همشینها
![]() | |
![]() | |
| کل جمعیت | |
|---|---|
| ۱۵۰ هزار[۱] – ۲۰۰ هزار[۲] | |
| مناطق با جمعیت چشمگیر | |
| زبانها | |
| زبان ارمنی (گویش همشینی) زبان ترکی استانبولی | |
| قومیتهای وابسته | |
| ارمنیان |
هَمشینها (ارمنی: Համշէնցիներ Hamshentsiner، ترکی استانبولی: Hemşinliler) یک گروه قومیتی[۳] از ارمنیان هستند که از مسیحیت به اسلام سنی گرویدند[۴] و در گذشته و حال به منطقه همشین (Hemşin) و چاملی همشین (Çamlıhemşin) واقع در منطقه شرقی ترکیه در کنار دریای سیاه در استان ریزه نسبت داده شدهاند.[۵][۶][۷][۸]
آنها اصالتاً ارمنی و عضو کلیسای حواری ارمنی بودند، اما در طول قرن ها به یک جامعه متمایز تبدیل شدند. در ترکیه مردم همشین به جز «همشینهای شرقی» ساکن استانهای آرتوین و ساکاریا، به گویش همشینی صحبت نمیکنند و زبان مادری آنها اکنون ترکی شده است.[۹] به دلیل تسلط و تفرقه ترکیه جوامع متمایزی با نام قومی یکسان یعنی همشین در اطراف هوپا ترکیه و همچنین در قفقاز وجود دارد که تقریباً از وجود یکدیگر بی اطلاع هستند.[۱۰]
برای قرن ها درنتیجه مهاجرت مداوم از ارتفاعات دورافتاده و منزوی به مناطق پست باعث شد مردم همشین در نواحی نزدیک ترابزون، آرتوین و در بخش غربی سواحل دریای سیاه ساکن شوند. [۱۱] بدین ترتیب جمعیت قابل توجهی همشین در آن نواحی شکل گرفت.
منشاء ژنتیکی
منشأ قوم همشين همچنان موضوع بحث در ميان دانشمندان بوده است. دو وطن اصلی همشین ها ارمنستان شرقی و ارمنستان غربی بوده اند. یک بررسی ژنتیکی در سال ۲۰۱۱ بر اساس نشانگرهای کروموزومی Y همشینها، بخش مرکزی ارتفاعات تاریخی ارمنستان را به عنوان یک مکان قابل قبول برای منشاء جمعیت همشنی نشان داد. [۱۲]
دستهها
- همشینهای غربی امروزه مسلمانان سنی مذهب و ترکزبانی هستند که در مناطق چاملیهمشین و همشین استان ریزه ترکیه زندگی میکنند.[۱۳]
- همشینهای شرقی امروزه مسلمانان سنی مذهبی هستند که بیشتر در مناطق هوپا و بورچکا استان آرتوین ترکیه زندگی میکنند. آنها علاوه بر زبان ترکی، به گویشی از ارمنی غربی (گویش همشینی) که در زبان خودشان هومشِتسما و در ترکی همشینجه نامیده میشود نیز صحبت میکنند.[۱۴]
- همشینهای شمالی مسیحیانی هستند که در آبخازیا و سرزمین کراسنودار روسیه زندگی میکنند. آنها نیز به گویش همشینی (هومشتسما) صحبت میکنند.[۱۵] همچنین همشینهای مسلمانی نیز در گرجستان[۱۶] و آبخازیا و سرزمین کراسنودار زندگی میکنند و نیز نشانههایی از همشینها بین ترکهای مِسخِتی دیده میشود.[۱۷]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Simonian, Hovann (2007). The Hemshin: History, Society and Identity in the Highlands of Northeast Turkey. Routledge. ISBN 978-1-135-79829-1.
- ↑ "Sergey Vardanyan'la söyleşi" (به ترکی استانبولی). Biryaşam. Archived from the original on 27 September 2013.
- ↑ Kepenek, Evrim (5 October 2013). "Kimdir Bu Hemşinliler?". Bianet.
- ↑ Wixman (2012).
- ↑ Vaux (2001), pp. 1-2, 4-5.
- ↑ Andrews & Benninghaus (1989), pp. 476-477, 483-485, 491.
- ↑ Simonian (2007b), p. 80.
- ↑ Hachikian (2007), pp. 146-147.
- ↑ Anumyan, Meline (22 January 2014). "Hemşinli aydınlara göre Hemşin ve Hemşin Ermenileri". hyetert.org (به ترکی استانبولی). Retrieved 1 August 2024.
Türkiye’de yaşayan Hemşinlilerin Hopa, Borçka ve Adapazarı’ında yaşayanlarının dışındakiler, Ermenice’nin bir lehçesi olan Hemşin Ermenicesi’ni konuşamamaktadır.
- ↑ Awde (2007), p. xxi.
- ↑ Simonian (2007).
- ↑ Yepiskoposyan, Hovhannisyan & Khachatryan (2016).
- ↑ Simonian (2007a), pp. xxii.
- ↑ Blasing (2007).
- ↑ Vaux (2001), p. 2.
- ↑ "Sergey Vardanyan'la söyleşi" [Interview with Sergey Vardanyan]. Biryaşam (به ترکی استانبولی). 2010. Archived from the original on 27 September 2013.
- ↑ Bennigsen & Wimbush (1986), p. 217.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Hemshin peoples». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲ ژوئیه ۲۰۱۵.

