موزه لاهور
عجائب گھر لاہور | |
![]() Entrance to the museum | |
نام پیشین | موزه مرکزی |
|---|---|
| بنیانگذاری | ۱۸۶۵، در سال ۱۸۹۴ به مکان فعلی منتقل شد |
| مکان | مرکز خرید, لاهور, ایالت پنجاب (پاکستان), پاکستان |
| مختصات | ۳۱°۳۴′۰۶″شمالی ۷۴°۱۸′۲۹″شرقی / ۳۱٫۵۶۸۲۲۶°شمالی ۷۴٫۳۰۸۱۷۴°شرقی |
| گونه | باستانشناسی، نگارخانه، میراث، تاریخ معاصر، مذهبی |
| مجموعه | ۵۸۰۰۰ |
| بازدیدکنندگان | ۲۲۷,۹۹۴ (۲۰۱۸) |
| مدیر | سعدیه تیریم |
| موزهدار | نوشابا انجم |
| مالک | وزارت اطلاعات و پخش (بخش میراث و فرهنگ ملی) |
| دسترسی به ترابری همگانی | دبیرخانه عمران، متروبوس لاهور |
| وبگاه | |
موزه لاهور ( به اردو: عجائب گھر لاہور، ت. «ajā'ib ghar lāhōr» ت.ت. 'Lahore Wonder House' ) (به انگلیسی: Lahore Wonder House) موزهای است که در لاهور ، پنجاب ، پاکستان واقع شده است. این موزه که در سال ۱۸۶۵ در مکانی کوچکتر تأسیس و در سال ۱۸۹۴ [۱] در مکان فعلی خود در مرکز خرید لاهور در دوران استعمار بریتانیا افتتاح شد، بزرگترین موزه پاکستان و همچنین یکی از پربازدیدترین موزههای آن است. [۲][۳][۴]
این موزه مجموعه گستردهای از هنر بودایی از پادشاهیهای باستانی هندویونانی و منطقه گنداره را در خود جای داده است. همچنین دارای مجموعههایی از تمدن دره سند ، امپراتوری گورکانی ، امپراتوری سیک و راج بریتانیا است. [۵]
موزه لاهور، به همراه تفنگ زمزمهای که مستقیماً در جلوی ساختمان قرار دارد، صحنه آغازین رمان کیم اثر رودیارد کیپلینگ است، [۶] [۷] که پدرش، جان لاکوود کیپلینگ ، یکی از اولین متصدیان موزه بود. [۸]
تاریخچه



موزه لاهور ابتدا در سالهای ۱۸۶۵-۱۸۶۶ در محل بازار فعلی تولینتون تأسیس شد؛ ساختمانی که برای نمایشگاه پنجاب ۱۸۶۴ ساخته شده بود. [۹] ساختمان کنونی موزه به عنوان یادبودی از جشن طلایی ملکه ویکتوریا که در سال ۱۸۸۷ برگزار شد، ساخته شد و تأمین مالی آن از طریق یک صندوق عمومی ویژه انجام شد که به همین مناسبت جمعآوری شده بود. سنگ بنای موزه جدید در ۳ فوریه ۱۸۹۰ توسط شاهزاده آلبرت ویکتور، دوک کلارنس ، نوه ملکه ویکتوریا، گذاشته شد. پس از تکمیل آن در سال ۱۸۹۴، کل مجموعه موزه به ساختمان فعلی با نام جدید خود به عنوان موزه جشن منتقل شد.
مجموعهٔ موزه در سال ۱۸۹۴ به مکان فعلی خود در «مال» واقع در بخش قدیمی لاهور، که متعلق به دوران حکومت بریتانیا بود، منتقل شد. ساختمان کنونی موزه توسط «بهای رام سینگ» و «جان لاکوود کیپلینگ» طراحی شده است.[۱۰]
پدر رودیارد کیپلینگ، جان لاکوود کیپلینگ، یکی از نخستین متصدیان موزه بود و پس از او، K. N. Sitaram این مسئولیت را بر عهده گرفت.
