معماری کارولنژی
 | |
 | |
مشخصات عمومی و بازه زمانی | |
|---|---|
| دوره تاریخی | شروع: اواخر قرن ۸ م. اوج: حدود سال ۸۰۰ م. پایان: اواسط قرن ۹ م. به سبک اوتونی و رومانسک ختم شد |
| ۱. سازه و ایستایی | |
| سیستم سازه‌ای | دیوار باربر حجیم طاق‌زنی سنگی |
| نوع ستون‌ها | ستون‌های رومی بازیافتی (اسپولیا) سرستون‌های کورینتی ساده شده |
| نوع سقف | طاق گهواره‌ای گنبد هشت‌ضلعی (در آخن) سقف تخت چوبی (در شبستان‌ها) |
| ضخامت دیوارها | بسیار ضخیم سنگی و آجری (دیوارهای صلب) |
| وضعیت برج‌ها | وست‌ورک (نمای غربی) برج‌های بلند چندطبقه برج‌های پلکان |
| ۲. کالبد و هندسه | |
| پلان ساختمانی | باسیلیکایی (صلیبی) مرکزی (چندضلعی) دارای دو محراب (شرقی و غربی) |
| شکل قوس‌ها | نیم‌دایره (رومی) |
| مصالح اصلی | سنگ لاشه آجر مرمرهای وارداتی از ایتالیا |
| اندازه پنجره‌ها | کوچک قوسی عمیق و فرورفته |
| ۳. کیفیت فضایی و بصری | |
| حس فضا | استواری سلسله‌مراتب سلطنتی نظم هندسی |
| نورپردازی | محدود (نورپردازی از بالا در پلان‌های مرکزی) |
| تزئینات سردر | موزائیک‌های بیزانسی فرسکوهای مذهبی نرده‌های برنزی مرمرکاری رنگی |
| ۴. شناسنامه و عملکرد | |
| کاربری اصلی | دیر (صومعه) کلیسای سلطنتی کاخ‌های پالاتین |
| نمونه شاخص | کلیسای جامع آخن دیر لورش (دروازه لورش) کلیسای ژرمینی-ده-پره |
معماری کارولنژی (به انگلیسی: Carolingian architecture) سبکی از معماری پیشارومانسک در اروپای شمالی است که در دوره نوزایی کارولنژی (اواخر سده ۸ و ۹ میلادی) تحت حمایت شارلمانی و جانشینانش شکوفا شد. این سبک تلاشی آگاهانه برای احیای شکوه معماری رومی و بیزانسی در قالب مسیحیت غربی بود و زیربنای ظهور معماری رومانسک در سده‌های بعد را فراهم کرد.[۱]
ویژگی‌های ساختاری و نوآوری‌ها
معماران کارولنژی با ترکیب پلان‌های باسیلیکایی رومی و پلان‌های مرکزی بیزانسی، سبک جدیدی را پدید آوردند. یکی از مهم‌ترین ابداعات این دوره، معرفی وست‌ورک (Westwerk) یا نمای غربی برج‌دار بود؛ سازه‌ای چندطبقه در ورودی کلیسا که فضایی را برای حضور امپراتور و تشریفات سلطنتی فراهم می‌کرد.[۲] استفاده از طاق‌های نیم‌دایره رومی، دیوارهای سنگی بسیار ضخیم و ستون‌های بازیافتی از بناهای قدیمی ایتالیا از دیگر ویژگی‌های بارز این سبک است.[۳]
کلیسای پالاتین آخن: شاهکار سبک
مهم‌ترین بنای باقی‌مانده از این دوران، کلیسای پالاتین آخن (بخشی از کلیسای جامع آخن) است که بین سال‌های ۷۹۲ تا ۸۰۵ میلادی ساخته شد. پلان هشت‌ضلعی این بنا مستقیماً از کلیسای سن ویتاله در راونا الگوبرداری شده بود تا پیوند میان شارلمانی و امپراتوران روم شرقی را به نمایش بگذارد.[۴] فضای داخلی این کلیسا با مرمرهای گران‌بها، موزائیک‌های زرین و نرده‌های برنزی تزئین شده بود که نشان‌دهنده اوج قدرت مالی و فرهنگی دربار کارولنژی است.[۵]
صومعه‌ها و کاخ‌های امپراتوری
معماری کارولنژی تنها محدود به کلیساها نبود؛ صومعه‌ها در این دوره به مراکز بزرگ اقتصادی و آموزشی تبدیل شدند. "نقشه صومعه سنت گال" که از این دوران باقی مانده، الگوی ایده‌آل یک دیر کارولنژی شامل کلیسا، کتابخانه، خوابگاه و کارگاه‌ها را نشان می‌دهد.[۶] همچنین کاخ‌های پالاتین در شهرهایی چون اینگلهایم و نیم‌اگن با تالارهای پذیرایی بزرگ و ستون‌های باشکوه، بازتاب‌دهنده شکوه امپراتوری بازسازی شده غرب بودند.[۷]
منابع
- ↑ Conant, Kenneth J. (1993). Carolingian and Romanesque Architecture, 800 to 1200. Yale University Press. p. 45. ISBN 978-0300052985.
- ↑ Stalley, Roger (1999). Early Medieval Architecture. Oxford University Press. p. 38. ISBN 978-0192842237.
- ↑ Dodwell, C.R. (1993). The Pictorial Arts of the West, 800-1200. Yale University Press. p. 12. ISBN 978-0300064933.
- ↑ Becher, Matthias (2003). Charlemagne. Yale University Press. p. 90. ISBN 0300107587.
- ↑ McClendon, Charles B. (2005). The Origins of Medieval Architecture. Yale University Press. p. 110. ISBN 978-0300106886.
- ↑ Sullivan, Richard E. (1989). The Carolingian Age: Reflections on its Place in the History of the Middle Ages. Speculum. p. 267.
- ↑ Collins, Roger (1998). Charlemagne. University of Toronto Press. p. 162. ISBN 978-0802082183.
- معماری
- تاریخ معماری
- تاریخ آلمان
- معماری سده ۸ (میلادی)
- معماری سده ۹ (میلادی)
- سبکهای معماری
- معماری قرون وسطی