مردم هادزا

هادزا
Wahadzabe
Hadza in شهرستان کاراتو، استان آروشا
کل جمعیت
1,200–1,300[۱]
مناطق با جمعیت چشمگیر
 تانزانیا
زبان‌ها
Hadza, Isanzu, Sukuma & زبان سواحلی
قومیت‌های وابسته
ناشناخته [۲]

مردم هادزا (به سواحلی: Wahadzabe )[۳] [۴](انگلیسی: Hadza people)، یک گروه قومی بومی تانزانیایی از شکارچی-گردآورنده حفاظت شده هستند، که عمدتاً در بارای، یک بخش اداری در ناحیه شهرستان کاراتو در جنوب غربی منطقه استان آروشا مستقر هستند. آنها در اطراف حوضه دریاچه ایاسی در دره کافت شرق آفریقا و در فلات همسایه سرنگتی زندگی می‌کنند.

به‌عنوان نوادگان جمعیت شکارچی-گردآورندهٔ بومی تانزانیا پیش از گسترش بانتو، آن‌ها احتمالاً هزاران سال است که سرزمین کنونی خود را، با تغییر نسبتاً اندکی در شیوهٔ زندگی پایه‌ای‌شان تا قرن گذشته در اختیار داشته‌اند.[۵] آن‌ها هیچ خویشاوند ژنتیکی نزدیک شناخته‌شده‌ای ندارند.[۲] و زبان آن‌ها به‌عنوان یک زبان جدا (زبان مجزا) شناخته می‌شود.

از زمان اولین تماس اروپایی‌ها در اواخر قرن ۱۹، دولت‌ها و مبلغان مذهبی تلاش‌های زیادی برای اسکان هادزا با معرفی کشاورزی و مسیحیت انجام داده‌اند. این تلاش‌ها عمدتاً با شکست مواجه شده و بسیاری از هادزا همچنان زندگی مشابه اجداد خود را دنبال می‌کنند. از قرن ۱۸، هادزا تماس فزاینده‌ای با مردمان دامدار که وارد سرزمین هادزا شده‌اند، داشته‌اند که گاهی مواقع منجر به کاهش جمعیت آنها شده است. گردشگری و شکار سافاری (وحش گشتی) نیز در سال های اخیر بر آنها تأثیر گذاشته است.[۶]

مردم هادزا به‌طور سنتی در جوامع محدود یا «اردوگاه‌هایی» متشکل از حدود ۲۰ تا ۳۰ نفر زندگی می‌کنند و ساختار اجتماعی آن‌ها برابری‌خواهی و فاقد سلسله‌مراتب است. آن‌ها به‌طور سنتی عمدتاً از راه گردآوری غذا زندگی می‌کنند و رژیم غذایی‌شان بیشتر شامل عسل، غده‌های خوراکی، میوه و به‌ویژه در فصل خشک، گوشت است. تا سال ۲۰۱۵، بین ۱٬۲۰۰ تا ۱٬۳۰۰ نفر از مردم هادزا در تانزانیا زندگی می‌کردند.[۷] تنها حدود یک‌سوم از هادزای باقی‌مانده همچنان به‌طور کامل با گردآوری سنتی زندگی می‌کنند.[۱][۸]

زبان

زبان هادزا (هادزانه) که زمانی عمدتاً به دلیل داشتن صداهای نچ‌آوا در میان زبان‌های خویسان طبقه‌بندی می‌شد، اکنون به عنوان یک زبان تک‌خانواده در نظر گرفته می‌شود و با هیچ زبان دیگری ارتباط ندارد.[۹][۱۰] هادزا زبانی کاملاً شفاهی است. یونسکو بیان می‌کند که این زبان آسیب‌پذیر است زیرا اکثر کودکان آن را یاد می‌گیرند، اما استفاده از آن به مناطق خاصی از زندگی، مانند خانه‌هایشان، محدود می‌شود. با این حال، پیش‌بینی نمی‌شود که در معرض خطر انقراض باشد. تسلط به هادزانه نیز مهم‌ترین عامل در تشخیص اینکه آیا کسی هادزا است یا خیر، در نظر گرفته می‌شود.[۱۱] در سال‌های اخیر، بسیاری از هادزا زبان سواحیلی، زبان ملی تانزانیا، را به عنوان زبان دوم آموخته‌اند.[۱۲]


منابع

  1. 1 2 Skannes, Thea (2015). "Notes on Hadza cosmology: Epeme, objects and rituals". Hunter Gatherer Research. 2 (1): 247–267. doi:10.3828/hgr.2015.13.
  2. 1 2 Tishkoff, S. A.; Gonder, M.K.; Henn, B. M.; Mortensen, H. (2007). "History of Click-Speaking Populations of Africa Inferred from mtDNA and Y Chromosome Genetic Variation". Molecular Biology and Evolution. 24 (10). Knight, A.; Gignoux, C.; Fernandopulle, N.; Lema, G.; Nyambo, T.B.; Ramakrishnan, U.; Reed, F.A.; Mountain, J.L.: 2180–2195. doi:10.1093/molbev/msm155. PMID 17656633.
  3. ↑ In the Hadza language, hazabee [ɦad͜zabeʔe̥] is the feminine plural form of haza 'human being'. The Hadza call themselves the hazabee 'people' and their language hazane 'as the people'. Other spellings in English are Hadzapi (from hazaphii [ɦad͜zapʰiʔi̥] 'they (male) are people') and Hatsa; other ethnonyms applied to the Hadza include Tindiga (from Swahili; human plural Watindiga), Kindiga, Kangeju (with a German j) and Wahi (with a German w). In current English usage, Hadza is the most commonly used term.
  4. ↑ Marlowe, F. W. (2010). The Hadza: Hunter-Gatherers of Tanzania. Berkeley: Univ. California Press. ISBN 978-0-520-25342-1.
  5. ↑ Marlowe 2010‌ pp. 17–18, 285–286
  6. ↑ Peterson, Daudi (2013). Hadzabe: By the Light of a Million Fires (in English). Mkuki na Nyota Publishers. This book includes descriptions of Hadza myths, culture, and modern struggles.
  7. ↑ Marlowe 2010‌ p. 13
  8. ↑ Marlowe, Frank (2002). "Why the Hadza are Still Hunter-Gatherers" (PDF). Ethnicity, Hunter-Gatherers, and the "Other": Association or Assimilation in Africa: 247–275.
  9. ↑ Lee, Richard B. (1999). The Cambridge Encyclopedia of Hunters and Gatherers. Daly, Richard Heywood. انتشارات دانشگاه کمبریج. pp. 200–201. ISBN 978-0-521-57109-8.
  10. ↑ Sands, Bonny E. (1998) 'The Linguistic Relationship between Hadza and Khoisan' In Schladt, Matthias (ed.) Language, Identity, and Conceptualization among the Khoisan (Quellen zur Khoisan-Forschung Vol. 15), Köln: Rüdiger Köppe, 265–283.
  11. ↑ مارلو 2010‌ pp. 47–49
  12. ↑ بننسون, بیل و لوری (2015). "هادزا: آخرین اولین‌ها". Kanopy.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مردم هادزا موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.