نوربرتو بوبیو
نوربرتو بوبیو | |
|---|---|
 | |
| زادهٔ | ۱۸ اکتبر ۱۹۰۹ تورین، ایتالیا |
| درگذشت | ۹ ژانویهٔ ۲۰۰۴ (۹۴ سال) تورین، ایتالیا |
| محل تحصیل | دانشگاه تورین |
| دوره | فلسفه معاصر |
| حیطه | فلسفه غرب |
| مکتب | لیبرالیسم اجتماعی |
علایق اصلی | |
| سناتور مادامالعمر ایتالیا | |
| دوره مادامالعمر ۱۸ ژوئیه ۱۹۸۴ – ۹ ژانویه ۲۰۰۴ | |
| گمارنده | ساندرو پرتینی |
| امضا |  |
نوربرتو بوبیو (۱۸ اکتبر ۱۹۰۹ – ۹ ژانویه ۲۰۰۴) فیلسوف حقوق، اندیشمند علوم سیاسی و تاریخنگار اندیشه سیاسی ایتالیایی بود. او همچنین بهطور منظم در روزنامهٔ تورینی لا استامپا مینوشت. بوبیو از مهمترین چهرههای روشنفکری ایتالیا در قرن بیستم بهشمار میآید.[۱]
زندگی اولیه
بوبیو در تورین به دنیا آمد. پدرش پزشک بود و خانوادهاش از طبقه متوسط بهشمار میرفتند. او در کودکی به شعر گفتن علاقهمند شد و از موسیقی باخ و اپرای لا تراویاتا جوزپه وردی لذت میبرد. بوبیو در دبیرستان لیچهو ماسیمو داتزیلیو تحصیل کرد، جایی که با چزاره پاوزه، لئونه جینتسبورگ و ویتوریو فوآ آشنا شد.[۲]
مانند بسیاری از جوانان زمان خود، او در سال ۱۹۲۸ به حزب فاشیست ملی پیوست؛ هرچند بعدها از مهمترین منتقدان فاشیسم و اقتدارگرایی شد.
فعالیت سیاسی و دیدگاهها
در دوران جنگ جهانی دوم و تحت رژیم بنیتو موسولینی، بوبیو در سال ۱۹۴۲ به حزب عمل پیوست که در آن زمان غیرقانونی بود. او در سالهای ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ به دلیل فعالیت سیاسی زندانی شد. در انتخابات مجلس مؤسسان ایتالیا (۱۹۴۶) نامزد شد اما موفق به کسب کرسی نشد.[۳]
بوبیو از نظریهپردازان مهم تمایز چپ و راست سیاسی بود. او استدلال میکرد که «چپ» در پی کاهش یا حذف نابرابریهای اجتماعی است، در حالی که «راست» این نابرابریها را ناشی از تفاوتهای طبیعی و غیرقابل رفع میداند.[۴]
او از مدافعان سرسخت حاکمیت قانون، تفکیک قوا و محدودیت قدرت سیاسی بود. هرچند سوسیالیست محسوب میشد، اما با گرایشهای اقتدارگرایانهٔ مارکسیسم مخالفت میکرد و از «مصالحه تاریخی» میان حزب کمونیست ایتالیا و دموکراسی مسیحی (ایتالیا) حمایت کرد. بوبیو همچنین از منتقدان جدی سیلویو برلوسکونی بود.
