موزه تاریخ طبیعی (اصفهان)

موزهٔ تاریخ طبیعی اصفهان

حیاط موزه تاریخ طبیعی اصفهان
نام	موزهٔ تاریخ طبیعی اصفهان
کشور	ایران
استان	استان اصفهان
شهرستان	اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر	تالار تیموری
نام‌های قدیمی	عمارت چهارحوض
کاربری	ساختمان دیوانی
کاربری کنونی	موزه
دیرینگی	۱۳۶۷
اطلاعات بازدید
امکان بازدید	خیر، تعطیل است
موزه تاریخ طبیعی (اصفهان) مکان در ایران

تالار تیموری

ایوان و حیاط تالار تیمیوری که به عنوان موزه تاریخ طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد
نام	تالار تیموری
کشور	ایران
استان	استان اصفهان
شهرستان	اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر	موزه تاریخ طبیعی ایران
نام‌های قدیمی	عمارت چهارحوض
کاربری	ساختمان دیوانی
کاربری کنونی	موزه
دیرینگی	دوره تیموریان
دورهٔ ساخت اثر	دوره تیموریان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۸۹۱
تاریخ ثبت ملی	۱ دی ۱۳۴۸
موزه تاریخ طبیعی (اصفهان) مکان در ایران

موزهٔ تاریخ طبیعی اصفهان موزه‌ای است که در ۱۵ اسفند ۱۳۶۷ در محل تالار تیموری به بهره‌برداری رسیده‌است. این موزه دارای ۷ سالن به نام‌های «سالن راهنمای موزه»، سالن بی مهرگان، سالن گیاه‌شناسی، سالن زمین‌شناسی، سالن جغرافیای طبیعی، سالن مهره‌داران و سالن کمک آموزشی و دیدنی‌های جهان خلقت است.تالار تیموری مربوط به دوره تیموریان و سدهٔ نهم خورشیدی (سدهٔ پانزدهم میلادی) است. تالار تیموری در اصفهان، خیابان سپه، چهارراه استانداری واقع شده و این اثر در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.^[۱]

موزه تاریخ طبیعی اصفهان در محل تالار تیموری که از آثار دوره تیموری است^[۲] واقع شده‌است. تالار تیموری که به عمارت چهارحوض نیز مشهور است زمانی دارالحکومه و ساختمان دیوانی بود و در دوره پهلوی به عنوان باشگاه افسران استفاده می‌شد.^[۳][۲] در اوایل دهه ۳۰ در نزدیک این بنا دو سرستون سنگی متعلق به دورهٔ ساسانی کشف شد که یکی از آنها در موزه تهران و دیگری در ایوان جنوبی چهلستون موجود است که نقش خسروپرویز در آن است.^[۲] در دوران صفویان و بعد از خاندان تیمور تغییراتی در بنا به وجود آمده و الحاقاتی به آن اضافه شده یا قسمتهایی از آن کاسته شده‌است. لازم به توضیح است که موزه تاریخ طبیعی اصفهان که در حقیقت یادگاری از نزدیک به ۴۰ سال زحمات شبانه‌روزی استاد زمین‌شناسی مرحوم محمدعلی جعفریان است.^[۴] ضمن اینکه در کتاب آثار ملی اصفهان تالیف ابوالقاسم رفیعی، این بنا از ساخته‌های دوران تیموری (احتمالا اوایل دهه ۸۰۰ قمری) ذکر شده است.^[۵] ضمن اینکه ظاهرا به نظر می‌رسد تالار تیموری امروز با روزگار پیشینش متفاوت باشد. این بنا در سال ۱۳۲۷ هجری شمسی به باشگاه افسران اختصاص یافت و در ۱۳۲۷ تعمیر و بازسازی شد.^[۶] شایان ذکر است که در دوران حکومت پهلوی تالار تیموری محل لشکر و سربازان بود که در سال ۱۳۲۷ هجری شمسی به باشگاه افسران تخصیص یافت و همزمان با آن به تقلید از مینیاتورهای کاخ چهل‌ستون تابلوهای مینیاتور را به ترئینات آن افزوده نموده اند.^[۷]

این بنا دارای چند تالار بزرگ و یک ایوان است که با مقرنس و تزیینات گچبری زینت داده شده‌است. تالار تیموری که به عمارت چهارحوض نیز مشهور است زمانی دارالحکومه و ساختمان دیوانی بود و در دوره پهلوی به عنوان باشگاه افسران استفاده می‌شد.^[۸] در دوران صفویان و بعد از خاندان تیمور تغییراتی در بنا به وجود آمده و الحاقاتی به آن اضافه شده یا قسمتهایی از آن کاسته شده‌است.

بهره‌برداری تالار تیموری از جانب شهرداری اصفهان در اختیار موزه تاریخ طبیعی اصفهان قرار گرفته و از تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۶۷ این مکان با کاربری جدید مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. تمامی آثار و مجموعه‌های موزه تاریخ طبیعی اصفهان در زمینه‌های علوم گیاهی، جانوری، زمین‌شناسی و جغرافیایی به همت و سرمایه شخصی دکتر جعفریان، استاد دانشگاه اصفهان از نقاط مختلف ایران و جهان گردآوری، خریداری یا مبادله شده‌است. ایشان در مدت ۳۷ سال آثار موجود در موزه تاریخ طبیعی اصفهان را گردآوری، تنظیم و رده‌بندی کرده‌اند. آثار و مجموعه‌های موجود در موزه تاریخ طبیعی اصفهان بعد از بررسی‌های علمی به شکل کنونی در معرض بازدید عمومی قرار گرفته‌است.^[۹] در سال ۱۳۹۶، موزه به منظور بازسازی و مرمت موقتا تعطیل شد.

موزهٔ تاریخ طبیعی اصفهان شامل هفت سالن به شرح زیر است:

• سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
• فهرست آثار ملی ایران
• فهرست جاذبه‌های گردشگری استان اصفهان