محکمه بین‌المللی نظامی خاور دور

دادگاه نظامی بین‌المللی خاور دور
تالار دادگاه در زمان برگزاری محاکمه در ایچیگایا، توکیو
کیفرخواستتوطئه، جنایت تجاوز، جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت
آغاز۲۹ آوریل ۱۹۴۶
صدور حکم۱۲ نوامبر ۱۹۴۸
خوانده۲۸
تاریخچهٔ پرونده
اقدام مرتبطدادگاه‌های نورنبرگ
اعضای دادگاه
قاضی حاضر۱۱

محکمهٔ بین‌المللی نظامی خاور دور که با نام‌های محاکمهٔ توکیو و دادگاه جنایات جنگی توکیو نیز شناخته می‌شود، یک دادگاه نظامی بود که در ۲۹ آوریل ۱۹۴۶ برای محاکمهٔ رهبران امپراتوری ژاپن به اتهام جنایت تجاوز، جنایات جنگی معمول و جنایت علیه بشریت، پیش و هنگام جنگ جهانی دوم تشکیل شد.[۱] محکمهٔ بین‌المللی نظامی خاور دور بر اساس الگوی محکمهٔ بین‌المللی نظامی در نورنبرگ، آلمان تحت اشغال متفقین ایجاد شد؛ همان دادگاهی که رهبران آلمان نازی را برای جنایات جنگی، جنایات علیه صلح و جنایت علیه بشریت محاکمه کرده بود.[۲]

پس از شکست ژاپن و اشغال کشور توسط متفقین، فرماندهی عالی نیروهای متفقین به ریاست ژنرال آمریکایی داگلاس مک‌آرتور با صدور فرمانی ویژه، محکمهٔ بین‌المللی نظامی خاور دور را ایجاد کرد. منشوری برای تعیین ساختار، صلاحیت و روندهای دادرسی تدوین شد؛ جرم‌ها نیز بر اساس دادگاه‌های نورنبرگ تعریف گردید. دادگاه جنایات جنگی توکیو از قضات، دادستان‌ها و کارکنانی از یازده کشور تشکیل شده بود؛ کشورهایی که در جنگ با ژاپن جنگیده بودند: استرالیا، کانادا، جمهوری چین، فرانسه، هند، هلند، نیوزیلند، فیلیپین، اتحاد جماهیر شوروی، بریتانیا و ایالات متحدهٔ آمریکا. تیم دفاع نیز از وکلای ژاپنی و آمریکایی تشکیل می‌شد. محاکمهٔ توکیو حوزهٔ زمانی گسترده‌تری نسبت به همتای نورنبرگی خود داشت و از حملهٔ ژاپن به منچوری (۱۹۳۱) آغاز می‌شد. در مجموع ۲۸ تن از مقام‌های بلندپایهٔ سیاسی و نظامی ژاپن، از جمله نخست‌وزیران فعلی و سابق، وزیران کابینه و فرماندهان نظامی، محاکمه شدند. آنان با ۵۵ اتهام مستقل روبه‌رو بودند، از جمله آغاز جنگ‌های تجاوزکارانه، قتل، و انواع جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت (از جمله شکنجه و کار اجباری) علیه اسیران جنگی، غیرنظامیان بازداشت‌شده و ساکنان مناطق اشغال‌شده. در نهایت، ۴۵ مورد از اتهام‌ها، از جمله تمام اتهام‌های قتل، یا زائد تشخیص داده شد یا مطابق منشور محکمهٔ بین‌المللی نظامی خاور دور قابل طرح نبود. محاکمهٔ توکیو بیش از دو برابر طولانی‌تر از محاکمه‌های نورنبرگ بود و همانند آن، تأثیر ژرفی بر توسعهٔ حقوق بین‌الملل گذاشت؛ دادگاه‌های مشابه جنایات جنگی تا دههٔ ۱۹۹۰ دوباره تشکیل نشدند.[۳]

تا زمان پایان جلسات در ۱۲ نوامبر ۱۹۴۸، دو نفر از متهمان بر اثر عوامل طبیعی درگذشتند و یکی، شومی اوکاوا، ناتوان از حضور در دادگاه تشخیص داده شد. همهٔ متهمان باقی‌مانده دست‌کم در یک مورد گناهکار شناخته شدند؛ هفت تن به مرگ و شانزده تن به حبس ابد محکوم شدند.

هزاران «جنایتکار جنگی خُردتر» نیز در سراسر آسیا و اقیانوسیه در دادگاه‌های داخلی کشورهای متفق محاکمه شدند که بیشتر آن‌ها تا سال ۱۹۴۹ پایان یافت. به‌دلیل مداخلهٔ دولت آمریکا، در این محاکمه‌ها رهبران امپراتوری ژاپن که احتمالاً مسئول یگان ۷۳۱ بودند محاکمه نشدند.[۴] همچنین از ابتدا مقرر شد که امپراتور هیروهیتو و دیگر اعضای خاندان یاماتو قابل تعقیب قضایی نباشند.

منابع

  1. ↑ "More about the IMTFE". Guides @ Georgia Law. The University of Georgia School of Law. Archived from the original on 11 July 2018. Retrieved 22 April 2017.
  2. ↑ "Milestones: 1945–1952 – Office of the Historian". history.state.gov. Retrieved 2021-12-12.
  3. ↑ "The International Military Tribunal for the Far East". imtfe.law.virginia.edu (به انگلیسی). Retrieved 2021-12-12.
  4. ↑ Guillemin, Jeanne (2017). Hidden Atrocities: Japanese Germ Warfare and American Obstruction of Justice at the Tokyo Trial. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-54498-6.

پیوند به بیرون