نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا

Regia Aeronautica
فعال	۱۹۲۳–۱۹۴۶
کشور	پادشاهی ایتالیا
گونه	نیروی هوایی
فرماندهان
فرمانده	رئیس ستاد نیروی هوایی ایتالیا
نشان
Roundels
پرچم

نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا (انگلیسی: Regia Aeronautica) نیروی هوایی پادشاهی ایتالیا بود. این نیرو از سال ۱۹۲۳ تا ۱۹۴۶ به عنوان نیرویی مستقل از ارتش سلطنتی ایتالیا تأسیس شد. در سال ۱۹۴۶، سلطنت پایان یافت و پادشاهی ایتالیا به جمهوری ایتالیا تبدیل شد و پس از آن نام این نیرو به نیروی هوایی ایتالیا تغییر یافت.

در آغاز قرن بیستم، ایتالیا در خط مقدم جنگ هوایی بود: در طول استعمار لیبی در سال ۱۹۱۱، این کشور اولین پرواز شناسایی تاریخ را در ۲۳ اکتبر و اولین حمله بمب‌گذاری را در ۱ نوامبر انجام داد.

در طول جنگ جهانی اول، سپاه نیروی هوایی ایتالیا، که در آن زمان هنوز بخشی از ارتش سلطنتی بود، ترکیبی از جنگنده‌های فرانسوی و بمب‌افکن‌های ساخت داخل، به ویژه هواپیمای غول‌پیکر کاپرونی را به کار گرفت. نیروی دریایی سلطنتی بازوی هوایی خود را داشت که قایق‌های پرنده ساخت داخل را به کار می‌گرفت.

نیروی هوایی ایتالیا در ۲۸ مارس ۱۹۲۳ به یک نیروی مستقل - نیروی هوایی سلطنتی - تبدیل شد. رژیم فاشیستی بنیتو موسولینی آن را به یک ماشین تبلیغاتی چشمگیر تبدیل کرد، با هواپیماهایی که رنگ‌های پرچم ایتالیا را در تمام طول زیر بال‌ها نشان می‌دادند و پروازهای رکوردشکن متعددی انجام دادند. بین ۱ آوریل ۱۹۳۹ (فکر می‌کنم ۱ آوریل ۱۹۳۹ اشتباه است - باید یک سال قبل‌تر بوده باشد - زیرا این پاراگراف در مورد رکوردهای سال‌های ۱۹۳۳ و ۱۹۳۴ در زیر صحبت می‌کند) و ۱ نوامبر ۱۹۳۹، خلبانان ایتالیایی حداقل ۱۱۰ رکورد را ثبت کردند و در سفرهای رفت و برگشت، پروازهای دوربرد، پروازهای با سرعت بالا و ارتفاع بالا، قهرمانی جهان را از آن خود کردند. پس از پروازهای دوربرد موفق در اطراف دریای مدیترانه، پرواز موفق چارلز لیندبرگ بر فراز اقیانوس اطلس با هواپیمای روح سنت لوئیس، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا را الهام بخشید تا سفری طولانی‌تر بر فراز اقیانوس اطلس با توقف‌هایی در غرب آفریقا و برزیل آغاز کند. احتمالاً درخشان‌ترین موفقیت‌ها، رکورد سرعت جهانی هواپیمای شناور با سرعت ۷۰۹ کیلومتر در ساعت (۴۴۰٫۶ مایل در ساعت) بود که توسط فرانچسکو آگلو در هواپیمای کاستولدی در اکتبر ۱۹۳۴ به دست آمد و پرواز طولانی مدت به ایالات متحده و بازگشت به ایتالیا در سال ۱۹۳۳، در مجموع ۱۹۰۰۰ کیلومتر (۱۱۸۰۰ مایل) با قایق‌های پرنده مارکتی این سفر هوایی ده ساله شامل توقف‌هایی در آمستردام، دری، ریکیاویک، لابرادور، مونترال، شیکاگو، بروکلین و واشینگتن دی سی بود که برجسته‌ترین بخش آن فرود در دریاچه میشیگان در مقابل اسکله نیروی دریایی شیکاگو و رژه در سطح شهر در مقابل جمعیت هزاران آمریکایی همزمان با نمایشگاه قرن پیشرفت بود. این دستاورد پیشگامانه توسط ژنرال هوانوردی ایتالو بالبو سازماندهی و رهبری شد.

