مسیریابی

مردی در پارک ملی جاشوا تری به نقشه کاغذی اشاره می‌کند

مسیریابی (یا راه‌یابی) (به انگلیسی: Wayfinding) شامل همهٔ راه‌هایی است که انسان‌ها (و جانوران) از طریق آنها خود را در فضای فیزیکی جهت‌یابی می‌کنند و از مکانی به مکان دیگر ناوبری می‌روند.

در سال ۱۹۸۴، رومدی پاسینی ، روان‌شناس محیطی، کتاب کامل «مسیریابی در معماری» را منتشر کرد و این مفهوم را گسترش داد تا شامل استفاده از تابلوها و دیگر ارتباطات گرافیکی، نشانه‌های دیداری در محیط ساخته‌شده، ارتباطات شنیداری، عناصر لمسی و امکانات رفاهی دسترس‌پذیر شود.[۱]

نمونه‌ها

سیستم‌های مسیریابی نوین به‌طور فزاینده‌ای پژوهش‌های حوزه‌های متنوعی از جمله نشانه‌شناسی فضایی، طراحی اطلاعات و علوم شناختی را در بر می‌گیرند[۲] تا درک بهتری از نحوه پیمایش کاربران در فضای شهری و تفسیر عناصری مانند نمادها و متن نوشتاری داشته باشند. این پژوهش‌ها به اصلاح این سیستم‌ها کمک می‌کنند و آنها را در هدایت افراد در محیط‌های پیچیده، شهودی‌تر و کاراتر می‌سازد.

مسیریابی شهری (Destination recognition)

تابلوی راهنمای مسیریاب لندن با نقشه خوانا. این نوع تابلوها از طریق گنجاندن نقشه و متن نوشتاری، اطلاعات بیشتری دربارهٔ منطقه پیرامون نشان می‌دهند.

نمونه‌ای از طرح مسیریابی شهری، سیستم مسیریابی Legible London است که اکنون بزرگ‌ترین سیستم مسیریابی شهری در جهان به‌شمار می‌رود و شامل بیش از ۱۵۰۰ علامت است که در داخل ایستگاه‌های مترو، ایستگاه‌های اتوبوس و ایستگاه‌های کرایه دوچرخه و روی صفحه‌های دیجیتال و نقشه‌های چاپی پدیدار می‌شوند.[۳]

در سال ۲۰۱۱، نشویل، تنسی، یک برنامهٔ راهنمای مسیر و راهنمایی ترافیکی را برای کمک به گردشگران در جهت‌یابی در مرکز شهر معرفی کرد.[۴]

در سال ۲۰۲۱، جاکارتا یک تابلو و علائم مسیریاب دربارهٔ گذرگاه‌های حمل و نقل همگانی و گسترش حمل و نقل عمومی محور، در همهٔ شهرها و شهرهای اقماری جاکارتا معرفی کرد.[۵]

مسیریابی درونی (Indoor wayfinding)

مسافران در فرودگاه بین‌المللی لیبرتی نیوآرک از کنار تابلوهای راهنما عبور می‌کنند. مراکز بزرگ با حجم بالای گردشگر ممکن است سرمایه‌گذاری قابل توجهی در برنامه‌های مسیریابی و علائم راهنمایی انجام دهند. طراحی سیستم مسیریابی توسط میکسنار.

مسیریابی در فضاهای معماری متنوعی از جمله فرودگاه‌ها، بیمارستان‌ها، موزه‌ها، دانشگاه‌ها و ساختمان‌های اداری اهمیت دارد.

چنین فضاهایی که شامل حوزه‌هایی بیرون از دایرهٔ واژگان معمول بازدیدکنندگان هستند، نیاز به مجموعه‌ای مشترک از نمادهای مستقل از زبان را نشان می‌دهند.[۶] سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) مجموعه‌ای استاندارد از نمادهای گرافیکی را برای استفاده در فضای عمومی تدوین کرده است،[۷] که ممکن است در برخی زمینه‌ها مفید باشد.

ارائه نقشه‌های داخلی برای دستگاه‌های تلفن همراه دستی، همانند سیستم‌های کیوسک اطلاعات دیجیتال، رایج شده است.[۸] نرم‌افزار مسیریابی یک برنامه کامپیوتری سلف سرویس است که به کاربران کمک می‌کند تا مکانی را پیدا کنند، که معمولاً در داخل خانه استفاده می‌شود و روی کیوسک‌های همگانی یا تلفن‌های هوشمند نصب می‌شود.

از دیگر ابزارهای رایج برای مسیریابی می‌توان به کاربرد کدگذاری رنگی[۹] و خوشه‌بندی تابلوها اشاره کرد که برای ایجاد هرم دیداری از اطلاعات و جلوگیری از افزودن بار شناختی استفاده می‌شوند.[۱۰] چندین ترمینال فرودگاهی اخیر شامل طرح‌های سقف و الگوهای کف‌پوش هستند که مسافران را تشویق می‌کنند تا در امتداد جریان جهت‌دار مورد نیاز حرکت کنند.

فرایند بنیادین

فرایند اساسی مسیریابی شامل چهار مرحله است:

  1. جهت‌یابی (Orientation) تلاشی برای تعیین موقعیت مکانی خود، نسبت به اشیاء نزدیک و مقصد مورد نظر است.
  2. تصمیم‌گیری مسیر (Route decision)، انتخاب یک مسیر به سمت مقصد است.
  3. نظارت بر مسیر (Route monitoring)، بررسی می‌کند که آیا مسیر انتخاب شده به سمت مقصد حرکت می‌کند یا خیر.
  4. بازشناسی مقصد (Destination recognition) زمانی است که مقصد تشخیص داده شود.

منابع

  1. ↑ Yanling, Wang (2005-01-01). "Creating positive wayfinding experience". Retrieved January 25, 2021. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  2. ↑ D'Avanzo, Daniela; Zingale, Salvatore (2023-11-20). "From Wayfinding to Placefinding Orientation and Alterity in Urban Spaces". Diid — Disegno Industriale Industrial Design (به انگلیسی). 1 (DSI 1): 10. doi:10.30682/diiddsi23t2e. hdl:11311/1259898. ISSN 1594-8528.
  3. ↑ Yanling, Wang (2005-01-01). "Creating positive wayfinding experience". Retrieved January 25, 2021. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  4. ↑ "Nashville Unveils Innovative Wayfinding Program" (PDF). nashville.gov (Press release). August 2, 2011. Archived from the original (PDF) on May 16, 2021. Retrieved January 25, 2021.
  5. ↑ "Buku Panduan Ikonografi dan Wayfinding Transportasi Jakarta" (PDF). itdp-indonesia.org (Press release). January 1, 2011. Retrieved February 25, 2022.
  6. ↑ Goodwin, Kim (2011). Designing for the Digital Age: How to Create Human-Centered Products and Services. John Wiley & Sons. p. 582. ISBN 978-1-118-07988-1.
  7. ↑ "Graphical symbols — Registered public information symbols". www.iso.org. February 2023. Retrieved 2025-03-30.
  8. ↑ Wright, Bianca (February 25, 2016). "Best apps for navigating inside buildings". Tech Advisor. Retrieved January 25, 2021.
  9. ↑ Symonds, Paul (2017-04-24). "Using Colours in Wayfinding and Navigation". travelwayfinding.com.
  10. ↑ "Clustering and Signage in Wayfinding". travelwayfinding.com. 2018-04-27.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.