مسجد الشمعه
| مسجد الشمعه | |
|---|---|
مسجد الشمعة | |
| دین | |
| وابستگی | اسلام |
| وضعیت سازمانی یا کلیسایی | مسجد |
| وضعیت | فعال |
| مکان | |
| مکان | حی النجارین، محله زیتون، بخش قدیمی غزه، غزه، نوار غزه |
| کشور | فلسطین |
  جایگاه مسجد در غزه | |
| مختصات | ۳۱°۳۰′۰۶″شمالی ۳۴°۲۷′۴۳″شرقی / ۳۱٫۵۰۱۸°شمالی ۳۴٫۴۶۱۹°شرقی |
| معماری | |
| معمار(ها) | سنجر الجاولی |
| سبک | مملوکی |
| پایان ساخت | ۱۳۱۵ میلادی |
| مناره(ها) | ۰ |
مسجد الشمعه (مسجد الشمعة) که با نام مسجد باب الدارم نیز شناخته می‌شود، یک مسجد تاریخی واقع در حی النجارین (محلهٔ نجاران) در محلهٔ زیتون در بخش قدیمی شهر غزه در فلسطین است. این مسجد در ۸ مارس ۱۳۱۵ میلادی به دست سنجر الجاولی، فرماندار مملوکی غزه، ساخته شد.
واژهٔ «شمعه» در عربی به معنای «شمع» است، هرچند خاستگاه این نام‌گذاری دانسته نیست. مسجد الشمعه فاقد مناره است و از زمان ساخت در سدهٔ چهاردهم میلادی تاکنون بارها بازسازی و مرمت شده‌است. کتیبه‌ای که اکنون بر دیوار این مسجد نصب است در اصل به مسجد دیگری تعلق داشته که سنجر الجاولی پیش‌تر بنا کرده بود و در سال ۱۷۹۹ میلادی هنگام حملهٔ ناپلئون به غزه ویران شد.
پیشینه
مسجد الشمعه در ۸ مارس ۱۳۱۵ میلادی به فرمان سنجر الجاولی، فرماندار مملوکی غزه، در محلهٔ نجاران واقع در بخش قدیمی شهر غزه بنا شد.[۱][۲] نام «شمعه» در زبان عربی به معنای «شمع» است، اما دلیل این نام‌گذاری روشن نیست.[۲]
کتیبه و مسجد پیشین الجاولی
کتیبه‌ای که بر دیوار مسجد الشمعه نقش شده، وقف‌نامهٔ سنجر الجاولی و سلطان مملوکی الناصر محمد را شرح می‌دهد. این کتیبه در اصل متعلق به مسجدی بود که الجاولی پیش‌تر ساخته بود. آن مسجد در سال ۱۷۹۹ میلادی هنگام حملهٔ ناپلئون به غزه ویران شد و سنگ‌هایش در ساختمان‌های دیگر غزه به کار رفت، اما کتیبه‌اش به مسجد الشمعه منتقل شد.[۳] مسجد الشمعه از زمان ساخت در سدهٔ چهاردهم میلادی بارها مرمت و بازسازی شده‌است.[۳]
ویژگی‌های معماری
مسجد الشمعه فاقد مناره است.[۴] سبک معماری آن مملوکی است. ابن بطوطه در سال ۱۳۵۵ میلادی از این مسجد بازدید کرد و دربارهٔ آن چنین نوشت: «غزه مسجد جامع زیبایی (مسجد جامع غزه) داشت، اما این روزها نماز جمعه در مسجدی که امیر الجاولی ساخته برگزار می‌شود. ساختمانی باشکوه و استوار است و منبرش از سنگ مرمر سپید ساخته شده.»[۵]
امامان مسجد
دانشمند اسلامی سدهٔ پانزدهم میلادی شمس‌الدین سخاوی یادآور شده که خطیب یوسف الغزی در سال‌های ۱۴۴۰ تا ۱۴۴۱ میلادی امام این مسجد بود.[۵]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Meyer، Martin Abraham (۱۹۰۷). History of the city of Gaza: from the earliest times to the present day. Columbia University Press. ص. ۱۵۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Sharon، Moshe (۲۰۰۹). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, G. ج. ۴. BRILL. ص. ۸۴. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Sharon، Moshe (۲۰۰۹). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, G. ج. ۴. BRILL. ص. ۸۴–۸۵. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Sharon، Moshe (۲۰۰۹). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, G. ج. ۴. BRILL. ص. ۳۴. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Sharon، Moshe (۲۰۰۹). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, G. ج. ۴. BRILL. ص. ۸۵. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۷۰۸۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Shamah Mosque». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «مسجد الشمعة». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «আল-শামা মসজিদ». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای بنگالی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- دودمان بحری
- مقالههای خرد ساختمانها و سازهها در خاورمیانه