در نیمه دوم دهه ۱۹۳۰، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا در جنگ داخلی اسپانیا و همچنین تهاجمات به اتیوپی و آلبانی شرکت کرد.

اولین آزمایش نیروی هوایی سلطنتی جدید ایتالیا در اکتبر ۱۹۳۵، با جنگ دوم ایتالیا و اتیوپی انجام شد. در مراحل پایانی جنگ، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا تا ۳۸۶ هواپیما را که از اریتره و سومالی عملیات انجام می‌دادند، مستقر کرد. هوانوردان ایتالیایی هیچ مخالفتی در هوا نداشتند، زیرا نیروی هوایی سلطنتی اتیوپی تنها ۱۵ هواپیمای ترابری و ارتباطی داشت که تنها ۹ فروند از آنها قابل استفاده بودند. با این حال، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا ۷۲ هواپیما و ۱۲۲ خدمه را از دست داد در حالی که از عملیات نیروی هوایی سلطنتی اتیوپی پشتیبانی می‌کرد و گاهی اوقات بمب‌های گاز سمی علیه ارتش اتیوپی پرتاب می‌کرد. پس از پایان خصومت‌ها در ۵ مه ۱۹۳۶، به مدت ۱۳ ماه بعد، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا مجبور شد به نیروهای ایتالیایی در مبارزه با چریک‌های اتیوپی کمک کند.

در طول کودتای ژوئیه ۱۹۳۶ اسپانیا، خلبانان ایتالیایی با لباس فرم لژیون خارجی اسپانیا، ارتش آفریقایی فرانسیسکو فرانکو را از مراکش اسپانیا به سرزمین اصلی اسپانیا منتقل کردند. در طول جنگ داخلی اسپانیا، خلبانان ایتالیایی در کنار خلبانان ملی‌گرای اسپانیایی و لوفت‌وافه آلمان به عنوان اعضای «لژیون هوانوردی» جنگیدند. این استقرار از ژوئیه ۱۹۳۶ تا مارس ۱۹۳۹ انجام شد و نیروی اعزامی نیروهای زمینی ایتالیا به نام «سپاه نیروهای داوطلب» را تکمیل می‌کرد. در اسپانیا، خلبانان ایتالیایی تحت فرماندهی مستقیم ملی‌گرایان اسپانیایی بودند و در آموزش و عملیات مشترک با خلبانان «لژیون کندور» آلمانی شرکت می‌کردند. موسولینی ۶۰۰۰ پرسنل هوانوردی و همچنین حدود ۷۲۰ هواپیما، از جمله ۸۰–۹۰ فروند مارکتی اس‌ام ۸۱، ۱۰۰ فروند بمب‌افکن مارکتی و ۳۸۰–۴۰۰ فروند هواپیمای دو باله فیات که بر هوا تسلط داشتند، به اسپانیا اعزام کرد و برتری خود را نسبت به پولیکارپوف‌های شوروی نیروی هوایی جمهوری‌خواه اسپانیا نشان داد. هوانوردی لژیونری تقریباً ۵۰۰ پیروزی هوایی به دست آورد و ۸۶ هواپیما و حدود ۲۰۰ پرسنل پرواز را در نبرد هوایی از دست داد. اما مهم‌تر از خسارات مادی، نتیجه‌گیری‌های نادرستی بود که از جنگ هوایی در اسپانیا گرفته شد. وزارت هوایی، که از موفقیت فیات کور شده بود، بر این باور خود که هواپیمای دو باله هنوز می‌تواند بر آسمان تسلط داشته باشد، اصرار ورزید و تعداد زیادی فیات غثفالکو، آخرین هواپیمای دو باله جنگی تاریخ، سفارش داد.

