مهدی بن خسرو فیروز

مهدی بن خسرو فیروز فرمانده و یکی از چهره‌های برجستهٔ نظامی علویان طبرستان در سدهٔ ۴ هجری بود. وی در جریان لشکرکشی اسفار بن شیرویه و نیروهای وابسته به سامانیان به طبرستان، نقش دفاعی و فرماندهی ارتش محلی را بر عهده داشت.

مهدی بن خسرو فیروز از خانواده‌ای اصیل و وابسته به علویان طبرستان بود. او پیش از روی کار آمدن مرداویج، فرماندهی نیروهای علویان در نبردهای منطقه‌ای را بر عهده داشت و به دفاع از قلمرو طبرستان در برابر حملات دشمنان داخلی و خارجی می‌پرداخت.

در سال ۳۱۶ هجری قمری، وقتی اسفار بن شیرویه از خراسان به طبرستان لشکرکشی نمود، مرداویج از طرف او به کمک مهدی فرستاده شد. مهدی در نبردی با محمد بن مسافر شکست خورده بود و برای بازگرداندن اقتدار علویان، به یاری مرداویج نیاز داشت. در نتیجه، مرداویج نیروهای خود را در طارم مستقر نمود و پس از شورش علیه اسفار، وی را شکست داد و سرانجام سربرید.

مهدی بن خسرو فیروز به عنوان یکی از فرماندهان برجستهٔ علویان طبرستان شناخته می‌شود که در برابر نیروهای خارجی مقاومت کرد و نقش مؤثری در حفظ استقلال منطقه طبرستان داشت. همکاری او با مرداویج زمینه‌ساز تغییرات سیاسی و نظامی در منطقه شد.

• ابن اسفندیار، تاریخ طبرستان.
• ابن اثیر، الکامل فی التاریخ.
• چراغعلی اعظمی سنگسری، گاوباریان پادوسپانی. صص 28-32.
• اسلامی، حسین. مازندران در تاریخ. ج.یک. ساری: انتشارات شلفین، ۱۳۹۰.