نانسی دوپری
نانسی هاتچ دوپری | |
|---|---|
![]() Nancy Hatch Dupree giving a speech during the International Architectural Ideas Competition at the موزه ملی افغانستان in September 2012 in کابل، افغانستان | |
| زادهٔ | ۳ اکتبر ۱۹۲۷ |
| درگذشت | ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷ (۸۹ سال) |
| ملیت | آمریکایی |
| پیشه | Administrator |
| عنوان | نانسی هاتچ دوپری |
| پیش از | Position vacant |
نانسی هچ دوپری (۱۹۲۷–۲۰۱۷)، پژوهشگر و فعال فرهنگی آمریکایی، یکی از برجستهترین چهرههای حفظ میراث فرهنگی افغانستان بود. او که در نیویورک متولد شد و کودکیاش را در هند و مکزیک گذراند، پس از تحصیل در رشته هنر در دانشگاههای بارنارد و کلمبیا، در سال ۱۹۶۲ همراه همسر اولش، آلن وولف، مأمور سیا، به کابل آمد. در آنجا با لوئیس دوپری، باستانشناس برجسته، آشنا شد و پس از ازدواج با او در ۱۹۶۶، به کاوش در سایتهای باستانی افغانستان و نگارش راهنماهای فرهنگی پرداخت. در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، منزل او و لوئیس در کابل به مرکزی برای گفتوگوهای فرهنگی و سیاسی تبدیل شد. پس از سرکار آمدن حزب کمونیستی خلق در افغانستان (۷ ثور ۱۳۵۷)، زندانی شدن لوییس، سپس اخراج آنان از افغانستان در ۱۹۷۸، بازگشت به امریکا و مرگ لوئیس در ۱۹۸۹، نانسی در بازگشت به پیشاور پاکستان به کار با پناهندگان و جمعآوری اسناد تاریخی ادامه داد. او در ۱۹۹۲ جامعه حفظ میراث فرهنگی افغانستان (SPACH) را برای حفاظت از موزه ملی کابل در جریان جنگ داخلی تأسیس کرد. نانسی همچنین مرکز اسناد افغانستان را در دانشگاه کابل (ACKU) بنیان نهاد که آرشیوی عظیم از اسناد مربوط به افغانستان را در بر دارد. ایده او برای پروژه موزه سیار، که آثار موزه ملی را به دانشآموزان معرفی میکرد، از ابتکارات تأثیرگذارش بود. نانسی تا پایان عمر در ۲۰۱۷، با عشق به فرهنگ افغانستان و تلاش برای آموزش نسل جوان، بهعنوان چهرهای ماندگار در تاریخ افغانستان شناخته شد.[۱]
نانسی دوپری بالاترین مدال دولت افغانستان، «مدال دولتی مَلاَلی» را بهخاطر تلاشهای دوامدارش برای حفظ میراث فرهنگی افغانستان و آموزش دریافت نمود.[۲]
زندگی
نانسی هاتچ دوپری متولد ۳ اکتبر ۱۹۲۷ در کوپرزتاون، نیویورک است. او همسر لوئی دوپری، باستانشناس سرشناس آمریکایی و پژوهشگر فرهنگ و تاریخ افغانستان بود. او مدرک کارشناسی خود را از کالج برنارد، مدرک کارشناسی ارشد را در رشته هنر چینی از دانشگاه کلمبیا و دو دکترای افتخاری نیز از دانشگاه ویلیام و دانشگاه آمریکایی افغانستان دریافت کرد.
فعالیت
نانسی در سال ۱۳۴۱ به همراه همسر اولش به افغانستان آمد و در آنجا با همسر دومش لویی دوپری، باستانشناس امریکایی آشنا شد و سپس به پژوهش و کاوش و حفظ آثار باستانی افغانستان پرداخت. نانسی در زمان جنگهای داخلی به پیشاور پاکستان مهاجرت کرد و فعالیت خود را در آنجا ادامه داد. در زمان حضور در پاکستان وی گزارشها و پژوهشهای سازمانهای غیردولتی، سازمانهای بشر دوستانه و نمایندگیهای سازمان ملل را به منظور فراهم کردن اطلاعات به منظور هماهنگی کمکهای بشر دوستانه برای مهاجرین افغانستانی انجام میداد.[۳] او سالها برای حفاظت از آثار باستانی افغانستان در زمان جنگهای داخلی افغانستان تلاش کرد و در زمان سقوط طالبان تلاشهای فراوانی برای بازگردانی آثار غارت شده به افغانستان انجام داد.
مرکز معلومات افغانستان
دوپری پس از سقوط طالبان یک ساختمان جدید با طراحی قدیمی را در محوطه دانشگاه کابل به نام «مرکز منبع معلومات افغانستان»(ACKU) ایجاد کرد که روزانه پذیرای دهها دانشجوی دانشگاه کابل و محققان افغان است.[۴] این مرکز شامل بیش از ۱۵۰ هزار سند دیجیتالی در مورد افغانستان است که به یکی از مراکز مهم در عرصه تحقیق و پژوهش در خصوص افغانستان بهشمار میرود.[۳]
درگذشت
خانم دوپری به دلیل کهولت سن دارای بیماری قلب، کلیه و شش بود که سالها با آن مبارزه کرد. خانم دوپری حوالی ساعت ۳:۲۰ دقیقه بامداد، یکشنبه ۱۹سنبله/شهریور ۱۳۹۶ (۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷) به دلیل بیماری و کهولت سن در بیمارستان امیری کابل درگذشت. وی به هنگام مرگ ۹۰ سال داشت.[۵]
آثار
دوپری مقالات و آثار متعددی در رسانههای بینالمللی چاپ کرده و مقالات زیادی نیز در خصوص افغانستان و چالشهای پیش روی زنان نیز نوشته است.[۶]
کتابها
- The Valley of Bamiyan (1967) (دره بامیان)، راهنمای تاریخی و فرهنگی منطقه بامیان.
