نیتروسلولز

نیتروسلولز (به انگلیسی: Nitrocellulose) یک ترکیب شیمیایی است که با نیتراسیون سلولز بدست میاید. نیتروسلولز پایه باروت بی دود است، این ماده شکل پنبه دارد ، چون از پنبه به عنوان منبع سلولز استفاده میشود. بیشترین کاربرد این ماده در مواد پیشران و باروت است. اصلی ترین ماده در باروت فشنگ های مدرن است، در باروت دوگانه نیز با نیتروگلیسیرین برای قدرت بیشتر ترکیب میشود و در بعضی گلوله ها بکار میرود.[۱]

نیتروسلولز
نمای سه‌بعدی نیتروسلولز
نمای سه‌بعدی نیتروسلولز
نام‌های دیگر پنبه باروت، نیتروکاتن، سلولز نیتراته،کلوژیون
فرمول شیمیایی [C₆H₇O₂(ONO₂)₃]ₙ
جرم مولی ~297 g/mol (برای واحد تری‌نیترو)
چگالی ۱٫۶۵ g/cm³
حالت فیزیکی جامد سفید یا پودر شده
انحلال‌پذیری نامحلول در آب، محلول در استون و اتر
نقطه تجزیه ~۱۶۰–۱۸۰ °C
نقطه اشتعال پایین؛ احتمال اشتعال در حالت خشک
کاربردها باروت، فیلم عکاسی، لاک، فشنگ، جوهر
شماره CAS 9004-70-0
شماره EC 232-320-1
PubChem 15644438
کلاس خطر 1.3C (مواد قابل اشتعال با انرژی بالا)

کاربردها

لاک نیتروسولز

تولید باروت بی‌دود

استفاده برای تولید فیلم عکاسی در گذشته


روش ساخت و تولید

نیتروسلولز از طریق واکنش نیتراسیون سلولز طبیعی (از پنبه یا چوب) با مخلوط اسید سولفوریک و اسید نیتریک بدست میاید. این واکنش سه گروه هیدروکسیل -OH سلولز در محیط کاتالیزور اماده واکنش و جایگزینی میشوند سپس اسید سولفوریک با اسید نیتریک واکنش داده و گروه های نیترات +NO₂ ازاد شده و جایگزین میشوند -ONO₂

C₆H₇O₂(OH)₃ + 3 HNO₃ → C₆H₇O₂(ONO₂)₃ + 3 H₂O

جستارهای وابسته

باروت بی دود

منابع

  1. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Smokeless_powder
  • «IUPAC GOLD BOOK». دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۲.