مسواک‌زدن دندان

File:Cepillado dental - xornalcerto.jpg
مسواک‌زدن دندان با کمک یک مسواک دستی/پلاستیکی

مسواک‌زدن دندان (انگلیسی: Tooth brushing) به عمل شستشوی دندان با مسواک آغشته به خمیردندان گفته می‌شود. تمیز کردن بین دندان (با نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی) می‌تواند به همراه مسواک‌زدن مفید باشد و این دوفعالیت در کنار یکدیگر، ابزار اولیه تمیز کردن دندان‌ها و یکی از جنبه‌های اصلی بهداشت دهان و دندان هستند.[۱] مدت زمان توصیه‌شده برای مسواک‌زدن، دو بار در روز و هر کدام به میزان دست‌کم دو دقیقه است.[۲]

مردی در حالی که به آینه نگاه می‌کند، مسواک می‌زند.

مسواک‌زدن صحیح دندان‌ها به پیشگیری از پوسیدگی دندان و بیماری بافت‌های اطراف دهان کمک می‌نماید. این دو عامل، دست‌کم شامل یک-سوم از دلایل از دست دادن دندان‌ها در بزرگسالان است.[۳] اگر دندان‌ها به‌طور صحیح و مکرر مسواک نشوند، می‌تواند منجر به تشکیل پژک دندان گردد و چنانچه همین پژک دندان هر ۴۸ ساعت حذف نشود، ضمن سخت‌شدن، تبدیل به جرم دندان می‌شود.[۴][۵][۶] سلامت ضعیف دندان‌ها با بیماری قلبی و کاهش امید به زندگی مرتبط است.[۷][۸][۹]

بسیاری از مشکلات جدی، ناشی از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است.[۱۰] مسواک نزدن باعث تجمع باکتری‌های مضر بر روی دندان‌ها و لثه‌ها می‌شود. باکتری‌هایی که در دهان رشد می‌کنند، می‌توانند لثه‌ها را آلوده کرده و سپس به رگ‌های خونی نفوذ کنند. ورود این باکتری‌ها به رگ‌ها باعث التهاب و آسیب عروق می‌شود و ضمن مسدود کردن رگ‌های خونی، جریان خون را سخت کرده و ممکن است منجر به ایجاد لخته خون شوند که در نهایت، محتمل است منجر به حمله قلبی یا سکته گردد. اگر چه مطالعات دانشکدهٔ پزشکی هاروارد، بقایای باکتری‌های دهان را در رگ‌های خونی سرخرگ‌های دور از دهان مشاهده کرده است،[۱۱] اما عوامل دیگر همچون جنسیت، مصرف الکل، دیابت، عدم تحرک کافی، سیگار کشیدن و سابقهٔ خانوادگی در مشکلات قلبی نیز می‌تواند منجر به افزایش خطر ابتلا به بیماری سرخرگ کرونری گردد.[۱۲][۱۳] چنین عواملی، قضاوت در مورد اینکه مسواک نکردن دندان‌ها تا چه میزان خطر ابتلا به بیماری سرخرگ کرونری قلب را افزایش می‌دهد، سخت می‌کند، اما یک ارتباط ثابت بین سلامت دهان و دندان و بیماری سرخرگ کرونر قلب وجود دارد.[۱۴][۱۰]