- An Historical Guide to Kabul (1965) (راهنمای تاریخی کابل)، شرح مفصلی از تاریخ و جاذبههای کابل.
- Herat: A Pictorial Guide (1966) (هرات: راهنمای تصویری)، معرفی مصور شهر هرات و میراث فرهنگی آن.
- The Road to Balkh (1967) (سفر به بلخ)، راهنمایی برای کاوش در تاریخ و فرهنگ بلخ.
- An Historical Guide to Afghanistan (1970) (راهنمای تاریخی سفر به افغانستان)، مرجعی جامع برای گردشگران علاقهمند به تاریخ افغانستان.
- The National Museum of Afghanistan: An Illustrated Guide (1974) (راهنمای موزه ملی افغانستان)، شرح مجموعههای موزه ملی کابل.
- The Cultural Basis of Afghan Nationalism (1990, ویراستار همراه با اوان دبلیو. اندرسون) (مبنای فرهنگ ناسیونالیسم افغانستانی)، بررسی نقش فرهنگ در شکلگیری هویت ملی افغانستان.
- Afghanistan Over a Cup of Tea: 46 Chronicles (2008) (افغانستان: بر فراز یک فنجان چای: ۴۶ روایت)، مجموعهای از مقالات و روایتها درباره فرهنگ و تاریخ افغانستان.
- Kabul City (1975) (شهر کابل)، بررسی تاریخ و فرهنگ شهر کابل.
مقالهها
- Cultural Heritage and National Identity in Afghanistan (2002) (میراث فرهنگی و هویت ملی در افغانستان)، تحلیل ارتباط میراث فرهنگی با هویت ملی.
- The Role of Architecture and Art in Creating National Consciousness: The 1970s in Afghanistan (نقش معماری و هنر در خلق آگاهی ملی: دهه ۱۹۷۰ میلادی در افغانستان)، بررسی تأثیر هنر و معماری بر آگاهی ملی.
- Role and Status of Afghan Women Refugees in Pakistan (1992) (نقش و موقعیت زنان مهاجر افغانستانی در پاکستان)، مطالعه وضعیت زنان مهاجر در دوران جنگ.
- Society, Women and Development in Afghanistan (1992) (جامعه، زن و توسعه در افغانستان)، تحلیل نقش زنان در توسعه اجتماعی.
- Behind the Veil in Afghanistan (1978) (پشت نقاب در افغانستان)، بررسی وضعیت اجتماعی و فرهنگی زنان افغانستانی.
- Women and Symbols: Trends and Responses (1990) (زنان و نمادها: گرایشها و واکنشها)، تحلیل نمادهای فرهنگی مرتبط با زنان.
- The Family During Crisis in Afghanistan (2004) (نهاد خانواده در طول بحران افغانستان)، مطالعه تأثیر جنگ بر ساختار خانواده.
- Afghan Women Under the Taliban (1998) (زنان افغانستانی در زمان طالبان)، بررسی چالشهای زنان تحت حاکمیت نخست طالبان.
- Revolutionary Rhetoric and Afghan Women (1981) (بلاغت انقلابی و زن افغانستانی)، زنان افغانستان و رهایی پیش از کودتای ۸ ثور ۱۳۵۷، تحلیل گفتمان انقلابی و نقش زنان.
- Social Realism in Afghan Literature (1992) (رئالیسم اجتماعی در ادبیات افغانستان)، بررسی ادبیات افغانستان از منظر رئالیسم اجتماعی.
- Seclusion or Service: Will Women Have a Role in the Future of Afghanistan? (1989) (انزوا یا خدمت: آیا زنان در آینده افغانستان نقشی خواهند داشت؟)، تحلیل آینده نقش زنان در جامعه افغانستان.
- Afghanistan Through the Eyes of Pakistani Cartoonists, 1989–1993 (1993) (افغانستان از نگاه کارتونیستهای پاکستانی، ۱۹۸۹–۱۹۹۳)، بررسی تصویر افغانستان در کاریکاتورهای پاکستانی.
- A Few Comments on Afghan Women (تاریخ نامشخص) (چند نظر درباره زنان افغانستان)، یادداشتهایی درباره وضعیت زنان Afghan.
منابع
- ↑ «Afghanistan Center at Kabul University» (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۵.
- ↑ سفیر امریکا در کابل از خدمات نانسی دوپری قدردانی کرد. طلوع نیوز، ۱۹ سنبله ۱۳۹۶
- 1 2 «زنی که بیش از نیم قرن برای حفظ میراث تاریخی افغانستان تلاش کرد». بیبیسی فارسی. ۱۹ سنبله ۱۳۹۶.
- ↑ «مرکز معلومات افغانستان (ACKU) در پوهنتون کابل | Kabul University». ku.edu.af. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۵.
- ↑ «نانسی دوپری؛ افغانستانشناس مشهور درگذشت». بیبیسی فارسی. ۱۹ سنبله ۱۳۹۶.
- ↑ باقریان، محمد (۱۳۹۷). «نانسی دوپری؛ حافظ میراث فرهنگی افغانستان - روزنامه افغانستان». www.dailyafghanistan.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۵.