نیروی هوایی سلطنتی نقش محدودی در طول حمله ایتالیا به آلبانی در سال ۱۹۳۹ ایفا کرد.

در ژوئیه ۱۹۳۹، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا به عنوان یک نیروی هوایی باشکوه شناخته می‌شد که حداقل ۳۳ رکورد جهانی را در اختیار داشت، که بیشتر از آلمان (۱۵)، فرانسه (۱۲)، ایالات متحده (۱۱)، اتحاد جماهیر شوروی (۷)، ژاپن (۳)، بریتانیا (۲) و چکسلواکی (۱) بود. هنگامی که جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ آغاز شد، ایتالیا روی کاغذ ۳۲۹۶ هواپیما داشت. در حالی که از نظر عددی نیرویی قابل توجه بود، اما صنعت هواپیماسازی محلی که از روش‌های تولید منسوخ استفاده می‌کرد، مانع آن شد. تنها ۲۰۰۰ هواپیما برای عملیات مناسب بودند که از این تعداد، تنها ۱۶۶ جنگنده مدرن بودند که هر دو از رقبای بالقوه‌ای مانند هاوکر هاریکن، سوپرمارین اسپیت‌فایر و دیوویتین D.520 کندتر بودند. نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا نیز نه جنگنده دوربرد داشت و نه جنگنده شبانه. کمک‌های فنی ارائه شده توسط متحد آلمانی‌اش، کمکی به بهبود اوضاع نکرد.

در ۱۰ ژوئن ۱۹۴۰، در روزهای پایانی نبرد فرانسه، ایتالیا به فرانسه و بریتانیا اعلام جنگ کرد. در ۱۳ ژوئن، هواپیماهای فیات CR.42 به پایگاه‌های نیروی هوایی فرانسه حمله کردند و هواپیماهای فیات BR.20 را که بندر تولون را بمباران می‌کردند، اسکورت کردند. دو روز بعد، هواپیماهای CR.42 از ۳° Stormo و ۵۳° Stormo دوباره به پایگاه‌های هوایی فرانسه حمله کردند و با هواپیماهای بلاچ درگیر شدند و هشت فروند هواپیما را در ازای پنج فروند هواپیما از دست دادند. هنگامی که یک ناوگان کوچک نیروی دریایی فرانسه در ۱۵ ژوئن سواحل لیگوریا را گلوله‌باران کرد، نیروی هوایی ایتالیا نتوانست از این اقدام جلوگیری کند یا به کشتی‌های فرانسوی حمله کند و این نشان دهنده عدم همکاری با نیروی دریایی ایتالیا بود. نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا ۷۱۶ مأموریت بمباران انجام داد که در آن هواپیماهای ایتالیایی در مجموع ۲۷۶ تُن بمب بر روی استحکامات، پایگاه‌های نظامی و فرودگاه‌های فرانسه (برخی از اهداف تولون، بریانسون، تراورست و کپ سن مارتین) انداختند. در طول این جنگ کوتاه، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا ۱۰ هواپیما را در نبرد هوایی و ۲۴ خدمه را از دست داد، در حالی که ادعا می‌کرد ۱۰ هواپیما را کشته و ۴۰ هواپیمای فرانسوی را در زمین نابود کرده است. طبق کتابی که پس از جنگ توسط ژنرال جوزپه سانتورو منتشر شد و از استفاده برنامه‌ریزی نشده نیروی هوایی که برای عملیات بمباران هوایی علیه استحکامات آماده نشده بود، انتقاد می‌کرد، تنها حدود ۸۰ تُن (۸۱ تن) بمب بر روی اهداف ریخته شد. با وجود این سوءاستفاده از منابع، ماموریت‌های بمباران، پیشروی محدود ایتالیا به جنوب فرانسه توسط نیروی هوایی سلطنتی اسرسیتو را ممکن و پشتیبانی کرد و نیروی هوایی ایتالیا تا زمانی که نبرد بریتانیا محدودیت‌های خود را نشان داد، اعتبار خود را حفظ کرد.