بدبویی دهان

وضعیتی است که در آن، بوی نامطبوع تنفسی وجود دارد[۱۵] و می‌تواند منجر به ایجاد اضطراب در میان افراد مبتلا گردد.[۱۵] بدبویی دهان با افسردگی و علائم اختلال خلقی و اختلال وسواسی-جبری همراه است.[۱۵] نگرانی در مورد بوی بد دهان — بعد از پوسیدگی دندان و بیماری پیوره — سومین دلیل رایجی است که افراد را مجاب به درمان و رسیدگی به بیماری‌های دهان و دندان می‌نماید.[۱۶][۱۷] اعتقاد بر این است که بدبویی دهان با افزایش سن، می‌تواند شایع‌تر گردد[۱۵] و ضمن طبقه‌بندی به عنوان یک تابو، ممکن است افرادی را که تحت تأثیر قرار می‌گیرند، مورد انگ اجتماعی قرار دهد.[۱۶] از میان افرادی که بدبویی تنفسی واقعی دارند، حدود ۸۵٪ موارد از داخل خود دهان است[۱۵] و اعتقاد بر این است که موارد باقیمانده ممکن است به دلیل اختلالات در بینی، سینوس پیرابینی، گلو، ریه‌ها، مری یا معده باشد. به ندرت بوی بد دهان می‌تواند به دلیل یک بیماری زمینه‌ای مانند نارسایی کبد یا کتواسیدوز باشد.[۱۷]

درمان‌های معمول و رایج به علل زمینه‌ساز بستگی دارد.[۱۵] اقدامات اولیه ممکن است شامل تمیزکردن زبان، استفاده از دهان‌شویه و نخ دندان باشد.[۱۵] شواهد آزمایشی، به تأثیر استفاده از دهان‌شویه‌های حاوی کلرهگزیدین و ستیل پیریدینیوم اشاره می‌کند.[۱۵] همچنین شواهدی مؤثر مبنی بر تأثیر استفاده از پاک‌کنندهٔ زبان وجود دارد، اما برای نتیجه‌گیری قطعی و واضح، مکفی نیستند.[۱۸] درمان برخی بیماری‌های مرتبط مثل بیماری لثه، پوسیدگی دندان، سنگ لوزه و بیماری رفلاکس معده ممکن است تأثیرگذار باشد.[۱۵]

شیوهٔ مسواک زدن

یک بررسی مربوط به سال ۲۰۰۸[۱۹] که بر پایه مطالعات میان سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۳ صورت پذیرفت،[۴] اشاره می‌کند که اگر مسواک‌زدن تا قبل از فاصلهٔ زمانی ۴۸ ساعت انجام شود، می‌تواند پژک‌های دندان را برداشته و سلامت لثه و دندان را حفظ نماید و چنانچه مسواک‌زدن در فواصل زمانی بیشتر از ۴۸ ساعت اتفاق بیفتد، التهاب لثه رخ می‌دهد. در بررسی سال ۲۰۰۸ اشاره شده است که مسواک‌زدن می‌تواند پژک‌های دندان را تا یک میلی‌متر زیر خط لثه از میان بردارد و هر فرد، یک روش مسواک‌زدن معمولی دارد که همین موضوع باعث می‌شود که حتی مسواک‌زدن‌های مکرر، نتواند بخش‌های مسواک‌نخوردهٔ دندان یا دهان را پوشش دهد.[۱۹]

دندان‌پزشکان، ساییدگی اضافی عاج دندان به واسطهٔ مسواک‌زدن [چندین مرتبه در طول روز] را ناچیز می‌شمارند[۲۰] و یک دلیل عمدهٔ آن این است که اغلب خمیردندان‌های مدرن، سایش دندانی نسبی زیر ۲۵۰ دارند.[۲۱] در یک مطالعه، هنگامی که از بزرگسالان خواسته شد تا «بهترین شیوهٔ مسواک‌زدن» را به اجرا بگذارند، آنها [صرفاً فقط] مدت زمان طولانی‌تری مسواک می‌زدند، اما هیچ قسمت اضافی از دهان خود را تحت پوشش عمل مسواک‌زدن قرار نمی‌دادند. این افراد [به ویژه] برای مدت طولانی، روی سطوح برهم‌آیی دندان‌های عقب در قسمت خط بسته‌شدن فک تمرکز داشتند که محل اصلی ایجاد حفره در کودکان خردسال است و این در حالی است که، معمولاً در بزرگسالان، طرفین دندان‌ها بیشتر مستعد ایجاد حفره است. مروری بر مطالعات دندانپزشکی در سال ۲۰۰۵ نشان داد که یک بار مسواک‌زدن کامل دندان‌ها در روز، برای حفظ سلامت دهان کافی است و اغلب دندانپزشکان به بیماران توصیه می‌کنند که دو بار در روز مسواک بزنند — با این احتمال — که بتوانند نواحی بیشتری از دهان را تحت پوشش قرار داده و تمیز کنند.[۲۲]

