نبرد لسنایا

نبرد لسنایا
بخشی از جنگ بزرگ شمالی
نگارهٔ «نبرد لسنایا» اثر ژان-مارک ناتیه در سال ۱۷۱۷ میلادی
تاریخ ۹ اکتبر [سبک قدیمی: ۲۸ سپتامبر] ۱۷۰۸ موقعیت لسنایا، مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی (در بلاروس امروزی) نتایج پیروزی روسیه تزاری
طرف‌های درگیر
روسیه تزاری	امپراتوری سوئد
فرماندهان و رهبران
پتر یکم میخائیل میخائیلوویچ گالیتسین الکساندر منشیکوف	آدام لودویک لیونهاوپت برند اتو استاکلبرگ
قوا
۱۷٬۰۰۰ تا ۲۹٬۰۰۰ سرباز ۳۰ عراده توپ	۱۲٬۵۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ سرباز ۱۶ عراده توپ
تلفات و خسارات
حدود ۴٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ نفر شامل: ۱٬۲۰۰ تا ۳٬۰۰۰ کشته ۲٬۸۰۰ تا ۴٬۰۰۰ زخمی	حدود ۶٬۵۰۰ نفر شامل: ۳٬۰۰۰ کشته، ۸۰۰ زخمی و ۲٬۵۰۰ فراری از دست دادن ۱۶ عراده توپ تدارکات از بین رفت

نبرد لِسنایا (به روسی: Битва при Лесной، به سوئدی: Slaget vid Lesna) یکی از مهم‌ترین نبردهای جنگ بزرگ شمالی بود که در ۹ اکتبر ۱۷۰۸ بین سپاهی از روسیه تزاری به فرماندهی تزار پتر یکم و سپاه تدارکاتی امپراتوری سوئد به فرماندهی آدام لودویک لیونهاوپت ژنرال توانمند سوئدی در گرفت. کارل دوازدهم پادشاه سوئد در تهاجم خود به روسیه دچار کمبود آذوقه و مهمات شده بود. به همین دلیل، از ابتدای تابستان به لیونهاپت دستور داد تا هرچه زودتر با تدارکات و قوای کمکی به او بپیوندد. اما لیونهاوپت نتوانست زود خود را برساند و پتر که شکست دادن سوئدی‌ها را در صورت تجدیدقوا غیرممکن می‌دانست، تصمیم گرفت دست به حمله‌ای پیشدستانه بزند. در ماه اکتبر، قوای کمکی سوئدی‌ها که با ۴٬۵۰۰ واگن تدارکاتی خود، در مسیر جنوب شرقی به رود دنیپر رسیده بودند، متوجه حضور سواره‌نظام روس شدند. روس‌ها مهاجمان را تا روستایی به نام لسنایا واقع در نزدیکی مرز میان مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی و روسیه تزاری، تعقیب کردند و در روز نهم اکتبر نبردی خونین آغاز شد. درگیری برای هشت ساعت، با تلفات سنگین و بدون پیروزی هر جناح ادامه پیدا کرد؛ اما در عمل موجب از هم پاشیدگی سپاه سوئد شد.

با نزدیک شدن شب، روس‌ها تصمیم گرفتند به نزدیک‌ترین جنگل عقب‌نشینی کنند و نبرد را صبح روز سر بگیرند. با این وجود، سوئدی‌ها جهت آماداگی در صورت حمله مجدد، ساعت‌ها در طول شب در آرایش جنگی خود ماندند. بدون هیچ نشانه‌ای از نبرد بیشتر و دریافت اخباری مبنی بر رسیدن نیروهای کمکی بیشتر روسیه، سوئدی‌ها نیز به نوبهٔ خود از محل نبرد عقب‌نشینی کردند تا به ارتش اصلی تحت فرمان کارل دوازدهم بپیوندند. لیونهاوپت از ترس تعقیب و گریز تمام‌عیار روس‌ها، فرمان داد بیشتر تجهیزات و تدارکات حیاتی را که به سختی تا میانهٔ راه حمل کرده بودند، بسوزانند یا رها کنند تا بتوانند سریع‌تر بگریزند. این عمل موجب خشم و سرکشی بسیاری از سربازان سوئدی شد که واگن‌های رها شده را غارت کردند یا به جنگ‌ها گریخته و مفقود شدند. لیونهاوپت سریعاً با باقی ارتش خود از رود سوژ عبور کرد تا موقعیت امنی بیابد. پس از چند روز، او درحالی که نیمی از کل سپاه اولیه‌اش را از دست داده و تدارکات بسیار کمی برایش باقی مانده بود، در روکووا با کارل ملاقات کرد. تلفات سوئدی‌ها در نبرد لسنایا که (به نسبت) بسیار از روس‌ها بیشتر بود، کارایی قوای کمکی سوئد را عملاً از بین برد. پتر یکم موفق شد پیش از رسیدن دو سپاه سوئدی به هم، تدارکات اعزامی را نابود کند که در آینده مهاجمان را بیش از پیش در تنگنا قرار داد.

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Battle of Lesnaya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۱۱.