معذر

معذر
روستا
ریشه‌شناسی: برگرفته از نام شخصی[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون معذر
معذر در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
معذر
معذر
مختصات: ۳۲°۴۱′۳۵″ شمالی ۳۵°۲۷′۵۱″ شرقی / ۳۲٫۶۹۳۰۶°شمالی ۳۵٫۴۶۴۱۷°شرقی / 32.69306; 35.46417
شبکه فلسطین۱۹۳/۲۳۳
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشبخش طبریه
تاریخ تخلیه۱۲ مه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۱۱٬۶۶۶ دونوم (۱۱٫۶۶۶ کیلومتر مربع یا ۴٫۵۰۴ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۴۸۰[۴][۳]
علت تخلیهترک روستا به دستور مقامات عرب
شهرک‌های کنونیکفار قیش[۵]

معذر (Ma'dhar) روستایی فلسطینی در بخش طبریه بود که در ۱۲٫۵ کیلومتری جنوب غربی شهر طبریه قرار داشت. این روستا بر زمینی بلند و هموار در جلیل شرقی سفلی و ۶ کیلومتری شمال شرقی جبل طابور (کوه تابور) واقع بود. چندین جویبار از چشمه‌های روستا سرچشمه می‌گرفت و به وادی البیره می‌ریخت که آب آن به رود اردن می‌پیوست.

در اواخر سده نوزدهم میلادی، مهاجران الجزایری از وادی بردی و بویره به این روستا آمدند و در آن ساکن شدند. معذر در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین، در ۱۲ مه ۱۹۴۸ به دست تیپ ۱ گولانی و در چارچوب عملیات گیدئون تخلیه شد.

ساکنان روستا همگی مسلمان بودند و روستا دارای مسجد و مدرسه‌ای بود که در دوره عثمانی بنیان نهاده شده بود. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۸۰ نفر و مساحت کل زمین‌های آن ۱۱٬۶۶۶ دونوم بود.

پیشینه

آثار سفالین از دوره بیزانس در این محل یافت شده‌است.[۶]

صلیبیان این روستا را کفرماتر (Kapharmater) می‌نامیدند.[۷]

دوره عثمانی

معذر در سال ۱۵۱۷ به امپراتوری عثمانی ملحق شد. بر پایه دفتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، معذر روستایی در ناحیه (نَاحِیَه) طبریه از سنجق صفد بود و ۱۷ خانوار با جمعیت برآوردی ۹۴ تن داشت که همگی مسلمان بودند. ساکنان مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد بر گندم، جو، بز، کندوهای عسل و باغ‌ها می‌پرداختند که جمع آن ۲٬۰۰۰ آقچه بود.[۸][۹]

نقشه‌ای از لشکرکشی ناپلئون در سال ۱۷۹۹ که پیر ژاکوتن ترسیم کرده بود، این مکان را با نام شارا (Chara) نشان می‌داد، هرچند جای‌نمایی آن نادرست بود.[۱۰]

در اواخر سده نوزدهم، معذر یکی از چندین روستایی بود که مهاجران الجزایری در آن سکنا گزیدند. این مهاجران از قبیله اولاد سیدی خالد و سیدی عمرو بودند که از وادی بردی و بویره در الجزایر کوچ کرده بودند.[۱۱]

در سال ۱۸۸۱، گزارش بررسی فلسطین غربی (Survey of Western Palestine) از سوی صندوق اکتشاف فلسطین روستا را دارای نزدیک به ۲۵۰ ساکن مسلمان توصیف کرد که در خانه‌هایی از بازالت و دیگر سنگ‌ها زندگی می‌کردند. آب روستا از آب‌انبارها و چشمه‌ها تأمین می‌شد.[۱۲]

فهرست جمعیتی سال ۱۸۸۷ جمعیت معذر را نزدیک به ۹۷۵ تن گزارش کرد که همگی مسلمان بودند.[۱۳]

دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، معذر ۳۴۷ ساکن مسلمان داشت.[۱۴] این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین اندکی افزایش یافت و به ۳۵۹ مسلمان در ۹۱ خانه رسید.[۱۵]

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۸۰ مسلمان بود[۴] و مساحت کل زمین‌ها ۱۱٬۶۶۶ دونوم بود.[۳] از این مساحت، ۴۹۸ دونوم آبیاری‌شده یا باغی، ۱۰٬۷۶۶ دونوم زیر کشت غلات و ۶۳ دونوم بافت ساخته‌شده (شهری) بود.[۱۶][۱۷]

معذر دارای مدرسه‌ای بود که عثمانیان بنیان نهاده بودند اما در دوره قیمومت بریتانیا بسته شد. در روستا مسجدی وجود داشت و ویرانه‌های کلیسایی، گورستانی و دژ صلیبی به نام کاسل دو شِریو (Casel de Cherio) نیز باقی مانده بود.[۷]

تخلیه و پس از ۱۹۴۸

روستا در ۱۲ مه ۱۹۴۸ در جریان عملیات گیدئون به دست تیپ ۱ گولانی تخلیه شد.[۲] ساکنان روستا بنا بر دستور هیئت عالی عرب روستا را ترک کردند.[۵]

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «محوطه حصارکشی شده و به‌عنوان چراگاه اسرائیلی بهره‌برداری می‌شود. انبوهی بزرگ از کاکتوس در میان آوار سنگی خانه‌ها روییده و چاهی با پمپ در مرکز محل هست. نزدیک به ۲۰ متر غرب چاه، آبشخوری برای دام‌ها قرار دارد. درختان اکالیپتوس، خرمای دوم و زیتون‌تلخ در محل می‌رویند.»[۵]

شهرک کفار قیش که در سال ۱۹۴۶ ساخته شد بر زمین‌های روستا در جنوب آن قرار گرفته‌است. شهرک‌های شارونا (بنیان‌گذاری ۱۹۳۸) و شدموت دوورا (بنیان‌گذاری ۱۹۳۹) نیز به ترتیب در شمال و غرب محل روستا واقع‌اند، هرچند بر زمین‌های خود روستا نیستند.[۱۸]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 130
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xvii, village #105.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 72
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 12
  5. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 529
  6. ↑ Dauphin، C. (۱۹۹۸). La Palestine byzantine, Peuplement et Populations. Archeopress. شابک ۰-۸۶۰۵۴۹-۰۵-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 Khalidi, 1992, p. 528
  8. ↑ Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 190. Quoted in Khalidi, 1992, p. 528
  9. ↑ Rhode, 1979, p. 6 بایگانی‌شده در ۲۰ آوریل ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine
  10. ↑ Karmon, Y. (۱۹۶۰). «An Analysis of Jacotin's Map of Palestine». Israel Exploration Journal. ۱۰ (۳, ۴): ۱۵۵–۱۷۳; ۲۴۴–۲۵۳.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Ahmad Abbasi, Mustafa (2007). "הקהילה האלג'יראית בגליל משלהי השלטון העות'מני עד שנת 1948". אופקים בגיאוגרפיה. 68/9: 61.
  12. ↑ Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 361. Quoted in Khalidi, 1992, p. 528
  13. ↑ Schumacher, 1888, p. 186
  14. ↑ Barron, 1923, Table XI, p. 39
  15. ↑ Mills, 1932, p. 83
  16. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 122
  17. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 172
  18. ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Barron، J. B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C. R. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۱. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Dauphin، C. (۱۹۹۸). La Palestine byzantine, Peuplement et Populations. Archeopress. شابک ۰-۸۶۰۵۴۹-۰۵-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ۱۹۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Fränkische Geographische Gesellschaft. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E. H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون