منسوجات ساسانی
فناوری بافندگی خاصی در دوران ساسانی برای تولید پارچه های ابریشمی با بافت ظریف و دارای نقوش مختلف[۱] ابداع گردید که محصولات حاصل از این نوع بافندگی، در مسیر جاده ابریشم [۲] و تا نواحی وایکینگها [۳] در اروپای شمال غربی، مورد استفاده اقوام و ملل دیگر قرار گرفت.[۴] همچنین در معلقات سبعه (مهمترین اشعارِ عربیِ قبل از اسلام و هم زمان با دوران ساسانی) به پارچه های سبزرنگِ فارسی (فارسیه خضراء) به عنوان یک شیء ارزشمند اشاره شده است.[۵]
منابع چینی، کلاسیک و اسلامی منسوجات ساسانی را تحسین کرده و آن را کالایی قیمتی توصیف میکنند ولی هیچ توصیف مشخصی از آنها ارائه نمیکنند. بیشتر مطالعات منسوجات ساسانی در اصل مبتنی بر این منابع و بر بررسی نقش برجستههای غار بزرگتر طاق بستان است که با وجود جذابیت بسیار، دچار اثرپذیریهای بیرونی بسیار هستند و نتیجتاً نمیتوانند نمیتواند نمونههای نوعی هنر درباری ایرانی قلمداد شود. برخی الگوهای مشاهده شده بر پوشاک چهرههای طاق بستان مسلماً بازتولیدهای تزییناتی که در فلزکاری و بالاتر از همه گچبری دورهٔ پایانی ساسانی است. به هر روی، هم الگوهای تزیینی حکاکی شده و هم مدل پوشاک نشان دهندهٔ نوعی طعم خارجی است. علاوه بر این، بازماندههای غار بزرگتر طاق بستان آثار ساسانی بسیار پایانی هستند و هیچ معادل مشابهی در کل مجموعهٔ هنر ایرانی پیشا اسلامی ندارد. تنها البسهٔ نساجی قابل اطلاق به دوره ساسانی، در جریان کاوشهای علمی در شهر قومس، استان سمنان و تل ملیان (فارس) بازیابی شد که تزیینات خاصی را به نمایش نمیگذارد و نمیتوان در خصوص تولید آن در پارس مطمئن بود.
منابع
- ↑ دکتر محمدرضا جعفرپور، دکتر فتانه محمودی. 1387. بررسی تطبیقی پارچه های ساسانی و پارچه های مصری - قبطی. نقش مایه 1. 5-18.
- ↑ Vedeler, Marianne. "Silk trade to Scandinavia in the Viking Age." Textiles and the Medieval Economy: Production, Trade, and Consumption of Textiles, 8th—16th Centuries. Oxford: Oxbow Books (2015): 78-85.
- ↑ Larsson, Annika. "Asian Silk in Scandinavian Viking Age Graves." Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities 81 (2020): 107-148.
- ↑ Vedeler, Marianne. "Silk for the Vikings.", Oxbow Books, 2014, ISBN-10: 1782972153.
- ↑ https://www.ithra.com/files/6516/0984/6883/Al_Muallaqat.pdf