تذکره مرآةالخیال
| نویسنده(ها) | شیرعلیخان لودی |
|---|---|
| طراح جلد | رضا عابدینی |
| کشور | تهران |
| زبان | فارسی (شبهقارهٔ هند) |
تعداد جلد | یک |
| موضوع(ها) | تذکره موضوعاتِ دانشنامهای |
| ناشر | روزنه |
تاریخ نشر | ۱۳۷۷ |
| گونه رسانه | کتاب |
| شمار صفحات | بیست و یک + ۳۷۰ |
| شابک | شابک &#۸۲۰۷;۲–۰۶–۶۱۷۶–۹۶۴ |
تذکرهٔ مرآةالخیال یا تذکرهٔ مرآتالخیال کتابی نوشتهٔ شیرعلیخانِ لودی، تألیفِ ۱۱۰۲ ه.ق / ۱۶۹۰ میلادی است. این کتاب، که از آثارِ دانشنامهایِ نسبتاً قدیمی است، تذکرهٔ کوچکی است شامل شرح احوال ۱۳۰ نفر از شاعران، به ترتیبِ زمانی از رودکی تا همدمی،[۱] که ۱۵ تن از ایشان زن هستند. در خلال شرححالنگاری، چندین رساله در علوم و فنون مختلف نظیر موسیقی، عَروض و قوافی، آرایههای ادبی، تعبیر خواب، قیافهشناسی، جنّیات، خَمر، عشق، و اقالیم سَبْعه [= هفتگانه] و عجایب و غرایب عالم گنجانده شده است. بهجز بخش نخست، که مربوط به شعر است، هیچیک ارتباط مستقیم با کار تذکرهنویسی ندارند.[۲]
چاپ سنگی این اثر به سعی و اهتمام خانصاحب میرزا محمد مَلِکالکُتّاب شیرازی در سال ۱۲۸۴ هجری خورشیدی انجام شد.[۳]
تذکرهٔ مرآةالخیال تاکنون چهار بار به چاپ رسیده و سه نوبتِ آن در هندوستان صورت گرفته است.[۲] تصحیحی از آن توسط حمید حسنی (با همکاری بهروز صفرزاده) در تهران و ازسوی انتشارات روزنه در سال ۱۳۷۷ چاپ شده است.[۴]
منابع
- ↑ علیاکبر دهخدا و دیگران، «همدمی» در لغتنامهٔ دهخدا (بازبینی شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۶).
- 1 2 حاجیزاده، حسین (۱۳۸۰). «تذکرهٔ مرآتالخیال». دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران (۱۵۷): صص ۳۱۱–۳۲۲. دریافتشده در ۲۰۱۶-۱۱-۰۲.
- ↑ «تذکرهٔ مرآةالخیال (امیر شیرعلیخان لودی)». مشخصات کتاب تذکرهٔ مرآةالخیال در کتابخانهٔ مجلس شورای اسلامی. دریافتشده در ۲۰۱۶-۱۱-۰۲.
- ↑ تذکرهٔ مرآةالخیال، نوشتهٔ شیرعلیخانِ لودی، بهکوشش حمید حسنی (با همکاری بهروز صفرزاده)، تهران: انتشارات روزنه، چاپ اول، ۱۳۷۷ (شابک: ۲–۰۶–۶۱۷۶–۹۶۴)