌نگار، مترجم و نویسنده
ملیتایرانی
تحصیلات
  • کارشناسی کامپیوتر
  • کارشناسی ارشد حکمت و فلسفه اسلامی
  • دکترای روزنامه‌نگاری
دانشگاه
سبک(های) نوشتاریطنزنویسی
سال‌های فعالیت۱۳۸۳–تاکنون
فرزند(ان)سهراب
وبگاه

محمود فرجامی (زادهٔ ۴ خرداد ۱۳۵۶ در مشهد)، طنزپرداز، روزنامه‌نگار، مترجم و نویسندهٔ ایرانی است. او دارای تحصیلات کارشناسی ارشد رشتهٔ حکمت و فلسفه اسلامی و دکترای روزنامه‌نگاری است. محمود فرجامی از سال ۱۳۸۰ به طنزنویسی‌های سیاسی و اجتماعی مشغول بوده است و ازجمله به دلیل ترجمهٔ کتاب بیشعوری شناخته می‌شود.

زندگی

محمود فرجامی در سال ۱۳۵۶ در مشهد زاده شد. وی دانش‌آموختهٔ ارتباطات (گرایش روزنامه‌نگاری) در مقطع دکترا از دانشگاه علوم مالزی است. پایان‌نامه دکتری او دربارهٔ انگیزه‌های تولید طنز سیاسی در ایران است و در آن از مصاحبه‌های اختصاصی با هادی خرسندی، سید ابراهیم نبوی، رؤیا صدر، ابوالفضل زرویی نصرآباد، فیروزه مظفری، مانا نیستانی، پوریا عالمی، هادی حیدری و ف. م. سخن به عنوان منبع اصلی اطلاعات استفاده شده است.[۱] فرجامی در سال ۲۰۱۲ به عنوان دانشجوی برجستهٔ دکترا از انجمن بین‌الملی مطالعات طنز جایزه دریافت کرده است.[۲] وی از سال ۱۳۸۹ از ایران خارج شد و اکنون در اسلو نروژ زندگی می‌کند.[۳]

فعالیت‌ها

محمود فرجامی طنزنویسی حرفه‌ای را با نوشتن طنز سیاسی و با نام مستعار «م. ف.» در وبگاه بازتاب آغاز کرد و از سال ۱۳۸۳ تاکنون با وبگاه‌های گویانیوز، فرارو، عصرایران، رادیو زمانه، تهران‌ریویو، روزنامهٔ تهران امروز و مجلهٔ تابلو به عنوان طنزنویس سیاسی و اجتماعی همکاری داشته است.[۴] وی همچنین علاوه بر یادداشت‌هایی که دربارهٔ طنز در این وبگاه منتشر کرده، بارها به عنوان مهمان در برنامه پرگار نیز حاضر شده است.[۵] محمود فرجامی از سال ۱۳۸۴ عضو فدراسیون جهانی روزنامه‌نگاران (IFJ) است و علاوه بر نوشته‌ها به زبان فارسی، کتاب‌ها، طنزنوشته‌ها و مقالاتی نیز به زبان انگلیسی دارد که از میان آنها می‌توان به معرفی کتاب دوزخرفات نوشتهٔ سروش پاکزاد اشاره کرد.[۶]

در سال ۱۳۸۷، محمود فرجامی کتاب «Asshole No More» را با عنوان بیشعوری به فارسی برگرداند. در پی عدم مجوز از سوی وزارت ارشاد ایران، فرجامی نسخهٔ پی‌دی‌اف این کتاب را به صورت رایگان منتشر کرد که به سرعت مورد استقبال فارسی‌زبانان قرار گرفت. کتاب بیشعوری در سال ۱۳۹۳ و پس از پنج سال انتظار به دلیل عدم دریافت مجوز نشر، به‌طور رسمی در ایران منتشر و به سرعت به یک کتاب پرفروش تبدیل شد؛ به طوری که هشت ماه پس از چاپ نخست، به چاپ بیستم و آستانهٔ تیراژ پنجاه هزار جلدی رسید.[۷][۸] این کتاب در تهران توسط نشر روزنه، در کابل توسط نشر زریاب و در لندن توسط نشر اچ اند اس مدیا نیز به‌طور جداگانه به چاپ رسیده است.

در سال ۱۳۹۶، مترجم کتاب با انتشار ویدئویی در کانال یوتیوبی خود به ماجرای نشر این کتاب در ایران پرداخت. وی بیان کرد که چه تعداد از ناشران متخلف پس از استقبال استثنایی خوانندگان از کتاب بیشعوری، به‌طور هم‌زمان به چاپ و انتشار نسخه‌هایی از آن پرداختند. او همچنین خاطرنشان کرد که «حق انحصاری» ترجمه و فروش کتاب بیشعوری را از ناشر و نویسنده خریده و انتشار هر ترجمهٔ دیگری از آن غیرقانونی است.[۹] فرجامی همچنین سردبیری شماره ۲۴ ماهنامه طنز سه‌نقطه را در تیرماه ۱۴۰۰، با عنوان «استندآپ‌کمدی چیست؟ استندآپ‌کمدی چی نیست؟» بر عهده داشته است.[۱۰]

اجراهای کمدی

به گفتهٔ خود وی، او نخستین کسی است که در داخل ایران تحت عنوان استندآپ کمدی به شیوهٔ امروزی به صحنه رفته است.[۱۱] او در عرصهٔ کمدی نیز علاوه بر اجرای استندآپ‌کمدی‌هایی در داخل و خارج از ایران، تا سال ۲۰۱۷ بیش از دویست اجرای طنزآمیز ویدئویی در کانال طنز «خوراسانیان» خود منتشر کرده است.[۱۲]

آثار

نوشته‌ها

  • ۱۳۸۸: راننده تاکسی، نشر نی، تهران؛ اچ اند اس مدیا، لندن (۲۰۱۱)
  • ۱۳۹۲: قصه‌های خوب برای گنده‌های خوب، نشر حوض نقره، تهران
  • ۱۳۹۳: فرهنگ واژگان خوب برای دانشجویان خوب، نشر تیسا، تهران
  • ۱۳۹۴: بیشعوران، نشر تیسا، تهران
  • ۱۳۹۵: قصه قسمت، نشر تیسا، تهران؛ اچ اند اس مدیا، لندن (۲۰۱۲)
  • ۲۰۱۶: خنده و خاموشی، گزیده ده سال طنزنوشته‌های سیاسی و اجتماعی، جلد یکم (۱۳۸۳–۱۳۸۹)، اچ اند اس مدیا، لندن
  • ۲۰۱۶: ضدفراموشی، گزیده ده سال طنزنوشته‌های سیاسی و اجتماعی، جلد دوم (۱۳۸۹–۱۳۹۳)، اچ اند اس مدیا، لندن
  • ۲۰۱۷: Iranian Political Satirists، انتشارات دانشگاهی جان بنجامینز، آمستردام
  • ۱۳۹۸: کتابِهُما، نشر روزنه، تهران
  • ۲۰۲۴: طنز در و بر اسلام، نشر فرجامی، اسلو

برگردان‌ها

  • ۱۴۰۰: مجرمِ مادرزاد، ترور نوآ، ترجمه مشترک با فرزانه احمدی، نشر روزنه، تهران
  • ۱۳۹۲: فلسفه طنز، جان موریل، ترجمه مشترک با دانیال جعفری، نشر نی، تهران
  • ۱۳۹۳: بیشعوری، خاویر کرمنت، نشر تیسا، تهران
  • ۱۳۹۷: درآمدی به طنزپژوهی، گردآوری و ترجمه مشترک با گروهی از هنرجویان، نشر تیسا، تهران
  • ۱۳۹۷: چنین کنند جانوران، ویل کاپی، ترجمه مشترک با فرزانه احمدی، نشر روزنه، تهران
  • ۱۳۹۷: دست چپم داره منو می‌کُشه، بازیابی سخنان محکومان به اعدام دقایقی پیش از مرگ، از وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا، ترجمه مشترک با فرزانه احمدی، نشر روزنه، تهران

منابع

  1. «انگیزه‌های طنز سیاسی در ایران: گزارش یک پایان‌نامه، محمود فرجامی». انجمن جهانی طنز فارسی. ۱۵ مهر ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۱۵.
  2. «Graduate Student Awards, 2006-2015». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۵.
  3. «گفت‌وگو با محمود فرجامی، طنزنگار و طنزپژوه». بخش فارسی دویچه وله. ۲ خرداد ۱۳۹۶.
  4. «تاریخ شفاهی رسانه: محمود فرجامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵.
  5. پرگار: جوک‌های قومی
  6. یک نقیضه کم‌نظیر، محمود فرجامی، تهران رویو، ۱۹ آوریل ۲۰۱۵
  7. «فروش پنجاه هزار جلدی بیشعوری در آستانه چاپ بیستم». خبرگزاری کتاب ایران. ۱۴ شهریور ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۰.
  8. «بیشعوری، دبش، بهار ۱۳۹۰». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۱۵.
  9. محمود فرجامی (۶ اکتبر ۲۰۱۷). همه چیز دربارهٔ بیشعوری: داستان تلخ کتابی که به ابتذال کشیده شد (فیلم). یوتیوب: کانال خوراسانیان. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۸-۱۱.
  10. ««سه نقطه» ۲۴ ویژه‌نامه استندآپ کمدی شد»، خبرگزاری مهر.
  11. فرشید سادات شریفی (۱ مه ۲۰۱۹). «شما کسی که من را هل داد ندیده‌اید؟ گفت‌وگو با محمود فرجامی، طنزپرداز». مجله هفته مونترال.
  12. «کمدی‌کتاب بیشعوری در ونکوور با حضور محمود فرجامی». رسانه همیاری. ۱۱ اکتبر ۲۰۱۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون