مرت‌نبتی

مِرِت‌نِبتی
ملکه همسر مصر باستان
تصدیحوالی ۲۴۸۵ ق.م.
همسر(ان)ساحورع

مِرِت‌نِبتی (انگلیسی: Meretnebty؛ حدود ۲۴۸۵ پیش از میلاد) یک ملکه همسر در مصر باستان بود که در دوران حکمرانی دودمان پنجم مصر زندگی می‌کرد.[۱] وی همسر فرعون ساحورع بود و نامش از «دو بانو» گرفته شده که الهه‌ای در مصر باستان بود و حافظ فراعنه کحسوب می‌شد.

زندگی‌نامه

پدر و مادر مِرِت‌نِبتی ناشناخته‌اند. او همراه با همسرش، ساحورع، در معبد تدفینی او در ابو صیر به تصویر کشیده شده است.[۲] در این معبد، او در کنار مادر ساحورع یعنی نفرحتپِس دیده می‌شود؛ هر دو دست یکدیگر را گرفته‌اند. این نوع تصویرسازی کاملاً غیرمعمول است و ممکن است نشان‌دهندهٔ رابطه‌ای نزدیک میان آن دو باشد. شاید نفرحتپس مادر مِرِت‌نِبتی نیز بوده است.[۳]

در معبد تدفینی، از چند پسر نیز نام برده شده است: حورم‌ساف (Horemsaf)، نِچِری‌رِن‌رع (Netjerirenre)، خع‌کارع (Khakare) و نِبانخ‌رع (Nebankhre). با این حال، مشخص نیست که این شاهزادگان پسران مِرِت‌نِبتی هستند یا فرزندان همسر دیگری از شاه.[۴]

عنوان‌های مِرِت‌نِبتی شامل موارد زیر بوده است: بزرگ در ستایش‌ها، آن‌که حوروس و ست را می‌بیند، همسر شاه، محبوب او و همنشین حوروس[۵]

فرزندان ساحورع و مِرِت‌نِبتی ممکن است شاهزادگان رانفر و نچری‌رِن‌رع بوده باشند. به گفتهٔ میروسلاو ورنر، رانفر بعدها با نام سلطنتی نفریرکارع کاکای به تخت نشست، و نچری‌رِن‌رع نیز ممکن است بعدها با نام شپسس‌کارع پادشاه شده باشد.[۶]

برای مدت طولانی، مرت‌نبتی تنها از طریق نگاره‌هایی در معبد هرمی ساحورع شناخته می‌شد. با این حال، نام او در آن کتیبه‌ها تا حدودی آسیب دیده بود و بازسازی‌هایی مانند نفرِت-حا-نِبتی (Neferet-ha-Nebti) یا نفرِت‌نبتی (Neferetnebti) برایش پیشنهاد شده بود. اما در کاوش‌های جدیدتر، سنگ‌نگاره‌هایی یافت شده‌اند که تصویر ملکه را با نامی کاملاً سالم نشان می‌دهند: مرت‌نبتی .[۷]

منابع

  1. Tarek El Awady: The royal family of Sahure. New evidence. In: Miroslav Bárta, Jaromír Krejčí, Filip Coppens: Abusir and Saqqara in the Year 2005. Czech Institute of Egyptology - Faculty of Arts - Charles University in Prague, Prague 2006, شابک ۹۷۸−۸۰−۷۳۰۸−۱۱۶−۴, pp. 198-203.
  2. Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. Thames & Hudson. 2006. p. 54 شابک ۰−۵۰۰−۰۵۱۴۵−۳
  3. Vivienne Gae Callender: In Hathor's Image, The wives and mothers of Egyptian kings from Dynasties I-VI, Prague 2011, شابک ۹۷۸−۸۰−۷۳۰۸−۳۸۱−۶, p. 162-168
  4. Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. 2004. pp. 62-69, شابک ۰−۵۰۰−۰۵۱۲۸−۳
  5. Grajetzki, Ancient Egyptian Queens: A Hieroglyphic Dictionary, Golden House Publications, London, 2005, p. 15, شابک ۹۷۸−۰۹۵۴۷۲۱۸۹۳
  6. El Awady, Tarek. The royal family of Sahure. New evidence., Abusir and Saqqara in the Year 2005. Proceedings of the Conference Held in Prague (June 27 – July 5, 2005). Prague: Academy of Sciences of the Czech Republic, Oriental Institute (2006). شابک ۹۷۸−۸۰−۷۳۰۸−۱۱۶−۴ pp.213–214
  7. Vivienne Gae Callender: In Hathor's Image I, The wives and mothers of Egyptian kings from Dynasties I-VI, Prague 2011, شابک ۹۷۸−۸۰−۷۳۰۸−۳۸۱−۶, p. 166-171