نبرد سولنت
| نبرد سولنت | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 «حکاکی کاودری» از نبرد، ۱۷۷۸ | |||||||
| |||||||
| طرف‌های درگیر | |||||||
| فرانسه در آغاز دوره مدرن | پادشاهی انگلستان | ||||||
| فرماندهان و رهبران | |||||||
| کلود دانبو | جان دادلی | ||||||
| قوا | |||||||
| ۱۷۵ کشتی[۲] | ۱۲٬۰۰۰ سرباز در ۸۰ کشتی | ||||||
| تلفات و خسارات | |||||||
| هیچ کشتی‌ای از دست نرفت[۲] | حدود ۴۰۰ کشته در غرق‌شدنِ مری رز | ||||||
نبرد سولنت در کانال مانش واقع شده  موقعیت در کانال مانش  نبرد سولنت (همپشر) | |||||||
نبرد سولنت نبردی دریایی بود که در ۱۸ و ۱۹ ژوئیهٔ ۱۵۴۵، در جریان جنگ‌های ایتالیا، میان ناوگان‌های فرانسوای یکم و هنری هشتم، در سولنت، میان همپشر و جزیره وایت رخ داد. این نبرد یکی از تنها دو نبرد دریاییِ تمام‌عیاری بود که نیروی دریایی تودورِ پادشاه هنری هشتم جنگید، در کنار نبرد سن-ماتیو که پیش‌تر رخ داده بود.
این درگیری به بن‌بستی میان دو طرف انجامید، اما جاه‌طلبی فرانسه برای انجام تهاجمی بزرگ‌تر به انگلستان در پی این نبرد ناممکن شده بود، و ناوگان فرانسه اندکی پس از آن عقب نشست. این نبرد امروزه عمدتاً به‌خاطر غرق‌شدنِ کرک (کشتی بادبانی)ِ انگلیسی، مری رز، به یاد آورده می‌شود.
پیش‌درآمد
در سال ۱۵۴۵، فرانسه با ۳۸٬۰۰۰ سرباز در ۳۰۰ کشتی تهاجم فرانسه به جزیره وایت (۱۵۴۵) را آغاز کرد.[۳] در برابر این ناوگان—که بزرگ‌تر از ناوگان اسپانیایی آرمادا در ۴۳ سال بعد بود—انگلیسی‌ها حدود ۱۲٬۰۰۰ سرباز و ۸۰ کشتی داشتند.
این لشکرکشیِ فرانسه با فاجعه آغاز شد؛ کشتی پرچم‌دار ۸۰۰ تنیِ «فیلیپ» یا «کاراکون» در ۶ ژوئیه در آتش‌سوزی‌ای تصادفی هنگام لنگرانداختن در رود سن نابود شد.[۳] دریاسالار کلود دانبو پرچمش را به «لا مِسترس» منتقل کرد، که هنگام برافراشتن بادبان‌های ناوگان به گل نشست. نشتی‌ها ترمیم شد و ناوگان از کانال گذشت. فرانسویان وارد سولنت شدند و نیرو در جزیره وایت پیاده کردند.[۴]
نبرد
در ۱۸ ژوئیه، انگلیسی‌ها از پورتسموث بیرون آمدند و از فاصلهٔ دور با فرانسویان درگیر شدند، بی‌آنکه آسیب چندانی به هیچ‌یک از دو طرف وارد شود. «لا مِسترس» به‌سبب آسیب پیشین نزدیک به غرق‌شدن بود، اما هرچند دانبو ناچار شد بار دیگر کشتی پرچم‌دارش را عوض کند، این کشتی نجات یافت.
در شب ۱۸ ژوئیه، هنری بر عرشهٔ هنری گریس دیو، ناو سرفرماندهی دریاسالار جان دادلی، شام خورد.
روز بعد آرام بود و فرانسویان گالی (کشتی)های خود را علیه کشتی‌های بی‌حرکتِ انگلیسی به کار گرفتند. به سمت عصر، نسیمی برخاست و در حالی‌که مری رز، کشتی پرچم‌دار معاون دریاسالار جورج کرو (دریاسالار)، پیش می‌رفت، واژگون شد و غرق گشت و همهٔ خدمهٔ آن، به‌جز ۳۵ تا ۴۰ تن، جان باختند.[۵] دلایل دقیق آن معلوم نیست، اما در آن زمان باور بر این بود که خدمه پس از شلیک فراموش کرده بودند دریچه‌های توپِ پایینی را ببندند، و از این رو هنگامی که کشتی در نسیم به یک سو کج شد، آب برداشت و غرق شد. شاهدی همراه ناوگان فرانسه بر این باور بود که گالی‌ها آن را غرق کرده‌اند، هرچند این با دیگر گزارش‌های هم‌عصر تأیید نمی‌شود و هیچ شاهد فیزیکی‌ای نیز از آن باقی نمانده است.[۶]
باد پس از آن فروکش کرد، اما لایل از جزر و مد و جریان‌های آبی برای قرار‌دادن ناوگانش استفاده کرد و آرایش کشتی‌های بزرگ‌ترِ فرانسوی را برهم زد.[۷]
پیامدها
تهاجم به جزیره وایت دفع شد. نیروهای مهاجم کوشیدند با پیاده‌شدن در چند نقطه دفاع را تقسیم کنند، اما به داخل خاک نرفتند و دوباره سازمان نیافتند. در نبرد بانچرچ تلفات سنگینی بر هر دو طرف وارد شد، فرانسویانِ ساندون پس از از دست‌دادن فرماندهانشان در حمله به دژی تازه‌ساخت شتابان عقب نشستند، و کسانی که در بمبریج پیاده شده بودند در کمین افتادند.[۸]
در ۲۲ ژوئیه، دانبو که نمی‌توانست دوباره آذوقه‌رسانی کند و با کشتی‌ای نشتی‌دار و بیماری در میان خدمه دست‌وپنجه نرم می‌کرد، تهاجم را رها کرد. او نیروهای فرانسوی را فراخواند و ناوگانش عزیمت کرد.
روز بعد، فرانسویان ۱٬۵۰۰ سرباز را در نزدیکی شهر سیفورد، ساسکس شرقی، حدود ۴۰ مایل (۶۴ کیلومتر) به سمت شرق، پیاده کردند. آنان کوشیدند روستایی مجاور را غارت کنند، اما شبه‌نظامیان محلی به رهبری نیکلاس پلهام آنان را عقب راندند.[۹] دانبو سپس به فرانسه بازگشت.
منابع
- ↑ "Battle of the Solent - Mary Rose". maryrose.org. Retrieved 2026-09-27.
- 1 2 Grant 2017, p. 267.
- 1 2 Potter (2011), p. 361.
- ↑ "The Great French Armada of 1545 & the Battle of the Solent".
- ↑ "The Battle of the Solent – What happened next?".
- ↑ Stirland (2000), pp. 22–23.
- ↑ "Battle of the Solent, 18th July 1545 - 19th July 1545".
- ↑ Sir John Oglander's account "The History of Bembridge, Isle of Wight". Isle of Wight History Centre.
- ↑ Holland, Clive (1908). From the North Foreland to Penzance. Chatto & Windus. p. 51.
کتاب‌نامه
- Grant, R. G. (2017). 1001 Battles That Changed the Course of History. Chartwell Books. ISBN 978-0785835530.
- Loades, David, The Tudor Navy: An administrative, political and military history. Scolar Press, Aldershot. 1992. شابک ۰−۸۵۹۶۷−۹۲۲−۵
- Marsden, Peter, Sealed by Time: The Loss and Recovery of the Mary Rose. The Archaeology of the Mary Rose, Volume 1. The Mary Rose Trust, Portsmouth. 2003. شابک ۰−۹۵۴۴۰۲۹−۰−۱
- Potter, David (2011). Henry VIII and Francis I: The Final Conflict, 1540-1547. Brill. ISBN 9789004204317.
- Rodger, Nicholas A. M., The Safeguard of the Sea: A Naval History of Britain 660–1649. W. W. Norton & Company, New York. 1997. شابک ۰−۳۹۳−۰۴۵۷۹-X
- Stirland, Ann J., Raising the Dead: The Skeleton Crew of Henry VIII's Great Ship, the Mary Rose. John Wiley & Sons, Chichester. 2000. شابک ۰−۴۷۱−۹۸۴۸۵-X
- انگلستان در ۱۵۴۵ (میلادی)
- فرانسه در ۱۵۴۵ (میلادی)
- درگیریها در ۱۵۴۵ (میلادی)
- تاریخ نظامی همپشایر
- نبردهای دریایی با مشارکت انگلستان
- نبردهای دریایی با مشارکت فرانسه
- تودور انگلستان