میرزا پاشای وکیل
میرزا عبدالوهاب وکیل الرعایا معروف به میرزا پاشای وکیل (درگذشت ۱۲۳۹ خورشیدی) وکالت تپریز را بر عهده داشت.
پدرش میرزا جعفر وکیل الرعایا و پدربزرگش حاجی میرزا عبدالوهاب (وکیل مالیات) بود. فرزندان وی حاج میرزا کاظم اعتضادالممالک،حاج میرزا نصیر خان، میرزا علیخان، میرزا عبدالغفار، میرزا محمود و میرزا عبدالکریم بودند.
نادر میرزا قاجار که خود در جوانی او را دیده بود، جریان فرارش از تبریز را از قول وی نقل میکند. روسها در آبان ۱۲۰۶ خورشیدی این شهر را اشغال کرده و کنترل آن را به میرفتاح سپرده بودند. او پس از انتشار اخباری مبنی بر شروع مذاکرات صلح اقدام به بستن دروازه ها و دستگیری مخالفین کرد. میرزا پاشا که در باطن تن به ذلت نمیداد فرار کرده و خود را به نایب السلطنه عباس میرزا در دهخوارقان میرساند و او را از اوضاع شهر آگاه میکند. میرفتاح از ژنرال پاسکویج میخواهد که در مذاکراتش با عباس میرزا خواهان استرداد او شود تا درس عبرتی برای سایر بزرگان شهر شود. عباس میرزا به درخواست پاسکویچ او را به محل مذاکرات میبرد و وی در پاسخ به سوال ژنرال روس در مورد بازگشت به تبریز میگوید که میخواهد در خدمت نایب السلطنه باقی بماند و باز نمیگردد. و در اینجا نادر میرزا میگوید: "چون صلح بانجام رسید وکیل را بدان نیکو خدمتی کار بالا گرفت نایب السلطنه او را بر کشید قورخانه و شهر تبریز و دهخوارقان بدو داد و سخت وجیه شد""[۱]
اما وی بعدها در ۳۰ اردیبهشت ۱۲۳۶ و در زمان ماموریت میرزا فضل‌الله وزیر نظام به علت ناآرامی‌های تبریز مورد موأ خذه قرار گرفت و او را بهمراه حاجی آقاخان و میرزا مهدی کدخدا که قلعه بیگی و کلانتر بودند به دارالخلافه بردند. بعد از چند ماه آنها با احترام به زندگی و کار خود بازگشتند. میرزا پاشا که از خدمت دلسرد شده بود تبریز را ترک کرده و به کربلا و نجف رفت و در سال ۱۲۳۹ خورشیدی در همانجا درگذشت.
منابع
- ↑ تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز (میرزا پاشا، ص ۲۳۴) تألیف نادر میرزا قاجار
- مكارم_الآثار (ص ۱۲۸۳) - محمدعلی معلم حبیب‌آبادی
- دافع الغرور (ص ۱۵۷-۱۵۳) - عبدالعلی ادیب الملک
- تاریخ و جغرافی دارالسلطنهٔ تبریز (ص ۲۳۴-۲۳۲) - نادر میرزا قاجار