نوکورتکس
| نوکورتکس | |
|---|---|
| شناسه‌ها | |
| MeSH | D019579 |
| نورونیمز | 2314 |
| شناسه نورولکس | birnlex_2547 |
| TA98 | A14.1.09.304 A14.1.09.307 |
| TA2 | 5532 |
| FMA | 62429 |
نوکورتکس یا نوقشر (به انگلیسی: Neocortex) بخشی از مغز پستانداران است. این بخش لایهٔ بیرونی دو نیم‌کره مغزی است و خود از شش لایه I تا VI تشکیل شده است که VI درونی‌ترین و I بیرونی‌ترین لایه آن است. نئوکورتکس بخشی از قشر مغز است و در همه پستانداران، در عملکرد حواس، تولید دستورهای حرکتی، تصمیم‌گیری مکانی، خودآگاهی و زبان نقش دارد.
فرگشت
بررسی‌های کالبدشناسی تطبیقی نشان داده‌اند که نوکورتکس مغز به نسبت به تازگی فرگشت یافته و همچنین پس از بخش‌های دیگر مغز و روی آن رشد کرده است.
نوکورتکس در ماهی‌ها و دوزیستان حضور ندارد و تنها به شکل تحلیل‌رفته‌ای در میان بعضی خزندگان و دیگر جانوران دیده شده است. این بخش در موش‌ها و گربه کمتر شکل یافته، ولی در میان نخستی‌سانان بسیار رشد یافته به گونه‌ای که نقش مهمی در انسان شدن انسان خردمند (هوموساپین‌ها) ایفا می‌کند. در مقایسه، نوکورتکس ۲۰ درصد وزن مغز حشره‌خورها و ۸۰ درصد مغز انسان را تشکیل می‌دهد.
روان‌شناسی
پستاندار، رده‌ای جانوری است که به فرزند خود شیر می‌دهد و از او نگهداری می‌کند؛ بنابراین لازم می‌آید که واژه «نگهداری» در مغز او موجود باشد و این توسط نوکورتکس رخ می‌نماید. برخی از جلوه‌های نوکورتکس که در پستاندارن به اوج رسیده‌اند، عبارتند از:[۱]
- محبت و نگرانی مادر به کودک
- عشق و همبستگی بین همسران
- ثبت خاطرات
- رؤیا در خواب عمیق
- بهبود حافظه و یادگیری
- مشارکت‌های اجتماعی
منابع
- ↑ Carlson N (2013). Physiology of Psychology (Eleventh ed.). Pearson. ISBN 978-0-205-23948-1.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Néocortex». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۱۰ شهریور ۱۳۹۲.
- قشر مغز
- کالبدشناسی اعصاب
- مخ