در سال ۱۹۴۸، به عنوان بخشی از تقسیم هند، آثار باستانی موزه بین کشورهای تازه تأسیس پاکستان و هند تقسیم شد و حدود ۶۰٪ از مجموعه آن در اختیار موزه قرار گرفت. بقیه به هند داده شد و سرانجام در موزه و گالری هنری دولتی در چندیگر ، که به طور خاص برای این منظور ساخته شده بود، قرار گرفت. [۱۱]
سالهای طلایی موزه معمولاً از ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰ در نظر گرفته میشوند، زمانی که دکتر سیفالرحمن دار، پژوهشگر، باستانشناس وموزهشناس، به عنوان مدیر آن فعالیت میکرد. او چندین کتاب در مورد موزه نوشت و دوره تصدی او با ریاست بی.ای. قریشی، که در آن زمان رئیس هیئت مدیره موزه بود، تکمیل شد.
در سال ۲۰۰۵، بیش از ۲۵۰,۰۰۰ بازدیدکننده در موزه لاهور ثبت شدند. این تعداد در سال ۲۰۱۶ به ۲۳۶,۵۳۶ نفر کاهش یافت و در ۲۰۱۷ به ۲۱۴,۶۹۷ نفر رسید، اما در سال ۲۰۱۸ دوباره افزایش یافته و به ۲۲۷,۹۹۴ نفر رسید. این موزه در میان گردشگران خارجی در سالهای ۲۰۱۶ (با ۲,۹۵۶ بازدید) و ۲۰۱۷ (با ۲,۹۴۱ بازدید) محبوبترین موزه پاکستان بود. با این حال، در سال ۲۰۱۸ با ثبت ۳,۶۵۹ بازدیدکنندهٔ خارجی به مقام دوم تنزل یافت و موزه تاکسیلا جایگزین آن شد.[۱۲]
دامنه

این موزه آثار باستانی از عصر برنز ( تمدن دره سند ) تا قرون وسطی، دوره هندوشاهی و مغول را به نمایش میگذارد. این موزه یکی از بزرگترین مجموعههای باستانشناسی، تاریخ، هنر، هنرهای زیبا، هنرهای کاربردی، قومشناسی و اشیاء صنایع دستی در پاکستان را در خود جای داده است. همچنین دارای مجموعه گستردهای از سکههای هلنیستی و مغولی است. همچنین یک گالری عکس به نام گالری جنبش پاکستان به ظهور پاکستان به عنوان یک کشور مستقل اختصاص داده شده است.
مجموعهها
این موزه تعدادی مجسمه یونانی-بودایی ، نقاشیهای مغولی و پاهاری را به نمایش گذاشته است. گزارش شده است که بیش از 58000 اثر هنری بخشی از مجموعه آن است که تنها 14000 عدد از آنها به نمایش گذاشته شده است. این مجموعه آثار مهمی از تمدن دره سند، گندهارا و دورههای یونانی-باختری را در بر میگیرد. «بودای روزهدار» که قدمت آن به دوره گندهارا بازمیگردد، یکی از ارزشمندترین و مشهورترین اشیاء موزه به شمار میرود.
تکامل بشر
سقف تالار ورودی موزه مزین به نقاشی دیواری بزرگی با عنوان «تکامل بشر» است که شامل ۴۸ تابلو (هر یک به ابعاد ۶ در ۸ فوت) میباشد. این اثر توسط هنرمند پاکستانی، صادقعین، خلق شد و ابتدا در سال ۱۹۷۳ تکمیل گردید.[۱۳][۱۴] بهدلیل شرایط جوی و حملات موریانه، این نقاشی دیواری در طول سالها آسیبهای قابل توجهی دید. در سال ۲۰۰۸، با تصویب بودجهای توسط فرماندار پنجاب، کار بازسازی آن آغاز شد. نقاشی در سال ۲۰۱۰ از محل خود برداشته شد و کار بازسازی در سال ۲۰۱۲ شروع گردید.[۱۵] تا سال ۲۰۱۸، ۱۶ تابلو از این مجموعه توسط اُزما عثمانی و ممتاز حسین بازسازی شده بود.