اصول مسواک‌زدن صحیح

آب تازه و تمیز را چند با غرغره کرده و مسواک را با آب بشویید.[۲۳] توصیهٔ استاندارد این است که جلو و پشت دندان‌ها باید با مسواک و با زاویهٔ ۴۵ درجه به سمت خط لثه مسواک‌زده شود و مسواک را با حرکت چرخشی، به سمت عقب و جلو حرکت دهید که با خط لثه و دندان تماس پیدا کند.[۲۴] برای مسواک‌زدن پُشت دندان پیش (دندان‌های جلویی)، می‌بایست مسواک را به صورت عمودی به سمت دندان گرفت و به صورت حرکتِ از بالا به پایین اقدام کرد. سطوح جویدنی دندان‌ها (دندان‌های آسیای بزرگ و دندان‌های آسیای کوچک) با حرکت رفت و برگشتی مسواک زده می‌شود و مسواک، می‌بایست در تماسِ مستقیم با دندان باشد.[۲۴] توصیه‌های تخصصی برای استفادهٔ اصولی از مسواک الکتریکی دوار این است که از شکل هر دندان و لثه پیروی کنید، مسواک را در مقابل هر دندان به صورت جداگانه نگه دارید[۲۵] و مداومت این عمل برای هر دندان به میزان ۱ تا ۲ ثانیه است.[۲۶]

مسواک زدن قبل از غذا

یک مطالعه نشان داده است که مسواک‌زدن بلافاصله (کمتر از دست‌کم ۳۰ دقیقه) بعد از یک وعده غذای اسیدی (شامل نوشابه‌های رژیمی) یا غذاهای معمول صبحانه (شامل آب پرتقال، قهوه، مرکبات، میوه‌های خشک، نان یا شیرینی‌ها) باعث آسیب بیشتر به مینا و عاج دندان می‌شود.[۲۷] قبل از مسواک‌زدن، شستشوی محیط دهان با کمک آب یا جوش شیرین محلول — به منظور زدودن اسیدهای غذایی — می‌تواند به کاهش آسیب اسیدی (که با مسواک‌زدنِ بلافاصله تشدید می‌شود)، کمک نماید. همین پاسخ برای رفلاکس معده و سایر غذاهای اسیدی توصیه‌شده است.[۲۸] محققان و دندان‌پزشک‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که از مسواک زدن بلافاصله پس از مصرف نوشیدنی و خوراکی‌های اسیدی باید اجتناب ورزید و مسواک‌زدن، بهتر است که قبل از شام و قبل از صبحانه انجام شود.[۲۹]

افزون بر این‌ها، مسواک‌زدن قبل از صبحانه، تجمع باکتری‌های به جا مانده [در طول شب] را از بین می‌برد و از رشد آنها در غذاهای صبحانهٔ شیرین و تولید اسیدهای آسیب‌رسان به مینای دندان جلوگیری می‌کند. مسواک‌زدن قبل از صبحانه، ضمن تحریک بزاق به تولید بیشتر (که عامل خنثی‌کننده اسیدیته است)، دندان‌ها را با مواد معدنی ضروری تقویت می‌کند. چنین عاملی، بهداشت دهان و دندان را در برنامهٔ صبحگاهی تضمین می‌کند و این موضوع به منظور جلوگیری از بی‌توجهی [به دلیل عجله صبحگاهی]، به ویژه برای خانواده‌هایی که کودک دارند یا کسانی که صبحانه را بیرون از خانه میل می‌کنند، بسیار ضروری و مهم است.[۳۰]

