مدفن کرم‌های شب‌تاب

مدفن کرم‌های شب‌تاب 火垂るの墓
پوستر انتشار فیلم
کارگردان	ایسائو تاکاهاتا
تهیه‌کننده	تورو هارا
فیلمنامه‌نویس	ایسائو تاکاهاتا
بر پایه	مدفن کرم‌های شب‌تاب اثر آکیوکی نوساکا
بازیگران	تسوتومو تاتسومی آیانو شیرائیشی یوشیکو شینوهارا آکمی یاماگوچی
موسیقی	میچیو مامیا
فیلم‌بردار	نوبوئو کویاما
تدوین‌گر	تاکشی سیاما
شرکت تولید	استودیو جیبلی
توزیع‌کننده	توهو
تاریخ‌های انتشار	۱۶ آوریل ۱۹۸۸
مدت زمان	۸۹ دقیقه[۱]
کشور	ژاپن
زبان	ژاپنی
فروش گیشه	۱٫۷ میلیارد ین¥ (ژاپن) ۵۱۶٬۹۶۲ دلار$ (ایالات متحده)

مدفن کرم‌های شب‌تاب (به ژاپنی: 火垂るの墓) یک فیلم تراژدی انیمه به کارگردانی و نویسندگی ایسائو تاکاهاتا است. این نخستین فیلم تولیدشده توسط شینچوشا است که کارهای تولیدی انیمهٔ آن در استودیو جیبلی انجام شده است. این اثر یک فیلم اقتباسی از رمانِ شبه خودزندگی‌نامهٔ مدفن کرم‌های شب‌تاب نوشتهٔ آکیوکی نوساکا است که با هدف عذرخواهی شخصی او از خواهرش که در جنگ جهانی دوم بر اثر سوءتغذیه جان باخت نوشته شده است. این انیمه اغلب به عنوان یک فیلم ضدجنگ شناخته می‌شود اما این برداشت مورد نقد برخی منتقدان و کارگردان آن قرار گرفته است.

مدفن کرم‌های شب‌تاب نقدهای مثبتی از منتقدان فیلم کسب کرد. راجر ایبرت از شیکاگو سان-تایمز از این فیلم به عنوان یکی از بهترین و قوی‌ترین فیلم‌های ضدجنگ در طول تاریخ یاد می‌کند و در سال ۲۰۰۰ میلادی آن را در فهرست بهترین فیلم‌هایش جای داد.

طرح داستان در مارس ۱۹۴۵، بمب‌افکن‌های آمریکایی در روزهای پایانی جنگ اقیانوس آرام، بیشتر بندر کوبه را ویران توسط بمباران کوبه در جنگ جهانی دوم می‌کنند. سیتا و خواهرش ستسوکو، فرزندان یک کاپیتان نیروی دریایی امپراتوری ژاپن، زنده می‌مانند، اما مادرشان می‌میرد. سیتا مرگ مادرشان را از ستسوکو پنهان می‌کند. این خواهر و برادر به خانه عمه‌شان نقل مکان می‌کنند. سیتا یک انبار آذوقه را که قبل از بمباران دفن کرده بود، در اختیار می‌گیرد و همه چیز را به عمه‌اش می‌دهد، به جز یک قوطی آبنبات ساکوما که آن را به ستسوکو می‌دهد. عمه، سیتا را متقاعد می‌کند که کیمونوهای ابریشمی مادرش را برای خرید برنج بفروشد، که ستسوکو را بسیار ناراحت می‌کند.

با کم شدن جیره غذایی، عمه از بچه‌ها کینه به دل می‌گیرد زیرا سیتا هیچ کاری برای به دست آوردن غذایی که برای آنها آماده می‌کند، انجام نمی‌دهد. به پیشنهاد او، سیتا مقداری پول از حساب بانکی مادرش برداشت می‌کند تا یک اجاق زغالی و سایر لوازم بخرد. پس از یک حمله هوایی، خواهر و برادر به یک پناهگاه بمب متروکه نقل مکان می‌کنند. آنها کرم‌های شب‌تاب را از باتلاق‌ها می‌گیرند و آنها را برای روشنایی در پناهگاه رها می‌کنند. صبح روز بعد کرم‌های شب‌تاب مرده‌اند. ستسوکو آنها را دفن می‌کند و فاش می‌کند که عمه‌شان به او گفته مادرشان فوت کرده است، سپس با گریه می‌پرسد که چرا کرم‌های شب‌تاب باید اینقدر زود بمیرند.

وقتی برنجشان تمام می‌شود، اوضاع وخیم می‌شود. یک کشاورز مهربان به سیتا توصیه می‌کند که غرورش را کنار بگذارد و به خانه‌های عمه‌اش برگردد، اما او امتناع می‌کند و در عوض، محصولات کشاورزی را از مزارع می‌دزدد و در طول حملات هوایی به خانه‌ها حمله می‌کند. یک کشاورز او را می‌گیرد و به کلانتری می‌برد، اما پلیس دلسوز او را رها می‌کند.

ستسوکو بیمار می‌شود و یک پزشک توضیح می‌دهد که او از سوء تغذیه رنج می‌برد. سیتا آخرین پول را از حساب بانکی مادرشان بیرون می‌کشد. او از شنیدن اینکه ژاپن تسلیم شده و پدرش به احتمال زیاد مرده است، زیرا بیشتر ناوگان دریایی ژاپن غرق شده است، پریشان می‌شود. سیتا با غذا به ستسوکو برمی‌گردد و متوجه می‌شود که او دچار توهم شده است. او در حالی که سیتا آماده کردن غذا را تمام می‌کند، می‌میرد. سیتا جسد ستسوکو و عروسکش را در یک تابوت کاهی می‌سوزاند. او خاکستر ستسوکو را در قوطی آب‌نبات به همراه عکس پدرش حمل می‌کند.

سیتا چند هفته بعد در ایستگاه قطار ساننومیا که توسط افراد دچار سوءتغذیه احاطه شده بود، از گرسنگی می‌میرد. یک سرایدار که وظیفه دارد اجساد را قبل از رسیدن آمریکایی‌ها جمع‌آوری کند، وسایل سیتا را جمع می‌کند. او قوطی آب‌نبات را پیدا می‌کند و آن را به مزرعه‌ای پرتاب می‌کند. خاکستر ستسوکو پخش می‌شود و روح او از ظرف بیرون می‌آید و به روح سیتا و ابری از کرم‌های شب‌تاب می‌پیوندد. این دو سوار قطاری شبح‌وار می‌شوند و در طول سفر، به عنوان ناظرانی خاموش و منفعل، به وقایعی که منجر به مرگ سیتا شده است، نگاه می‌کنند. ارواح آنها، سالم و راضی، به مقصد خود می‌رسند: نیمکتی بالای تپه که مشرف به کوبه امروزی است و توسط کرم‌های شب‌تاب احاطه شده است.