این موزه همچنین شامل نمونههای نفیسی از آثار چوبی منبتکاری شده مغول و سیک و مجموعهای بزرگ از نقاشیهایی است که قدمت آنها به دوره بریتانیا برمیگردد. این مجموعه همچنین شامل آلات موسیقی، جواهرات باستانی، منسوجات، سفال و زرادخانه و همچنین برخی از آثار تبتی و نپالی است که به نمایش گذاشته شدهاند.
مدیران
فهرست مدیران موزه در زیر آمده است. [۱۶]
| نه، نه، نه | نام | نقش | موقعیت | مدت زمان
(سال ها) |
قاضي |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | جان لوک ووود کیپلنگ (سی آی ای) | نمایشگاهگردان | 1875–1893 | 18 | |
| 2 | فرد هنري اندروز | مدیر | 1893–1899 | 6 | |
| 3 | پرسی براون | مدیر | 1899–1912 | 13 | |
| 4 | هیو لیونل هیت | مدیر | 1912–1929 | 7 | [۱۷] |
| 5 | رای بهادر (S.N. گپتا) | مدیر | 1929–1942 | 13 | |
| 6 | مولوی زار حسن | مدیر | 1942–1947 | 5 | |
| 7 | ملک شمس | مدیر | 1947–1965 | 18 | |
| 8 | سید محمد تکی | مدیر | 1965–1974 | 9 | |
| 9 | دکتر سیفور رحمان دار | مدیر | 1974–1993 | 19 | |
| 10 | دکتر ف.م. انجم رهمانی | مدیر رسمی | 1993–1995 | 2 | |
| 11 | دکتر سیف رحمان دار | مدیر | 1995–1998 | 3 | |
| 12 | دکتر ف.م. انجم رهمانی | مدیر رسمی | 1998–2001 | 3 | |
| 13 | منصور سهیل | مدیر (حساب اضافی) | 2000–2001 | 1 | [۱۸] |
| 14 | دکتر لیاقت علی خان نیازی | مدیر | 2001–2004 | 3 | [۱۹] |
| 15 | سید گلزار مشهدی | مدیر | 2004–2005 | 1 | |
| 16 | نهید رزوی | مدیر | 2005–2008 | 3 | [۲۰] |
| 17 | اصغر ندیم سید | مدیر | 2008–2009 | 1 | [۲۱] |
| 18 | دکتر کامران افزال چِما | مدیر | 2009–2009 | <1 | |
| 19 | محمد صدیقی شیخ | مدیر | 2009–2010 | 1 | |
| 20 | سلمان ایجاز | مدیر | 2010–2010 | <1 | |
| 21 | هومرا آلام | مدیر | 2010–2012 | 2 | [۲۲] |
| 22 | سومایرا سمد | مدیر | 2012–2016 | 4 | |
| 23 | سید طاهر رضا حمدانی | مدیر (حساب اضافی) | 2016–2016 | <1 | |
| 24 | همايون مازار شيخ | مدیر | 2016–2018 | 2 | [۲۳] |
| 25 | سامان رای | مدیر (حساب اضافی) | 2018–2019 | 1 | [۲۴] |
| 26 | ناصر جمال هوتیانا | مدیر | 2019–2019 | <1 | |
| 27 | طارق محمود جاوید | مدیر | 2019–2020 | 1 | [۲۵] |
| 28 | ایجاز احمد میناس | مدیر | 2010 تا حال | 2* | [۲۶] |
کتاب
کتاب «شاهکارهای موزه لاهور » نوشته انجم رحمانی، در سال ۱۹۹۹ توسط موزه و با کمک مالی یونسکو منتشر شد. [۲۷] ویرایش جدیدی از آن در سال ۲۰۰۶ منتشر شد.[۲۸]
در فرهنگ عامه
- رمان «کیم» اثر رودیارد کیپلینگ (منتشر شده در سال ۱۹۰۱) در مجاورت موزه قدیمی/اصلی لاهور و مناطق مال (بازار) اتفاق میافتد.
