مکتب روابط انسانی (مدیریت)

مکتب روابط انسانی (مدیریت) (به انگلیسی: Human Relations School) یکی از رویکردهای اصلی در مدیریت و سازمان‌دهی است که در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ میلادی ظهور کرد و بر اهمیت جنبه‌های رفتاری، روانی و اجتماعی کارکنان در محیط کار تأکید دارد.[۱] این مکتب در واکنش به محدودیت‌های مکتب مدیریت علمی و تمرکز شدید آن بر کارایی فنی پدید آمد و به ایجاد نگرشی انسان‌مدار در مدیریت انجامید.

پیشینه

مفهوم روابط انسانی ریشه در مطالعات التون مایو (Elton Mayo) و همکارانش در کارخانه وسترن الکتریک هاثورن در شیکاگو دارد که از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۲ انجام شد.[۲] آزمایش‌های هاثورن نشان دادند که عواملی همچون توجه و قدردانی از کارکنان، کیفیت روابط میان سرپرستان و زیردستان، و روحیهٔ گروهی بر بهره‌وری تأثیر محسوسی می‌گذارند.

ویژگی‌ها

مکتب روابط انسانی بر چند اصل اساسی تکیه دارد:

  • اهمیت انگیزش – انگیزش کارکنان از طریق احترام، مشارکت و ایجاد حس تعلق افزایش می‌یابد.[۳]
  • نقش گروه‌های غیررسمی – ساختارهای اجتماعی غیررسمی در محیط کار می‌توانند فرهنگ سازمانی را شکل دهند.
  • ارتباطات باز – ارتباط مؤثر میان مدیران و کارکنان موجب هماهنگی بیشتر و کاهش تعارض می‌شود.
  • رهبری انسانی – رهبران نقش تسهیل‌کننده دارند، نه صرفاً دستوردهنده.

تفاوت با مدیریت علمی

برخلاف مدیریت علمی فردریک تیلور که بر وظایف مکانیکی، زمان‌سنجی و کارایی تکنیکی تأکید داشت، مکتب روابط انسانی معتقد بود که انسان موجودی اجتماعی است و باید به نیازهای روانی و اجتماعی او توجه شود.[۴]

تأثیرات و نقدها

این رویکرد به توسعهٔ رشتهٔ رفتار سازمانی، روان‌شناسی صنعتی و سازمانی و شیوه‌های نوین مدیریت منابع انسانی کمک چشمگیری کرد.[۵] با این حال، برخی منتقدان آن را به خوش‌بینی مفرط و بی‌توجهی به ساختار قدرت و مسائل اقتصادی متهم کرده‌اند.[۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ احمدی، رضایی (۱۳۹۷). مبانی رفتار سازمانی. سمت. ص. ۴۲. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۳۰- مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).
  2. ↑ Baker، George (۲۰۰۵). The Human Relations Movement. Oxford University Press. ص. ۱۲–۱۵. شابک ۹۷۸-۰۱۹۹۲۸ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).
  3. ↑ استیون پی.، رابینز (۱۳۹۵). رفتار سازمانی. ترجمهٔ پارسیان، اعرابی. نشر نی. ص. ۸۸. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۳۱۶ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).
  4. ↑
  5. ↑ Davis، Keith (۱۹۶۷). Human Relations at Work. McGraw-Hill. ص. ۳.
  6. ↑ Richard، Gillespie (۱۹۹۱). Manufacturing Knowledge: A History of the Hawthorne Experiments. Cambridge University Press. ص. ۲۴۰. شابک ۹۷۸-۰۵۲۱۴۰۳۱۸۳ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک).
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.