مسواک

File:Toothbrush 20050716 004.jpg
یک مسواک دستی از جنس پلاستیک

مسواک وسیله‌ای است که برای تمیز کردن دندان‌ها استفاده می‌شود و از یک برس کوچک بر روی دسته‌ای (معمولاً پلاستیکی) تشکیل شده است. خمیردندان که اغلب حاوی فلوراید است، معمولاً به مسواک اضافه می‌شود تا به تمیز کردن بهتر و مناسب‌تر دندان‌ها کمک کند. مسواک‌ها در انواع دستی و برقی عرضه می‌شوند. اگر چه شواهد متناقضی در رابطه با میزان تأثیر هر کدام از اینها وجود دارد، بیشتر شواهد نشان می‌دهند که مسواک‌های برقی با حرکت نوسانی، موثرتر از مسواک‌های دستی (و یا به‌طور کلی مسواک‌هایی که فاقد حرکت نوسانی هستند) می‌باشند.[۳۱] بررسی کاکرین در سال ۲۰۱۴ شواهد متوسطی را نشان داد مبنی بر اینکه مسواک‌های برقی، پژک دندان و التهاب لثه را بیشتر از مسواک‌های دستی کاهش می‌دهند.[۳۱] اساساً، مسواک‌های دستی و برقی هر دو در مقولهٔ بهداشت دهان و دندان مؤثر هستند، اما اغلب توصیه می‌شود که افراد از هر چیزی که با آن احساس راحتی می‌کنند استفاده کنند؛ «مهم است که تعیین کنند کدام برای آنها مقرون‌به‌صرفه است و احتمال بیشتری دارد که به‌طور مرتب با آن مسواک بزنند.»[۳۲]

مسواک سنتی گونه‌ای دیگر از مسواک است که غالباً از درخت مسواک تهیه می‌شود و می‌تواند به عنوان یک مسواک طبیعی برای تمیز کردن دندان استفاده شود. اینگونه از مسواک‌ها، فارغ از جنبهٔ ضد باکتریایی، محتمل است که بر کنترل یا شکل‌گیری پژک دندان تأثیر داشته باشند.[۳۳] سازمان جهانی بهداشت استفاده از مسواک سنتی را در سال ۱۹۸۶ میلادی توصیه کرد، اما در سال ۲۰۰۰، یک گزارش عمومی بین‌المللی در مورد بهداشت دهان به این نتیجه رسید که تحقیقات بیشتری برای مستندسازی اثرات مسواک سنتی مورد نیاز است.[۳۴] به‌طور کلی می‌توان چنین نتیجه گرفت که استفادهٔ مکرر از مسواک سنتی، با نیاز کمتر به درمان مرتبط بوده است.[۳۵]

خمیردندان

خمیردندان عبارت از «خمیر» یا «ژل» مخصوصی است که به همراه مسواک برای تمیز کردن و حفظ زیبایی و سلامت دندان‌ها و همچنین ارتقای بهداشت دهان و دندان استفاده می‌شود. خمیردندان مادهٔ ساینده‌ای است که برای از میان برداشتن پژک دندان و باقیماندهٔ غذاها از روی دندان مؤثر است و در عین‌حال، به محدود نمودن بدبویی دهان کمک می‌کند. خمیردندان‌ها غالباً حاوی مواد فعالی مثل فلورید برای کمک به جلوگیری از پوسیدگی دندان و التهاب لثه می‌باشند.[۳۶][۳۷][۳۸] به دلیل تفاوت در ترکیب و محتوای فلورید، همهٔ خمیردندان‌ها به یک اندازه در حفظ سلامت دهان و دندان مؤثر نیستند. کاهش پوسیدگی دندان در طول قرن بیستم به معرفی و استفادهٔ منظم از خمیردندان‌های حاوی فلورید نسبت داده‌شده است.[۳۶][۳۹] فارغ از مزایا و نکات مثبت استفاده از این محلول، بلعیدن مقادیر زیادی از آن می‌تواند سمی باشد.[۴۰]

