مذاکرات هسته‌ای ۱۴۰۴ ایران و اروپا
مذاکرات هسته‌ای ۱۴۰۴ ایران و اروپا در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۵، بین ایران و قدرت‌های اروپایی به رهبری سه کشور اروپایی (فرانسه، آلمان و بریتانیا) در پاسخ به تشدید مداوم جنگ ایران و اسرائیل آغاز شد.[۱][۲]
تاریخچه
در آوریل ۲۰۲۵، ایالات متحده و ایران مذاکرات غیرمستقیم را با میانجی‌گری عمان و ایتالیا آغاز کردند.[۳] این مذاکرات بر برنامه هسته‌ای ایران و به‌ویژه سطح غنی‌سازی اورانیوم متمرکز بود. ایالات متحده هدف داشت تا به توافقی دست یابد که سطح غنی‌سازی را کاهش دهد، در حالی که ایران به دنبال رفع تحریم‌ها و کسب زمان بود. این مذاکرات در نهایت ناکام ماند و دور ششم پس از حملات هوایی اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای و نظامی ایران لغو شد. جنگ موجب توقف کامل مذاکرات گردید.[۴][۵]
در ۲۰ ژوئن، وزرای خارجه اروپایی در ژنو گرد هم آمدند تا به‌طور مستقیم با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفتگو کنند، پس از توقف مذاکرات بین آمریکا و ایران، هیئت اروپایی بر اهمیت کاهش تنش‌ها و از سرگیری مذاکرات دیپلماتیک تأکید کرد. عراقچی موضع ایران را تکرار کرد که مذاکرات با آمریکا تا زمان رفع تنش‌ها از سر گرفته نخواهد شد، اما آمادگی خود را برای بحث درباره مسائل هسته‌ای و منطقه‌ای با مقامات اروپایی اعلام کرد.[۶][۷] همزمان، دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا طی دو هفته تصمیم خواهد گرفت که آیا بر اساس پیشرفت تلاش‌های دیپلماتیک اقدام نظامی علیه ایران انجام دهد یا خیر.[۸]
در اوت ۲۰۲۵، کشورهای بریتانیا، فرانسه و آلمان (که به گروه E3 معروفند) هشدار دادند که در صورت عدم بازگشت ایران به مذاکرات تا پایان ماه، آماده‌اند مکانیسم ماشه سازمان ملل برای بازگرداندن تحریم‌ها علیه برنامه هسته‌ای ایران را فعال کنند. در نامه‌ای مشترک به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، وزیران امور خارجه این سه کشور اعلام کردند که پیشنهاد تمدید مذاکرات آن‌ها بی‌پاسخ مانده و متعهد شدند از تمام روش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از توسعه سلاح هسته‌ای توسط ایران استفاده کنند. ایران پیش‌تر موضع E3 را رد کرده بود و تأکید داشت که تحریم‌های موجود باید برداشته شده و حق داشتن برنامه هسته‌ای صلح‌آمیزش به رسمیت شناخته شود، سپس به مذاکرات ادامه دهد.[۹] ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در ۳۱ مرداد ۱۴۰۴ با انتشار پیامی در شبکه ایکس خبر مذاکرات هفته آینده با ایران را تأیید کرد و هشدار داد: «وقت دارد تمام می‌شود.» همینطور یوهان واده‌پول، وزیر خارجه آلمان، در شبکه ایکس نوشت: «ما به‌روشنی گفته‌ایم که اجازه نخواهیم داد مهلت مکانیزم ماشه منقضی شود، مگر آنکه یک توافق قابل راستی‌آزمایی و پایدار حاصل شود.»[۱۰]
پنج‌شنبه ۶ شهریور ۱۴۰۴ سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان «اسنپ‌بک» یا «سازوکار ماشه» را به دلیل برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی اعلام کردند. روند اعمال مجدد تحریم‌های سازمان ملل۳۰ روز به‌طول خواهد انجامید.[۱۱] در روز جمعه ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ قطعنامهٔ پیشنهادی روسیه و چین برای به تأخیر انداختن شش ماهه تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل با ۹ رای مخالف تصویب نشد.[۱۲]
منابع
- ↑ "EU to influence Iran nuclear talks from sidelines in Geneva". www.euronews.com. 19 June 2025.
- ↑ "UK's Lammy to meet European counterparts in Geneva to hold nuclear talks with Iran". Reuters (به انگلیسی). 19 June 2025. Retrieved 20 June 2025.
- ↑ "Iran, Europe to hold first meeting since Israel conflict began". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 20 June 2025.
- ↑ "Iran-Israel latest: Britain withdraws staff from embassy in Tehran". 2025.
- ↑ "Iran's foreign minister holds talks with top European diplomats in Geneva". AP News (به انگلیسی). 20 June 2025. Retrieved 20 June 2025.
- ↑ Ambrose, Tom; Taylor, Harry; Coughlan, Joe; Livingstone, Helen (20 June 2025). "Middle East crisis live: Ministers from Europe and Iran to hold talks; UN warns of 'man-made drought' in Gaza". the Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 20 June 2025.
- ↑ "Europeans Shift to Back Trump's Zero-Enrichment Demand". WSJ (به انگلیسی). Retrieved 20 June 2025.
- ↑ Glebova, Diana (19 June 2025). "Trump to make final decision 'within the next two weeks' on US taking military action against Iran" (به انگلیسی). Retrieved 20 June 2025.
- ↑ "UK, France and Germany ready to reimpose sanctions on Iran over nuclear programme". www.bbc.com (به انگلیسی). 2025-08-13. Retrieved 2025-08-13.
- ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۵-۰۸-۲۳). «ایران و اروپا باز هم مذاکره می‌کنند؛ آلمان و فرانسه: وقت رو به اتمام است». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
- ↑ «واکنش‌های جهانی و داخلی به آغاز روند فعال‌سازی مکانیسم ماشه – DW – ۱۴۰۴/۶/۷». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۳۱.
- ↑ «تعویق مکانیسم ماشه در شورای امنیت رای نیاورد – DW – ۱۴۰۴/۷/۴». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۲۷.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «2025 Iran–European nuclear talks». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵.