مکزیکی‌ها

مکزیکی‌ها
Mexicanos
نقشهٔ پراکندگی مکزیکی‌ها در جهان
کل جمعیت
نزدیک به ۱۳۷٫۲ میلیون[۱]
مکزیکی‌های برون‌مرزی: نزدیک به ۱۲ میلیون
مناطق با جمعیت چشمگیر
مکزیک ۱۲۹٬۸۷۵٬۵۲۹[۲]
ایالات متحده آمریکا۱۰٬۹۱۸٬۲۰۵[۳]
کانادا۱۵۵٬۳۸۰[۴]
اسپانیا۶۱٬۱۹۴[۵]
آلمان۴۱٬۰۰۰[۶]
فرانسه۴۰٬۰۰۰[۷]
برزیل۲۵٬۰۶۴[۸]
گواتمالا۱۸٬۰۰۰[۹]
بریتانیا۱۶٬۰۵۰[۱۰]
شیلی۱۴٬۴۰۲[۱۱]
استرالیا۱۰٬۷۵۴[۱۲]
کاستاریکا۱۰٬۱۸۸[۱۳]
زبان‌ها
اسپانیایی مکزیکی، زبان‌های بومی، انگلیسی
دین
بیشتر مسیحی (عمدتاً کاتولیک)

مکزیکی‌ها (به اسپانیایی: Mexicanos) اصطلاحی است که به همهٔ شهروندان و تابعان ایالات متحد مکزیک اطلاق می‌شود؛ کشوری چندقومیتی در آمریکای شمالی. مردم مکزیک خاستگاه‌های گوناگونی دارند و پرکاربردترین زبان در میان آن‌ها اسپانیایی مکزیکی است که به گویش‌های متعددی تقسیم می‌شود. برخی از مکزیکی‌ها همچنین به یکی از ۶۸ گروه زبانی بومی این کشور سخن می‌گویند. بر پایهٔ سرشماری ۲۰۲۰، نزدیک به ۱۹٫۴ درصد از جمعیت مکزیک خود را بومی (ایندیخنا) دانسته‌اند.

مکزیک در سپتامبر ۱۸۲۱ استقلال خود را از امپراتوری اسپانیا به دست آورد و از آن هنگام فرایند شکل‌گیری هویت ملی مکزیکی آغاز شد؛ هویتی که عناصر فرهنگ بومیان پیش از کلمب را با میراث اروپایی (به‌ویژه ایبریایی) و عناصر آفریقایی درآمیخت و به چیزی انجامید که از آن با عنوان «شکل ویژه‌ای از ناسیونالیسم چندقومیتی» یاد شده‌است. این روند پس از انقلاب مکزیک شتاب بیشتری گرفت و قانون اساسی ۱۹۱۷ مکزیک را رسماً ملتی چندفرهنگی و تجزیه‌ناپذیر بر پایهٔ ریشه‌های بومی خود اعلام کرد.

اکنون نزدیک به ۱۲ میلیون مکزیکی در خارج از مکزیک زندگی می‌کنند که بیشترشان (حدود ۱۱ میلیون نفر) در ایالات متحده آمریکا ساکن‌اند. دیگر کشورهای میزبان جمعیت قابل‌توجه مکزیکی عبارت‌اند از کانادا، اسپانیا، آلمان و فرانسه.

پیشینه و ریشه‌شناسی

واژهٔ «مکزیکی» (به اسپانیایی: mexicano) از نام کشور مکزیک گرفته شده که خود برگرفته از نام قوم مکزیکا (به ناواتل: Mēxihcah) است. در الگوی رایج ساخت نام‌های نسبی در زبان اسپانیایی پسوند «-ano» به نام سرزمین افزوده می‌شود.[۱۴]

سرزمینی که امروز مکزیک نام دارد زادگاه تمدن‌های بزرگی بوده‌است: از اولمک‌ها که بر تمدن‌های بعدی همچون تئوتیواکان (حدود ۲۰۰ پیش از میلاد تا ۷۰۰ میلادی) تأثیر نهادند تا تولتک‌ها که در سده‌های دهم و دوازدهم میلادی شکوفا شدند و سرانجام آزتک‌ها که آخرین تمدن بزرگ بومی پیش از فتح اسپانیایی بودند.[۱۵] مکزیکاها در سال ۱۳۲۵ شهر تنوچتیتلان را بر جزیره‌ای در دریاچه تسکوکو در دره مکزیک بنیان نهادند و این شهر به‌تدریج به پایتخت امپراتوری آزتک تبدیل شد.[۱۵] تنوچتیتلان در اوج خود بزرگ‌ترین شهر قارهٔ آمریکا در دوران پیش از کلمب بود تا آنکه در سال ۱۵۲۱ به دست اسپانیایی‌ها فتح شد و مرکز نیابت سلطنت نواسپانیا گردید.[۱۵]

خاستگاه نام مکزیک

دربارهٔ ریشهٔ نام «مکزیک» چند فرضیه مطرح شده‌است. یکی از آن‌ها بر آن است که این نام از «مِکستلی» یا «مِشیهتلی»، نام رازآلود اویتسیلوپوچتلی (خدای جنگ و نگاهبان مکزیکاها) گرفته شده و به معنای «جایی که اویتسیلوپوچتلی زندگی می‌کند» است.[۱۶] فرضیهٔ دیگر این واژه را برآمده از دو کلمهٔ ناواتلی «مِتستلی» (ماه) و «شیکتلی» (ناف) می‌داند؛ بدین معنا «جایی در مرکز ماه» که اشاره به موقعیت تنوچتیتلان در میانهٔ دریاچهٔ تسکوکو دارد.[۱۷]

نقاشی دیواری دیه‌گو ریورا در کاخ ملی مکزیک که پیشینهٔ مکزیک از دوران فتح تا آغاز سدهٔ بیستم را نشان می‌دهد.

اسپانیایی‌ها پس از فتح، قلمرو خود را فراتر از مرزهای پیشین آزتک‌ها گسترش دادند و این سرزمین نزدیک به ۳۰۰ سال زیر فرمان پادشاهی اسپانیا ماند. واژهٔ «مکزیکی» به‌عنوان نام‌واژه‌ای برای توصیف مردمان گوناگون این منطقه در سدهٔ شانزدهم پدید آمد و نخستین بار در سندی چاپی در بارسلون (۱۵۶۶) به کار رفت که سفر دریایی از بندر آکاپولکو را شرح می‌داد. در آن سند آمده بود: «کشف خجسته‌ای که مکزیکی‌ها انجام دادند». این «مکزیکی‌ها» دربرگیرندهٔ کریویوها، مستیزوها و بومیان بودند که برای هدف مشترک فتح فیلیپین (۱۵۶۵) گرد هم آمده بودند.[۱۴]

گروه‌های قومی

مستیزوهای مکزیکی

پورفیریو دیاز، رئیس‌جمهور مکزیک، از تبار مستیزو بود.

از آغاز سدهٔ بیستم، بخش بزرگی از مکزیکی‌ها «مستیزو» خوانده شده‌اند؛ به این معنا که نه با میراث بومی و نه با میراث اسپانیایی به‌تنهایی شناسایی می‌شوند بلکه ویژگی‌هایی از هر دو فرهنگ را در خود جای داده‌اند. دولت‌های پس از انقلاب مکزیک با تلاش‌های آگاهانه «هویت مستیزو» را از راه فرایندی به نام «مستیزاخه» (به اسپانیایی: mestizaje = آمیختگی فرهنگی) پایهٔ هویت ملی مکزیک ساختند.[۱۸] سیاست‌مداران و اندیشمندانی مانند خوسه واسکونسلوس و مانوئل گامیو نقشی کلیدی در ساخت این هویت ایفا کردند.[۱۹][۲۰] هدف اصلی آن‌ها جذب مردمان بومی در فرهنگ مستیزوی جامعهٔ مکزیکی بود.[۲۱]

از آنجا که هویت مستیزو بیش از آنکه بر ویژگی‌های زیستی استوار باشد بر ویژگی‌های فرهنگی تکیه دارد، در عمل افراد سفیدپوست و بومیان هر دو در سرشماری‌ها و پژوهش‌های جمعیت‌شناختی مستیزو طبقه‌بندی شده‌اند.[۱۸] همچنین افرادی که میراث ژنتیکی بومی اندکی دارند یا فاقد آن‌اند، صرفاً به دلیل سخن‌گفتن به زبانی بومی یا شناسایی خود با فرهنگ بومی، بومی شمرده شده‌اند.[۲۲]

نقاشی «کاستا» از سدهٔ هجدهم: زنی بومی با شوهر اسپانیایی و فرزند مستیزویشان.

برآوردهای درصد مستیزوها در جمعیت مکزیک بسیار متفاوت است. دانشنامه بریتانیکا با رویکرد زیست‌شناختی نزدیک به سه‌پنجم جمعیت را مستیزو می‌داند،[۲۳] در حالی که بر پایهٔ معیار فرهنگی این رقم تا ۹۰ درصد هم برآورد شده‌است.[۲۴] در شبه‌جزیرهٔ یوکاتان واژهٔ مستیزو به جمعیت‌های مایازبان ساکن روستاهای سنتی اطلاق می‌شود؛ زیرا در جریان «جنگ کاست‌ها» در اواخر سدهٔ نوزدهم، مایاهایی که به شورش نپیوسته بودند مستیزو طبقه‌بندی شدند.[۲۵]

در سال‌های اخیر مفهوم مستیزاخه مورد انتقاد قرار گرفته‌است؛ منتقدان بر آن‌اند که این مفهوم با القای این اندیشه که «نژادپرستی در مکزیک وجود ندارد، زیرا همه مستیزو هستند» اهمیت مقولهٔ نژاد را کم‌رنگ ساخته‌است.[۲۶][۲۷]

مکزیکی‌های سفیدپوست

گیرمو دل‌تورو، فیلم‌ساز مکزیکی از تبار اروپایی.

مکزیکی‌های سفیدپوست افرادی با تبار تمام یا عمدتاً اروپایی یا غرب‌آسیایی هستند.[۲۴] اروپایی‌ها نخستین بار در جریان فتح اسپانیایی امپراتوری آزتک به مکزیک آمدند و بیشتر آن‌ها اسپانیایی‌تبار بودند. پس از استقلال در سدهٔ نوزدهم، مهاجران اروپایی و اروپایی‌تبار از آمریکای شمالی و جنوبی نیز به این کشور مهاجرت کردند.[۲۸] اسناد دوران استعمار نشان می‌دهد که مهاجران اروپایی تنها مردان نبودند و «اسپانیایی‌ها» نیز لزوماً نخبگانی کوچک و قدرتمند نبودند بلکه در شهرهای استعماری اغلب پُرشمارترین گروه قومی بودند و در میان آن‌ها کارگران و افراد فقیر کاملاً اسپانیایی‌تبار نیز دیده می‌شد.[۲۹]

برآوردهای جمعیت سفیدپوست مکزیک تفاوت زیادی دارد. «کتاب حقایق جهانی سیا» بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۱ آن‌ها را تنها ۱۰ درصد جمعیت برآورد کرده[۳۰] اما نتایج آن سرشماری امروزه نادرست شمرده می‌شود.[۳۱] دانشنامهٔ بریتانیکا این رقم را نزدیک به ۳۱ درصد تخمین زده[۳۲] و پژوهش‌های میدانی دانشگاه خودگردان کلان‌شهر مکزیک بر پایهٔ ویژگی‌های ظاهری (مانند موی بور) آن را ۲۳ درصد برآورد کرده‌اند.[۳۳] انجمن جامعه‌شناسی آمریکا با روشی مشابه این درصد را ۱۸٫۸ محاسبه کرده‌است؛ بالاترین فراوانی در منطقهٔ شمالی (۲۲٫۳–۲۳٫۹ درصد) و کمترین در جنوب (۱۱٫۹ درصد) دیده شده‌است.[۳۴] پژوهش مشترک دانشگاه‌کالج لندن و مؤسسه ملی مردم‌شناسی و تاریخ مکزیک نیز فراوانی موی بور و چشم روشن را به ترتیب ۱۸ و ۲۸ درصد گزارش کرد.[۳۵]

بومیان مکزیک

بر اساس سرشماری ۲۰۲۰، نزدیک به ۱۹٫۴ درصد از جمعیت مکزیک خود را بومی دانسته‌اند.[۲] مکزیک میزبان تنوع قومی و زبانی گسترده‌ای است و ۶۸ گروه زبانی بومی در آن شناسایی شده‌اند. تمدن‌های بومی پیش از ورود اروپایی‌ها شامل اولمک‌ها، مایاها، ساپوتک‌ها و آزتک‌ها بودند. پس از استقلال، دولت‌های مکزیک سیاست‌های مختلفی نسبت به بومیان در پیش گرفتند؛ از تلاش برای جذب فرهنگی تا به‌رسمیت‌شناسی حقوق بومیان در قانون اساسی.[۲۱]

هویت ملی

هویت ملی مکزیکی حاصل فرایندی پیچیده از درآمیختگی فرهنگی است. پس از استقلال از اسپانیا (۱۸۲۱) و به‌ویژه پس از انقلاب مکزیک (۱۹۱۰–۱۹۲۰)، نخبگان سیاسی و فرهنگی کوشیدند هویتی یکپارچه بر پایهٔ آمیزهٔ میراث بومی و اروپایی بسازند. آندریاس ویمر، جامعه‌شناس، از این پدیده با عنوان «شکل ویژه‌ای از ناسیونالیسم چندقومیتی» یاد کرده‌است.[۳۶] قانون اساسی ۱۹۱۷ مکزیک را رسماً ملتی چندفرهنگی و تجزیه‌ناپذیر بر بنیاد ریشه‌های بومی‌اش اعلام کرد.[۳۶]

زبان

اسپانیایی مکزیکی زبان غالب و زبان مشترک اکثریت مکزیکی‌هاست. افزون بر اسپانیایی، ۶۸ گروه زبانی بومی در مکزیک به رسمیت شناخته شده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها ناواتل، مایا، ساپوتک و میشتک هستند.[۲] زبان ناواتلی در دوران امپراتوری آزتک زبان مشترک بخش مرکزی مکزیک بود اما پس از فتح اسپانیایی جای خود را به زبان اسپانیایی داد.[۱۴] شمار زیادی از مکزیکی‌های ساکن ایالات متحده نیز به زبان انگلیسی سخن می‌گویند.

دین

بیشتر مکزیکی‌ها مسیحی و عمدتاً پیرو کلیسای کاتولیک هستند. مسیحیت کاتولیک در جریان استعمار اسپانیایی به مکزیک وارد شد و از آن زمان دین غالب این کشور بوده‌است.[۲] در سال‌های اخیر شمار پیروان کلیساهای پروتستان و اِوَنجلیکال نیز افزایش یافته و درصد کوچکی از جمعیت نیز بی‌دین یا پیرو دین‌های دیگرند.[۲۳]

مکزیکی‌های برون‌مرزی

نزدیک به ۱۲ میلیون مکزیکی در خارج از مرزهای مکزیک زندگی می‌کنند.[۳۷] بزرگ‌ترین جامعهٔ مکزیکی برون‌مرزی در ایالات متحده آمریکا است که بیش از ۱۰٫۹ میلیون مکزیکی‌تبار در آن ساکن‌اند.[۳] این آمار ممکن است شامل افرادی نیز بشود که ریشهٔ مکزیکی دارند و خود را مکزیکی می‌دانند بدون آنکه لزوماً تابعیت مکزیکی داشته باشند.[۳۸]

دیگر کشورهای دارای جمعیت قابل‌توجه مکزیکی عبارت‌اند از: کانادا (۱۵۵٬۳۸۰ نفر)،[۴] اسپانیا (۶۱٬۱۹۴ نفر)،[۵] آلمان (۴۱٬۰۰۰ نفر)،[۶] فرانسه (۴۰٬۰۰۰ نفر)،[۷] برزیل (۲۵٬۰۶۴ نفر)،[۸] گواتمالا (۱۸٬۰۰۰ نفر)،[۹] بریتانیا (۱۶٬۰۵۰ نفر)،[۱۰] شیلی (۱۴٬۴۰۲ نفر)[۱۱] و استرالیا (۱۰٬۷۵۴ نفر).[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «Principales resultados de la Encuesta Intercensal 2015 Estados Unidos Mexicanos» (PDF). INEGI. ص. ۱. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 «Censo Población y Vivienda 2020». INEGI. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۴ فوریه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 «B05006 PLACE OF BIRTH FOR THE FOREIGN-BORN POPULATION IN THE UNITED STATES – 2023 American Community Survey 1-Year Estimates». United States Census Bureau. ۱ ژوئیه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۲۲ فوریه ۲۰۲۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 "Census Profile, 2021 Census of Population - 28% sample data". سرشماری 2021 کانادا (in English). اداره آمار کانادا. 2021. Retrieved 20 نوامبر 2022.
  5. 1 2 «Mexicanos residentes en España» (PDF). Instituto de los Mexicanos en el Exterior (IME). بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ فوریه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 «Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im weiteren Sinn nach ausgewählten Geburtsstaaten». اداره فدرال آمار آلمان. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۰ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 «Mexicanos residentes en Francia 2020» (PDF). Mexican Government. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 Immigrants in Brazil (2024, in Portuguese)
  9. 1 2 «Immigrant and Emigrant Populations by Country of Origin and Destination». Migration Policy Institute. ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۲۰.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. 1 2 "Mexicanos residentes en Reino Unido 2020" (PDF) (in Spanish). Institute for Mexicans Abroad. 29 نوامبر 2021. Archived (PDF) from the original on 13 فوریه 2023. Retrieved 19 دسامبر 2021.
  11. 1 2 "Mexicanos residentes en Chile 2020" (PDF) (in Spanish). Institute for Mexicans Abroad. 29 نوامبر 2021. Archived (PDF) from the original on 13 فوریه 2023. Retrieved 19 دسامبر 2021.
  12. 1 2 «People in Australia who were born in Mexico». اداره آمار استرالیا.
  13. ↑ "Mexicanos residentes en Costa Rica 2020" (PDF) (in Spanish). Institute for Mexicans Abroad. 29 نوامبر 2021. Archived (PDF) from the original on 13 فوریه 2023. Retrieved 19 دسامبر 2021.
  14. 1 2 3 Gómez M. , et al. Historia de México: Texto de Consulta Para Educación Media Superior. México: Limusa, 2006, p. 56.
  15. 1 2 3 «Tenochtitlán, la capital azteca». www.historiang.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۰. {{cite web}}: نشانه‌گذاری کج یا سیاه در |ناشر= مجاز نیست (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Aguilar-Moreno، Manuel (۲۰۰۶). Handbook to Life in the Aztec World. Facts of Life. ص. 19. شابک ۰-۸۱۶۰-۵۶۷۳-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ http://www.edomexico.gob.mx/identidad/civica/htm/NomMexico.htm. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |editorial= صرف نظر شد (|publisher= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |idioma= صرف نظر شد (|language= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |urlarchivo= صرف نظر شد (|archive-url= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); پیوند خارجی در |urlarchivo= وجود دارد (کمک)
  18. 1 2 http://www.redalyc.org/pdf/105/10503808.pdf. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |año= صرف نظر شد (|year= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |editorial= صرف نظر شد (|publisher= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |idioma= صرف نظر شد (|language= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |sitioweb= صرف نظر شد (|website= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |urlarchivo= صرف نظر شد (|archive-url= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); پیوند خارجی در |urlarchivo= وجود دارد (کمک)
  19. ↑ Wade (1981:32)
  20. ↑ Knight (1990:78–85)
  21. 1 2 Bartolomé (1996:5)
  22. ↑ Richard Graham (ویراستار). شابک ۹۷۸-۰-۲۹۲-۷۸۸۸۸-۶ https://books.google.com/books?id=AjK65boWTxwC&pg=PA73. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |capítulo= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |editorial= صرف نظر شد (|publisher= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fecha= صرف نظر شد (|date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |página= صرف نظر شد (|page= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  23. 1 2 https://www.britannica.com/place/Mexico/Ethnic-groups. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |editorial= صرف نظر شد (|publisher= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  24. 1 2 «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ اوت ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۲۶. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |urlarchivo= صرف نظر شد (|archive-url= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پیوند خارجی در |urlarchivo= وجود دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. ↑ Bartolomé (1996:2)
  26. ↑ http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1405-92742016000200092&lng=pt&nrm=iso. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |urlarchivo= صرف نظر شد (|archive-url= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); پیوند خارجی در |urlarchivo= وجود دارد (کمک)
  27. ↑ «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۲۶. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |urlarchivo= صرف نظر شد (|archive-url= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پیوند خارجی در |urlarchivo= وجود دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  28. ↑ . شابک ۹۷۸۹۶۸۲۳۰۱۰۶۳ https://books.google.com/books?id=DSCVztyTANcC&pg=PA223#v=onepage&q&f=false. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |apellidos۲= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |editorial= صرف نظر شد (|publisher= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fecha= صرف نظر شد (|date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |página= صرف نظر شد (|page= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  29. ↑ "Ser mestizo en la nueva España a fines del siglo XVIII. Acatzingo, 1792", Scielo, Jujuy, November 2000.
  30. ↑ «نسخه آرشیو شده». The World Factbook, Central Intelligence Agency (CIA). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۲۶. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |urlarchivo= صرف نظر شد (|archive-url= پیشنهاد می‌شود) (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); پیوند خارجی در |urlarchivo= وجود دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  31. ↑ Federico Navarrete (۲۰۱۶). Mexico Racista. Penguin Random house Grupo Editorial Mexico. ص. ۸۶. شابک ۹۷۸۶۰۷۳۱۴۳۶۴۶. دریافت‌شده در ۲۳ de febrero de ۲۰۱۸. {{cite book}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  32. ↑ «Mexico: Ethnic groups». Encyclopædia Britannica. دریافت‌شده در ۶ مارس ۲۰۲۲.{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  33. ↑ "Racismo y salud mental en estudiantes universitarios en la Ciudad de México", Scielo, Cuernavaca, April–March 2011.
  34. ↑ "Stratification by Skin Color in Contemporary Mexico", SAGE Journals.
  35. ↑ "Admixture in Latin America: Geographic Structure, Phenotypic Diversity and Self-Perception of Ancestry Based on 7,342 Individuals" table 1, PLoS Genetics, 25 September 2014.
  36. 1 2 Wimmer, Andreas, 2002. Nationalist exclusion and ethnic conflict: shadows of modernity, Cambridge University Press page 115
  37. ↑ https://igualdad.ine.mx/igualdad/mexicanos-residentes-en-el-extranjero/. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |idioma= صرف نظر شد (|language= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |sitioweb= صرف نظر شد (|website= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  38. ↑ http://consulmex.sre.gob.mx/mcallen/images/stories/2013/contribuciones.pdf. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |editorial= صرف نظر شد (|publisher= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)

کتاب‌شناسی

  • Bartolomé, Miguel Alberto. (1996) "Pluralismo cultural y redefinicion del estado en México". in Coloquio sobre derechos indígenas, Oaxaca, IOC.
  • Gómez M. , et al. Historia de México: Texto de Consulta Para Educación Media Superior. México: Limusa, 2006.
  • Knight, Alan. 1990. "Racism, Revolution and indigenismo: Mexico 1910–1940". Chapter 4 in The Idea of Race in Latin America, 1870–1940. Richard Graham (ed.) pp. 71–113.
  • Wade, Peter. 1997. Race and Ethnicity in Latin America. Pluto Press.
  • Wimmer, Andreas. 2002. Nationalist Exclusion and Ethnic Conflict: Shadows of Modernity. Cambridge University Press.

پیوند به بیرون