مواد فعال موجود در خمیردندان‌ها [با استفادهٔ منظم] می‌توانند از بیماری‌های دندانی پیشگیری کنند.[۴۱] دسته‌ای از این مواد، مواد ساینده است که در حدود ۸ تا ۲۰ درصد از ترکیب خمیردندان معمولی را تشکیل می‌دهند.[۴۱] این ذرات نامحلول، برای کمک به حذف پژک از روی دندان طراحی شده‌اند.[۴۲] حذف پژک از تجمع جِرم جلوگیری می‌کند و در به حداقل رساندن خطر بیماری لثه تأثیرگذار است.[۴۳] پس از تصویب قانون آب‌های بدون میکرومهره در سال ۲۰۱۵، استفاده از میکرومهره در ترکیبات خمیردندان‌ها در ایالات متحده ممنوع شد.[۴۴] با این همه، صنعت خمیردندان و محصولات بهداشتی دهان به سمت استفاده از براق‌کننده فیلم متالیزه اکلیلی مورد تأیید سازمان غذا و دارو (آمریکا) به عنوان مادهٔ سایندهٔ جایگزین گرایش پیدا کرد.[۴۵][۴۶][۴۷] اثر سایندهٔ خمیردندان با مقدار سایش دندانی یا به اختصار RDA مشخص می‌شود. خمیردندان‌های با مقدار سایش بالای ۲۵۰، به‌طور قابل‌توجهی به سطوح دندان آسیب می‌رساند. مؤسسه استانداردهای ملی آمریکا و انجمن دندان‌پزشکان آمریکا خمیردندان‌های با سایش کمتر از ۲۵۰ را برای استفادهٔ مداوم، ایمن و مؤثر ارزیابی کرده‌اند.[۴۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Worthington HV, MacDonald L, Poklepovic Pericic T, Sambunjak D, Johnson TM, Imai P, Clarkson JE (April 2019). "Home use of interdental cleaning devices, in addition to toothbrushing, for preventing and controlling periodontal diseases and dental caries". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2020 (4): CD012018. doi:10.1002/14651858.cd012018.pub2. PMC 6953268. PMID 30968949.
  2. ↑ "Toothbrushes". www.ada.org (به انگلیسی). Retrieved 2023-08-16.
  3. ↑ Dental, Levantine. "How to brush your teeth properly". Levantine Dental Clinic in Dubai. Levantine Dental Clinic.
  4. 1 2 Loe H (1970). "A review of the prevention and control of plaque.". In McHugh WD (ed.). Dental plaque. Edinburgh and London: E&S Livingstone. pp. 259–270.
  5. ↑ Löe H (1967). "The Gingival Index, the Plaque Index and the Retention Index Systems". Journal of Periodontology. 38 (6): Suppl:610–6. doi:10.1902/jop.1967.38.6.610. PMID 5237684.
  6. ↑ Lang NP, Cumming BR, Löe H (July 1973). "Toothbrushing frequency as it relates to plaque development and gingival health". Journal of Periodontology. 44 (7): 396–405. doi:10.1902/jop.1973.44.7.396. hdl:2027.42/141632. PMID 4514570.
  7. ↑ Li X, Kolltveit KM, Tronstad L, Olsen I (October 2000). "Systemic diseases caused by oral infection". Clinical Microbiology Reviews. 13 (4): 547–58. doi:10.1128/cmr.13.4.547-558.2000. PMC 88948. PMID 11023956.
  8. ↑ Lai YL (August 2004). "Osteoporosis and periodontal disease" (PDF). Journal of the Chinese Medical Association. 67 (8): 387–8. PMID 15553796. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016.
  9. ↑ Demmer RT, Desvarieux M (October 2006). "Periodontal infections and cardiovascular disease: the heart of the matter" (PDF). Journal of the American Dental Association. 137 (Suppl): 14S–20S, quiz 38S. doi:10.14219/jada.archive.2006.0402. PMID 17012731. Archived from the original (PDF) on 2012-11-18.
  10. 1 2 Batty GD, Jung KJ, Mok Y, Lee SJ, Back JH, Lee S, Jee SH (April 2018). "Oral health and later coronary heart disease: Cohort study of one million people". European Journal of Preventive Cardiology. 25 (6): 598–605. doi:10.1177/2047487318759112. PMC 5946673. PMID 29461088.
