موسیقی محلی ارمنستان

موسیقی محلی ارمنی (ارمنی: Հայկական ժողովրդական երաժշտություն) یک گونه از موسیقی ارمنی است.[۱][۲][۳] معمولاً در این نوع موسیقی از سازهایی نظیر دودوک، کمانچه و عود استفاده می‌شود. موسیقی محلی ارمنستان شباهت زیادی به موسیقی محلی قفقاز دارد. همچنین از آهنگ‌ها و سنت‌های مشابهٔ با کشورهای اطراف ارمنستان، یعنی گرجستان و آذربایجان بهره می‌برد. این سبک از موسیقی ارتباطات گسترده‌ای نیز با هنر در منطقه ایران و بالکان دارد.

پیشینه

بر اساس برخی نظرات قدمت موسیقی محلی ارمنستان به دوران باستان بازمی‌گردد. تاریخچه علمی قابل توجه آن بیش از سه هزار سال تخمین زده شده است و[۴] شکل کنونی موسیقی محلی ارمنستان قبلاً در قرن ۱۸ قبل از میلاد آغاز شد.[۵] یافته‌های باستان‌شناسی در سرزمین کوهستانی ارمنستان (منطقه جغرافیایی و فرهنگی که در محدوده آن قوم زایی ملت ارمنی اتفاق افتاد) آثار بسیاری یافت شده که گواه آن است که هنر موسیقی در اینجا در قبل از میلاد حداقل از هزاره دوم رونق داشته است.[۶] این گونه مصنوعات آلات موسیقی باستانی کشف شده توسط باستان‌شناسان و همچنین تصاویر مختلفی از مردم در حال نواختن موسیقی (از جمله سنگ نگاره‌ها) و بناهای مکتوب باستانی (عمدتا به خط میخی) هستند که در مورد برخی رویدادها، مراسم و اعمالی که همراه با موسیقی بوده است، صحبت می‌کنند.[۷] ویژگی‌های اصیل موسیقی محلی ارمنی به دلیل تلاقی مداوم سنت‌های موسیقی بالکان و آناتولی غربی با سنت‌های موسیقایی فرهنگ‌های باستانی خاورمیانه مانند هیتی، آرامی، آشوری-بابلی و ایرانی در بطن آن شکل گرفت. همچنین در نتیجه همسان سازی کامل آن با فرهنگ تمدن اورارتو که برای زمان خود پیشرفته بود.[۸][۹]

از میان ژانرها و انواع اصلی (آواز، ساز، مختلط) موسیقی فولکلور ارمنی باستان، با توجه به کاربرد آنها (اهمیت مذهبی و اجتماعی) می‌توان آیین، تقویم، کار، عروسی، نظامی، حماسی، رقص را تشخیص داد. مهمانی، غزل- عشق، لالایی، خانگی، بازی، تشییع جنازه و دسته‌های دیگر آهنگ‌ها را شامل می‌شوند.[۱۰] این موسیقی جایگاه ویژه ای در میان دهقانان و روستاییان ارمنستان دارد. نواهای روستایی غزل هورول‌های زراعی شهرت دارند[۱۱] و همچنین آهنگ‌های اسکیتالیان (مسافران) متعلق به ژانر «آنتون» (بی خانمان) است نواخته می‌شود.[۱۲]

جایگاه کنونی

موسیقی دودوک ارمنی در سال ۲۰۰۵ توسط یونسکو به عنوان شاهکار میراث فرهنگی شفاهی و ناملموس بشریت شناخته شد.[۱۳] از نوازندگان معروف دودوک می‌توان به مارگار مارگاریان، لوون مادویان، سارو دانیلیان، واچه هوسپیان، گئورگ دباغیان، یقیشه مانوکیان و … اشاره کرد. در سال ۱۹۳۸، گروه دولتی آواز و رقص محلی ارمنی در ارمنستان تشکیل شد که بعدها به نام بنیان‌گذار آن، تاتول آلتونیان نامگذاری شد که اجراهای مختلفی در سراسر جهان داشته است.[۱۴] همچنین بخش آهنگسازی موسیقی فولکلور برای چندین دهه در مؤسسه هنری GA ارمنستان به‌طور فعال کار می‌کند.[۱۵]

آلات موسیقی

دودوک سازی است که از دو تکه نی ساخته شده است که به وفور در حاشیه رود اراکس می‌روید. نی دودوک برخلاف سایر سازهای دو صدایی کاملاً پهن است که صدای غمگین بی نظیری را به ساز می‌دهد.[۱۶][۱۷]

دهل[۱۸][۱۹][۲۰] یک ساز موسیقی کوبه‌ای، نوعی طبل دو طرفه استوانه ای شکل و پوشیده از یک یا دو غشاء است. پیدایش این ساز به دوره باستان برمی‌گردد. ارمنی‌ها از این ساز در زمان لشکرکشی استفاده می‌کردند.

بامبیر، کمانی ارمنی[۲۱][۲۲][۲۳] و از آلات موسیقی محلی زهی است. بامبیر دارای ۴ سیم است که به صورت کوارتا یا کوینتا کوک شده‌اند.[۲۴][۲۵] بامبیر نشسته نواخته می‌شود.

