نهتانی
نُهتانی ( به انگلیسی: Nohtani) یکی از طوایف بلوچ بلانوشی است که بیشتر در شرق ایران و بخش‌هایی از افغانستان سکونت دارد. این طایفه به‌عنوان بخشی از جامعه‌ی قومی بلوچ، از نظر زبانی، فرهنگی و تاریخی با سایر طوایف بلوچ پیوند دارد.[۱][۲][۳][۴]
ریشه و تاریخ
نهتانی‌ها از نظر تبارشناسی جزو طوایف اصیل بلوچ محسوب می‌شوند. بر اساس برخی منابع، نسب آنان به شیخ بلانوش و همچنین حسن مجتبی، فرزند حضرت علی، می‌رسد.
دربارهٔ منشأ نام «نهتانی» دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است. برخی گفته‌اند که فرزند شیخ بلانوش «نوتان» نام داشته است؛ واژه‌ای که به معنای «نترس»، «قوی» و «استوار» است. این نام سپس به فرزندان او و نسل‌های بعد منتقل شده است.
پراکندگی جغرافیایی
قوم نهتانی عمدتاً در مناطق زیر زندگی می‌کنند:
استان سیستان و بلوچستان(به‌ویژه نواحی شمالی)
خراسان جنوبی(شهرستان‌هایی مانند نهبندان، درمیان و سربیشه)
حضور نهتانی‌ها در خراسان جنوبی عمدتاً نتیجه‌ی مهاجرت‌های تدریجی از سیستان در دوره‌های متأخر تاریخی، به‌ویژه در دوران قاجار و اوایل پهلوی است.
زبان
زبان اصلی قوم نهتانی زبان بلوچی است (با گرایش به بلوچی سیستانی). بسیاری از افراد این طایفه، به‌ویژه در خراسان جنوبی، به فارسی نیز مسلط هستند و دو‌زبانه‌اند.
مذهب
اکثریت نهتانی‌ها سنی مذهب (حنفی) هستند، که با الگوی مذهبی غالب در میان بلوچ‌ها همخوانی دارد.
شیوه زندگی
شیوه‌ی زندگی سنتی نهتانی‌ها شامل:
دامداری
کشاورزی محدود
تجارت محلی و مرزنشینی بوده است. در دهه‌های اخیر، بخش قابل توجهی از این طایفه به زندگی شهری روی آورده‌اند.
شهر هایی که در آن حضور دارند عبارت است از: زاهدان، کرمان، بندرعباس، مشهد، بیرجند، تهران و غیره. و گفته می‌شود عده ای از این قوم در کشور های خلیج فارس از جمله عمان، امارات متحده عربی و قطر نیز حضور دارند.
جایگاه قومی
نهتانی‌ها یکی از طوایف شناخته‌شده بلوچ‌اند و در ساختار اجتماعی بلوچ‌ها، مانند سایر طوایف، بر پایه‌ی روابط خویشاوندی و طایفه‌ای سازمان یافته‌اند.
منابع
- ↑ https://iranicaonline.org/articles/baloch
- ↑ Baloch, Mariya Kiran; Brohi, Rafi-u-Zaman; Brohi, Khan Muhammad; Ali Baloch, Shafquat; Mahar, Amanullah; Kiran, Madeeha (2022). "THE REMOVAL OF METHYLENE BLUE DYE FROM AQUEOUS SOLUTION THROUGH BIO-ADSORBENTS (EGGSHELL, DATE PALM SEEDS AND PAPAYA SEEDS)". Environmental Contaminants Reviews. 5 (1): 01–08. doi:10.26480/ecr.01.2022.01.08. ISSN 2637-0778.
- ↑ Baloch, Mariya Kiran; Brohi, Rafi-u-Zaman; Brohi, Khan Muhammad; Ali Baloch, Shafquat; Mahar, Amanullah; Kiran, Madeeha (2022). "THE REMOVAL OF METHYLENE BLUE DYE FROM AQUEOUS SOLUTION THROUGH BIO-ADSORBENTS (EGGSHELL, DATE PALM SEEDS AND PAPAYA SEEDS)". Environmental Contaminants Reviews. 5 (1): 01–08. doi:10.26480/ecr.01.2022.01.08. ISSN 2637-0778.
- ↑ ایرج افشار سیستانی، تاریخ طوایف بلوچ، تهران، ۱۳۷۰، ص. ۱۲۳
- طوایف بلوچ