  11. ↑ "Gum disease and the connection to heart disease". Harvard Health (به انگلیسی). 2018-04-13. Retrieved 2021-07-08.
  12. ↑ "MedlinePlus". vsearch. Retrieved 2022-10-31.
  13. ↑ اصول مسواک‌زدن. «باحال مگ». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۰۷.
  14. ↑ "Licensing". Harvard Health. Harvard. Retrieved 2021-03-04.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kapoor, U; Sharma, G; Juneja, M; Nagpal, A (2016). "Halitosis: Current concepts on etiology, diagnosis and management". European Journal of Dentistry. 10 (2): 292–300. doi:10.4103/1305-7456.178294. PMC 4813452. PMID 27095913.
  16. 1 2 Harvey-Woodworth, CN (April 2013). "Dimethylsulphidemia: the significance of dimethyl sulphide in extra-oral, blood borne halitosis". British Dental Journal. 214 (7): E20. doi:10.1038/sj.bdj.2013.329. PMID 23579164.
  17. 1 2 Loesche, WJ; Kazor, C (2002). "Microbiology and treatment of halitosis". Periodontology 2000. 28: 256–79. doi:10.1034/j.1600-0757.2002.280111.x. PMID 12013345.
  18. ↑ Van der Sleen, Mi; Slot, De; Van Trijffel, E; Winkel, Eg; Van der Weijden, Ga (2010-11-01). "Effectiveness of mechanical tongue cleaning on breath odour and tongue coating: a systematic review". International Journal of Dental Hygiene (به انگلیسی). 8 (4): 258–268. doi:10.1111/j.1601-5037.2010.00479.x. ISSN 1601-5037. PMID 20961381.
  19. 1 2 Claydon NC (2008). "Current concepts in toothbrushing and interdental cleaning". Periodontology 2000. 48: 10–22. doi:10.1111/j.1600-0757.2008.00273.x. PMID 18715352.
  20. ↑ "Toothpastes, Relative Dentin Abrasivity (RDA)". www.ada.org. Retrieved 2021-01-13.
  21. ↑ "Toothpaste Abrasiveness Ranked by RDA (Relative Dentin Abrasion) Value" (PDF). 2014-07-16. Retrieved 2021-01-12.
  22. ↑ Attin T, Hornecker E (2005). "Tooth brushing and oral health: how frequently and when should tooth brushing be performed?". Oral Health & Preventive Dentistry. 3 (3): 135–40. PMID 16355646.
  23. ↑ Jones M. "How to brush your teeth" (به انگلیسی). www.thetoothbrushexpert.com. Retrieved 2021-06-08.
  24. 1 2 "Proper Brushing" (PDF). American Dental Hygienists Association. Retrieved 30 June 2015.
  25. ↑ "Using a Rechargeable Electric Toothbrush" (به انگلیسی). Oral-B. Retrieved 2021-03-12.
  26. ↑ Love J (10 November 2019). "How to brush your teeth properly" (به انگلیسی). www.electricteeth.com. Retrieved 2021-03-12.
  27. ↑ "Should You Brush Your Teeth Before or After Your Morning Coffee?". HuffPost. 16 February 2021. Retrieved September 22, 2022.
  28. ↑ O'Connor A (21 May 2012). "Really? Never Brush Your Teeth Immediately After a Meal".
  29. ↑ O'Hehir TE (1 February 2004). "Brush before eating". RDH. Endeavor Business Media, LLC.
  30. ↑ Seo, Hannah (Nov 1, 2022). "Is It Better to Brush Your Teeth Before Breakfast or After?". The New York Times.
  31. 1 2 Yaacob M, Worthington HV, Deacon SA, Deery C, Walmsley AD, Robinson PG, Glenny AM (June 2014). "Powered versus manual toothbrushing for oral health". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014 (6): CD002281. doi:10.1002/14651858.CD002281.pub3. PMC 7133541. PMID 24934383.
  32. ↑ "Learn More About Toothbrushes". American Dental Association. Retrieved 1 July 2015.