فعالیت دانشگاهی و افتخارات
بوبیو فلسفهٔ حقوق را نزد جوئله سولاری آموخت و سپس در دانشگاههای کامرینو، سیهنا، پادووا و سرانجام در تورین به تدریس پرداخت. از ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۴ استاد علوم سیاسی در تورین بود.[۵]
او عضو آکادمی لینچهای و همکار خارجی آکادمی بریتانیا (از ۱۹۶۶) بود و در ۱۹۸۴ به پیشنهاد ساندرو پرتینی به مقام سناتور مادامالعمر رسید.[۶]
از جوایز مهم او میتوان به جایزه بالزان (۱۹۹۴) و جایزه هگل (۲۰۰۰) اشاره کرد.[۷][۸]
گرامیداشت
برای صدمین سال تولد نوربرتو بوبیو در سال ۲۰۰۹، کمیتهای متشکل از بیش از صد نهاد فرهنگی، دانشگاهی و شخصیتهای برجسته ایتالیایی و بینالمللی تشکیل شد. این کمیته برنامهای گسترده از نشستها، کنفرانسها و فعالیتهای فرهنگی را برای ترویج گفتوگو درباره اندیشهٔ بوبیو و آیندهٔ دموکراسی، فرهنگ و تمدن سامان داد. مراسم رسمی گشایش در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۹ در دانشگاه تورین برگزار شد.[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]
آثار برجسته
از مهمترین آثار او میتوان به این موارد اشاره کرد:
- آینده دموکراسی (۱۹۸۴)
- لیبرالیسم و دموکراسی (۱۹۸۵)
- چپ و راست: معنای یک تمایز سیاسی (۱۹۹۴)
- عصر حقوق (۱۹۹۰)
- مسئله جنگ و راههای صلح (۱۹۷۹)
بوبیو همچنین آثار متعددی درباره توماس هابز، گائتانو موسکا و ویلفردو پارتو نوشت و بر اندیشه سیاسی مدرن تأثیر گذاشت.[۱۴]
آثار ترجمهشده به فارسی
- نوربرتو بوبیو، آیندهٔ دموکراسی، ترجمهٔ محسن ثلاثی، تهران: نشر علمی، ۱۳۷۳. شابک ۹۶۴−۴۰۴−۰۰۸−۳
- نوربرتو بوبیو، چپ و راست: معنای یک تمایز سیاسی، ترجمهٔ حسین بشیریه، تهران: نشر نگاه معاصر، ۱۳۸۰. شابک ۹۶۴−۷۷۸۸−۰۲−۸
- نوربرتو بوبیو، لیبرالیسم و دموکراسی، ترجمهٔ حسین بشیریه، تهران: نشر نگاه معاصر، ۱۳۸۱. شابک ۹۶۴−۷۷۸۸−۰۷−۹
- نوربرتو بوبیو، عصر حقوق، ترجمهٔ عزتالله فولادوند، تهران: نشر خوارزمی، ۱۳۷۰. شابک ۹۶۴−۴۸۷−۰۱۹−۲
- نوربرتو بوبیو، نظریهٔ کلی سیاست، ترجمهٔ مرتضی مردیها، تهران: نشر نی، ۱۳۸۵. شابک ۹۶۴−۱۸۵−۲۱۹−۳
منابع
- ↑ Luigi Ferrajoli (2004). "L'itinerario di Norberto Bobbio: dalla teoria generale del diritto alla teoria della democrazia" (PDF). Teoria Politica (3): 127. Retrieved 4 July 2019.
- ↑ "Chiave di lettura – Il mestiere di vivere (Norberto Bobbio)" (به ایتالیایی). Centro Gobetti. Retrieved 15 June 2021.
- ↑ Bellamy, Richard, "Norberto Bobbio," in James Wright (ed.), International Encyclopaedia of Social and Behavioural Sciences, 2nd ed., Elsevier, 2015, p. 714.
- ↑ Bobbio, Norberto, Left and Right: The Significance of a Political Distinction, University of Chicago Press, 1997. شابک ۰−۲۲۶−۰۶۲۴۶−۵
- ↑ Bellamy, Richard, "Norberto Bobbio," in James Wright (ed.), International Encyclopaedia of Social and Behavioural Sciences, 2nd ed., Elsevier, 2015, p. 714.
- ↑ Bellamy, Richard, "Norberto Bobbio," in James Wright (ed.), International Encyclopaedia of Social and Behavioural Sciences, 2nd ed., Elsevier, 2015, p. 714.
- ↑ "Norberto Bobbio – Balzan Prize Law and Political Science". Retrieved 22 April 2025.
- ↑ "Hegel-Preis der Landeshauptstadt Stuttgart". Landeshauptstadt Stuttgart (به آلمانی). Retrieved 22 April 2025.
- ↑ Anticipated from the Bobbio Centenary بایگانیشده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine website
- ↑ "Comitato Nazionale per le celebrazioni del centenario della nascita di Norberto Bobbio" (به ایتالیایی). Ministero della Cultura. Retrieved 26 September 2025.
- ↑ "Norberto Bobbio: convegno e seminario" (به ایتالیایی). Direzione generale Biblioteche e istituti culturali, Ministero della Cultura. Retrieved 26 September 2025.
- ↑ "NORBERTO BOBBIO 100 ANNI — Invito (pdf)" (PDF) (به ایتالیایی). Direzione generale Biblioteche e istituti culturali, Ministero della Cultura. Retrieved 26 September 2025.
- ↑ "Ricordi e Discorsi in occasione dell'apertura dell'anno bobbiano" (به ایتالیایی). Research@UniUPO (Università del Piemonte Orientale). Retrieved 26 September 2025.
- ↑ Bellamy, Richard, "Norberto Bobbio," in James Wright (ed.), International Encyclopaedia of Social and Behavioural Sciences, 2nd ed., Elsevier, 2015, p. 715-16.