میر محمد سوران

محمد پاشا
مجمسه میر محمد در رواندز
امیر امارت سوران
سلطنت۱۸۱۴–۱۸۳۸
پیشینمصطفی بیگ
جانشینرسول بیگ
زاده۱۷۸۳
رواندز، امارت سوران، امپراتوری عثمانی
درگذشته26 دسامبر 1838
پدرمصطفی پاشا رواندز

محمد پاشا راوندوزی (کردی: میر محه‌ممه‌د ڕه‌واندز؛ ۱۷۸۳–۱۸۳۸) حاکم امارت سوران (۱۸۱۳–۱۸۳۸) که در سال ۱۸۳۴ بر علیه امپراتوری عثمانی قیام کرد و قلمرو از سرزمین‌های کرد نشین را به تصرف خود درآورد و قصد داشت تا با الگو برداری از محمدعلی پاشا امپراتوری مستقلی از امپراتوری عثمانی تأسیس کند اما در نهایت در سال ۱۸۳۸ شکست خورده و به طرز مشکوکی کشته شد.[۱]

زندگی‌نامه

میر محمد راوندوزی فرزند مصطفی پاشا در سال ۱۷۸۳ در رواندز متولد شد او در سن ۳۱ سالگی جانشین پدرش شد[۲] و به حکومت امارت سوران رسید ابتدای حکومت او با چالش‌های داخلی رو به رو بود او در جنگ قدرت با عموهایش تیمور آقا و یحیی بیگ پیروز شد او پس از تثبیت حکومت خود به فکر گسترش امارت سوران به سوی امارات کرد همسایه خود افتاد او لشکرکشی به سمت امارت بابان انجام داد با اینکه وسعت زیادی از قلمرو بابان را تصرف کرد موفق به تصرف کامل امارت بابان نشد میر محمد از ضعف امپراتوری قاجار در زمان محمد شاه استفاده کرد و در سال ۱۸۲۹ به منطقه مکریان حمله کرد و این منطقه و منطقه اورمیه را تصرف کرد او سپس به شمال پیشروی کرد و امارت بوتان را به زیر سلطه خود درآورد سپس در سال ۱۸۳۱ به امارت بهدنیان حمله کرد و آن را ضمیمه کرد یکی از دلایل پیشروی‌های میر محمد و عدم مقابله عثمانی ضعف ارتش عثمانی پس شکست درجنگ عثمانی و مصر و جنگ روسیه و عثمانی بود [۳]میر محمد به شدت دنبال جذب حمایت علمای دینی بود و به همین دلیل با ایزدی‌ها و آشوری‌ها رفتار ظالمانه ای داشت و از سال ۱۸۳۱ چندین قتل‌عام بر علیه کردهای ایزدی انجام داد با پیشروی او به سمت دیاربکر و اورفا اون چندین بار با قبایل آشوری به درگیری پرداخت که در یکی از این نبردها متحمل شکست سنگینی شد[۴] در سال ۱۸۳۴ عثمانی برای جلوگیری از برقراری ارتباط میان محمد علی پاشا و میرمحمد سوران ارتشی را به رهبری رشید محمد پاشا سوی امارت سوران اعزام کرد و جنگ امارت سوران و عثمانی آغاز شد با اینکه نیروهای کرد در ابتدا پیروزی‌های زیادی به دست آوردن اما بسیاری از رهبران قبایل کرد که برجسته‌ترین آن‌ها بدرخان بیگ بود از میر محمد به دلیل قوانین سختگیرانه اش روی برگرداندن نیروهای عثمانی موفق به شکست نیروهای کرد شدن میرمحمد اسیر شد و در سال ۱۸۳۷ در سیواس در مسیر استانبول به شکل مشکوکی کشته شد

منابع

  1. آتش، صبری (۲۰۲۱)، گونش، چنگیز؛ بوزارسلان، حمید؛ یادیرگی، ولی (ویراستاران)، «پایان خودمختاری کردها: نابودی امارات کردی در امپراتوری عثمانی» ، تاریخ کمبریج کردها ، کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج ، صفحه ۷۶،.
  2. سیلان، ابوبکر (2011-08-30). ریشه‌های عثمانی عراق مدرن: اصلاحات سیاسی، نوسازی و توسعه در خاورمیانه قرن نوزدهم . انتشارات بلومزبری. صفحات 49-50 .
  3. ، قادر محمد (2017-12-14). کردها و کردستان از دیدگاه مسافران بریتانیایی در قرن نوزدهم (تز). دانشگاه لستر.
  4. ابونا، هیرمیس (۲۰۰۸). آشوری‌ها، کردها و عثمانی‌ها: روابط بین جوامع در حاشیه امپراتوری عثمانی . انتشارات کامبریا. صفحه ۱۷۳. شابک.