  33. ↑ Al lafi T, Ababneh H (1995). "The effect of the extract of the miswak (chewing sticks) used in Jordan and the Middle East on oral bacteria". International Dental Journal. 45 (3): 218–222. PMID 7558361.
  34. ↑ "Darout, Ismail Abbas, Undersøkelse av en aktuell eldgammel munnrengjøringsmetode, dr.odont. , disputas: 23.06.2003". www.uib.no (به نروژی). Archived from the original on 2011-06-05. Retrieved 2006-04-11.
  35. ↑ al-Khateeb TL, O'Mullane DM, Whelton H, Sulaiman MI (2003). "Periodontal treatment needs among Saudi Arabian adults and their relationship to the use of the Miswak". Community Dental Health. 8 (4): 323–328. ISSN 0265-539X. PMID 1790476.
  36. 1 2 Marthaler TM (2004). "Changes in dental caries 1953–2003". Caries Research. 38 (3): 173–81. doi:10.1159/000077752. PMID 15153686. S2CID 2229005.
  37. ↑ O'Mullane DM (2016). "Fluoride and Oral Health". Community Dental Health. 33 (33): 69–99. doi:10.1922/CDH_3707O’Mullane31. PMID 27352462.
  38. ↑ Walsh T, Worthington HV, Glenny AM, Marinho VC, Jeroncic A, et al. (Cochrane Oral Health Group) (March 2019). "Fluoride toothpastes of different concentrations for preventing dental caries". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 3 (3): CD007868. doi:10.1002/14651858.CD007868.pub3. PMC 6398117. PMID 30829399.
  39. ↑ Twetman S, Petersson L, Axelsson S, Dahlgren H, Holm AK, Källestål C, Lagerlöf F, Lingström P, Mejàre I, Nordenram G, Norlund A, Söder B (August 2004). "Caries-preventive effect of sodium fluoride mouthrinses: a systematic review of controlled clinical trials". Acta Odontologica Scandinavica. 62 (4): 223–30. doi:10.1080/00016350410001658. OCLC 1234655546. PMID 15513419. S2CID 33330873.
  40. ↑ "Toothpaste overdose". National Library of Medicine. National Institutes of Health.
  41. 1 2 Lippert F (2013). "An Introduction to Toothpaste - Its Purpose, History and Ingredients". In van Loveren C (ed.). Monographs in Oral Science (به انگلیسی). Vol. 23. Basel: S. Karger AG. pp. 1–14. doi:10.1159/000350456. ISBN 978-3-318-02206-3. PMID 23817056.
  42. ↑ Aspinall SR, Parker JK, Khutoryanskiy VV (April 2021). "Oral care product formulations, properties and challenges" (PDF). Colloids and Surfaces B: Biointerfaces. 200: 111567. doi:10.1016/j.colsurfb.2021.111567. PMID 33454623. S2CID 231634828.
  43. ↑ van der Weijden F, Slot DE (February 2011). "Oral hygiene in the prevention of periodontal diseases: the evidence". Periodontology 2000. 55 (1): 104–23. doi:10.1111/j.1600-0757.2009.00337.x. PMID 21134231.
  44. ↑ "What Are Microbeads In Toothpaste?". Colgate. Retrieved November 28, 2022.
  45. ↑ Caity Weaver (December 21, 2018). "What Is Glitter? A strange journey to the glitter factory". The New York Times. Retrieved November 28, 2022.
  46. ↑ Trisha Bartle (October 17, 2022). "TikTok Is Going Deep On The Glitter Conspiracy Theories–Is It Toothpaste, Boats, Or Something Else?". Collective World. Retrieved November 28, 2022.
  47. ↑ Dr. Beccy Corkill (December 21, 2022). "The Glitter Conspiracy Theory: Who Is Taking All Of The Glitter?". IFLScience. Retrieved January 18, 2023.
  48. ↑ "Toothpastes". www.ada.org. American Dental Association. Retrieved 6 July 2021.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مسواک‌زدن دندان موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.