می‌زدگی

مِی‌زَدِگی، شَراب‌زَدِگی یا مَخموری (به انگلیسی: hangover) حالتی ناخوش و گاهی همراه با سردرد و خماری است که یک روز پس از نوشیدن الکل ممکن است برای آدمیزاد پیش بیاید.^[۱] دلیل این امر بیشتر نوشیدن بیش از گنجایش یا نوشیدن ترکیبی از چند گونهٔ متفاوت مشروب مانند نوشیدن عرق همراه با شراب است.

می‌زدگی با نشانه‌های گوناگونی همراه است که ممکن است شامل خواب‌آلودگی، سردرد، مشکلات تمرکز، خشکی دهان، سرگیجه، مشکلات گوارشی، خستگی، تعریق، تهوع، تحریک‌پذیری بیش از حد، اضطراب و احساس ناراحتی عمومی باشد. این نشانه‌ها ممکن است بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد. علائم خماری ناشی از الکل زمانی پدیدار می‌شود که غلظت الکل خون به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد و هنگامی که تقریباً به صفر می‌رسد، به اوج خود می‌رسد. علائم می‌زدگی که در مطالعات کنترل‌شده تأیید شده‌اند شامل کسالت عمومی، تشنگی، سردرد، احساس سرگیجه یا ضعف، خستگی، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، درد معده و احساس تپش قلب است. برخی از علائم مانند تغییر در الگوی خواب و ناراحتی گوارشی به اثرات مستقیم مسمومیت با الکل یا علائم ترک نسبت داده می‌شوند. خواب‌آلودگی و اختلال در عملکرد شناختی دو ویژگی غالب می‌زدگی هستند.

در ادبیات فارسی، دربارهٔ پدیدهٔ می‌زدگی بسیار سخن گفته شده است. برای نمونه، منوچهری^[۲] در شعر زیر می‌گوید «هنگامی که روز پنج‌شنبه می‌زده شدی، باید بادهٔ تلخ بنوشی که آسایش بگیری». دربارهٔ این روش درمان می‌زدگی با خوردن دوبارهٔ الکل در انگلیسی هم فراوان گفته شده است که البته پایهٔ علمی ندارد.^[۳]

به پنجشنبه که روز خمار می‌زدگیست چو تلخ باده خوری راحتت فزاید خود

مستی