جایگاه موسیقی محلی در فرهنگ ارمنستان

موسیقی محلی اصیل ارمنستان اساس یکی از مولفه‌های فرهنگی این کشور را تشکیل می‌دهد و هویت اجتماعی-فرهنگی مردم ارمنستان را به همراه سایر مؤلفه‌های زندگی اجتماعی-فرهنگی قومیت ارمنی را تعریف می‌کند.[۲۶][۲۷]

موسیقی فولکلور ارمنی که یکی از موسیقی‌های شناخته شده در نوع خود در جهان است.[۲۸] از ویژگی‌های این موسیقی به اصالت[۲۹] غنای ملودیک[۳۰] و اشراف آهنگسازی[۳۱] یاد می‌شود. این موسیقی تأثیر بسزایی در توسعه فرهنگ موسیقی در سراسر جهان داشته است.[۳۲][۳۳]

جستارهای وابسته

منابع

  1. {{cite book}}: Empty citation (help)
  2. {{cite book}}: Empty citation (help)
  3. {{cite book}}: Empty citation (help)
  4. Тигранов, Г. Г. Вопросы изучения музыкального наследия в Армянской ССР // Музыковедение и музыкальная критика в республиках Закавказья. М. , 1956. — С. 9.
  5. Музыкальный энциклопедический словарь, 1990:
  6. Кушнарев Х. С., Армянская музыка от зарождения до XIX века, Ереван, 1963. — С. 29.
  7. Tagmizyan N., Essays on Armenian Music, London, 1978. — С. 25.
  8. Вопросы истории и теории армянской монодической музыки, Государственное музыкальное издательство, Ленинград, 1958. Музыкальное искусство древнейшего периода, С. 18 -19
  9. „запутанный музыкально-стилевой «клубок» армянской народной музыки восходит к древнейшим пластам архаической музыкальной культуры Месопотамии и Средиземноморья. “ Асафьев Б. В., Очерки об Армении. М. , 1958. — С. 22.
  10. Барсамян А. , Арутюнян М., История армянской музыки. — Ереван, 1968. С. 13 — 14
  11. Комитас, Армянская крестьянская музыка, Париж, 1938 — C. 19-20.
  12. Мурадян М. О., Очерк истории армянской музыки. Ер. , 1963. — С. 17.
  13. UNESCO: Армянский дудук — шедевр устного и нематериального наследия человечества (eng.).
  14. Сайт Государственного ансамбля армянской народной песни и пляски имени Татула Алтуняна Արխիվացված 2012-01-09 Wayback Machine
  15. Сайт Института искусств А Н Армении
  16. Музыкальная энциклопедия. Дудук. Под ред. Ю. В. Келдыш. Т 1. А — М.: Советская энциклопедия, 1973.
  17. Duduk.com
  18. Дхол // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  19. Доол
  20. Armenian Dhol — duhole / Armenian percussion instruments / History and information of Armenian Dhol-Duhole
  21. Traditional Instruments and Music of Armenia — text in English
  22. «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 17-ին. Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 10-ին. traditionalcrossroads.com
  23. «Архивированная копия». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 10-ին. Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 10-ին. www.hayrenband.com
  24. www.hayrenband.com Արխիվացված 2012-02-10 Wayback Machine
  25. traditionalcrossroads.com Արխիվացված 2012-03-17 Wayback Machine
  26. Беляев В. М., Музыкальная культура Армении, в кн. : Очерки по истории музыки народов СССР, М. , 1963 — С. 27.
  27. Авдалян Карине Акоповна, доктор искусствоведения, профессор, заслуженный деятель искусств РА, «Национальный стиль в армянской музыкальной культуре XX века» (Диссертация, Специальность: Теория и история культуры, ВАК 24.00.01, Артикул: 423551 Год: 2011, Москва, РГГУ:Универсальность и динамичность армянского национального стиля музыки сложилась в эксклюзивных геополитических и культурно-исторических условиях. С одной стороны, армянская культура — одна из древнейших в мире — сохранила в своих недрах архаические пласты культурной семантики, лежащие в основании многих мировых культур, обладающих длительной историей. С другой стороны, занимая пограничное положение между многочисленными цивилизациями древности и средневековья, относящихся к Западу и к Востоку, армянская музыкальная культура впитала в себя интонации как восточной, так и западной музыки. Это сделало армянскую музыку и художественную культуру в целом «всемирно отзывчивой» , открытой разным влияниям, но в то же время устойчивой в плане собственной культурной идентичности.
  28. Божественный Комитас: Секретарь берлинского отделения Международного музыкального общества, профессор кафедры истории музыки Королевского университета Макс Хайферт писал Комитасу:
  29. Шахназарова Н. Г., Национальная традиция и композиторское творчество (Об эволюции национального в армянской музыке) // Музыкальная культура Армянской СССР. М. , 1985 С. 14—15
  30. Асафьев Б. В., Очерки об Армении. М. , 1958. — С. 23 — 25.
  31. Геодакян Г. Ш., Функциональные связи тонов в звуко-высотной системе армянской народной музыки // Сборник «Традиции и современность. Вопросы армянской музыки». Книга 2. Ер. , 1996 — С. 11.
  32. Tagmizyan N., Monodische Denkmäler Alt-Armeniens, Beiträge zur Musikwissenschaft. Berlin, 1970, Heft 1. — С. 12.
  33. Wellesz E., Die armenische Messe und ihre Musik, "JbP", Lpz. , 1921 — С. ۱۹ — 23.