منابع
- ↑ "Lahore Museum | museum, Lahore, Pakistan | Britannica". www.britannica.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Tourism boom: Foreigners visiting cultural sites, museums in Pakistan up by 121%". The Express Tribune (به انگلیسی). 2019-09-30. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Akhtar, Anwar (7 July 2020). "Pakistan's Best Kept Secret: Lahore Museum". www.salzburgglobal.org. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Tariq, Minahil (22 January 2017). "A historic neglect | Shehr | thenews.com.pk". The News International (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "AROUND TOWN: Lahore Museum". Dawn (به انگلیسی). 31 October 2008. Retrieved 7 September 2021.
- ↑ Kaplan, Robert D. (1989-01-29). "Lahore as Kipling Knew It". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Jordison, Sam (2016-01-19). "Rudyard Kipling's Kim: a zam-zammer wonder-house of wordplay". The Guardian (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "V&A · Research project: John Lockwood Kipling". Victoria and Albert Museum (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Which later became the Tollinton Market after the completion of the new/present museum building, see "Murray's Handbook of the Punjab", pub. 1883. Mention also made in Peter Hopkirk, "Quest for Kim", London, 1996, pp.46–47 شابک ۰−۷۱۹۵−۵۵۶۰−۴
- ↑ Bryant, Julius; Weber, Susan (2017). John Lockwood Kipling: arts & crafts in the Punjab and London [exhibition, Victoria and Albert museum, London, 14 January - 2 April 2017, Bard graduate center gallery, New York, 15 September 2017 - 7 January 2018]. New York New Haven: Published by Bard graduate center gallery Yale University press. ISBN 978-0-300-22159-6.
- ↑ Shukla, Vandana (30 September 2018). "One foot in Lahore, the other in Chandigarh: How Partition's sundering affected a museum's artifacts". Firstpost. Retrieved 5 November 2021.
- ↑ "Cultural Heritage & Museum Visits in Pakistan". Gallup Pakistan (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Bhatti, Arshad (18 September 2012). "Museum to conserve Sadequain's mural". The Nation (به انگلیسی). Archived from the original on 8 November 2019. Retrieved 7 September 2021.
- ↑ Chishti, Rabia; Naz, Salma; Mujeeb, Zile Huma; Seemi, Imrana (2016-12-30). "The Evolution of Mankind: A Gigantic Mural by Sadeqauin" (به انگلیسی). Archived from the original on 1 October 2022. Retrieved 14 July 2022.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help) - ↑ Malik, Sonia (2012-09-09). "Sadequain mural: Long process of restoration begins". The Express Tribune (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Our Directors | Lahore Museum". www.mapalytics.org. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Heathhughlionel1938 - JJHC". jjhc.info. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Hanif, Intikhab (2002-03-27). "Museum unable to display its 'treasure'". Dawn (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Difference that counts". Dawn (به انگلیسی). 2003-06-12. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Asia Pacific parliamentarians visit Lahore Museum". Business Recorder (به انگلیسی). 2007-02-28. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Khan, Muttahir Ahmed (2022-02-13). "On life and art". The Express Tribune (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Malik, Sonia (2011-08-24). "Death anniversary tribute: Lahore Museum honours its first chairman". The Express Tribune (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Ahmed, Shoaib (2018-02-27). "Sadequain's mural panel to be displayed". Dawn (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Agha, Saira (2019-02-15). "Depicting the importance of women in society". Daily Times (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Lahore Museum holds first-ever Sikh exhibition". The Express Tribune (به انگلیسی). 2019-09-04. Retrieved 2022-07-14.
- ↑ Ahmed, Shoaib (2022-05-31). "Lahore Museum to exhibit ethnological gallery artifacts". Dawn (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-14.
- ↑ "Masterpieces of Lahore Museum – UNESCO Digital Library". unesdoc.unesco.org. Retrieved 2019-09-10.
- ↑ Rehmani, Anjum (1999). Masterpieces of Lahore Museum. Lahore Museum. OCLC 137232699.