پس از جنگ، شایعه گسترده‌ای در فرانسه، به‌ویژه بین پاریس و بوردو، مبنی بر حمله هواپیماهای ایتالیایی به ستون‌های غیرنظامی وجود داشت و بسیاری از مردم ادعا می‌کردند که نشان‌های سه‌رنگ روی آنها را دیده‌اند. این ادعاها رد شده‌اند، زیرا هواپیماهای ایتالیایی برد لازم برای حمله به چنین اهداف دوری را نداشتند و بر اهداف نظامی کوتاه‌برد تمرکز داشتند. نتیجه گرفته شد که این چیزی بیش از یک افسانه نیست که ناشی از واکنش به حمله ایتالیا، شهرت نیروی هوایی ایتالیا و آب و هوای گرم و گیج‌کننده است.

هواپیماهای نیروی هوایی سلطنتی تقریباً از آغاز دخالت ایتالیا در جنگ جهانی دوم در صحنه خاورمیانه حضور داشتند. در طول جنگ انگلیس و عراق، هواپیماهای آلمانی و ایتالیایی «فرماندهی پرواز عراق» هنگام پرواز به عراق، برای سوخت‌گیری در سوریه تحت قیمومیت فرانسه ویشی توقف کردند. این هواپیماها خود را به عنوان هواپیماهای نیروی هوایی عراق جا زدند و در طول مسیر به همین شکل رنگ‌آمیزی شدند. نگرانی مداوم از نفوذ آلمان و ایتالیا در منطقه منجر به لشکرکشی متفقین به سوریه و لبنان شد.

در یکی از حوادث کمتر شناخته شده جنگ، که از ژوئیه ۱۹۴۰ آغاز شد، هواپیماهای ایتالیایی شهرهای فلسطین تحت قیمومیت بریتانیا را بمباران کردند. این کار با هدف عقب راندن بریتانیا و بازپس‌گیری مدیترانه بزرگ، مانند دوران روم باستان، انجام شد. بمباران تل آویو در ۱۰ سپتامبر ۱۳۷ کشته برجای گذاشت. در اواسط اکتبر، ایتالیایی‌ها همچنین پالایشگاه‌های نفت تحت کنترل آمریکا در بحرین تحت الحمایه بریتانیا را بمباران کردند.

در شرق آفریقا که در ایتالیا قرار داشت، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا عملکرد بهتری نسبت به سایر صحنه‌های جنگ داشت. در ژوئن ۱۹۴۰، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا در اینجا ۱۹۵ جنگنده، بمب‌افکن و هواپیمای شناسایی، به علاوه ۲۵ هواپیمای ترابری داشت. برخی از این هواپیماها قدیمی بودند، اما ایتالیایی‌ها بمب‌افکن‌های Savoia-Marchetti SM.79 (12 نمونه) و Savoia-Marchetti SM.81 و جنگنده‌های Fiat CR.42 داشتند. به‌طور نسبی، این هواپیماها از بهترین هواپیماهای موجود در هر دو طرف در آغاز نبرد شرق آفریقا بودند. علاوه بر این، هواپیماهای ایتالیایی اغلب در فرودگاه‌های بهتری نسبت به نیروهای بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع مستقر بودند. هنگامی که جنگ آغاز شد، خلبانان ایتالیایی نسبتاً آموزش دیده و به توانایی‌های خود اطمینان داشتند. در آغاز خصومت‌ها، نیروی هوایی سلطنتی به برتری هوایی دست یافت و گاهی اوقات خلبانان ماهر ایتالیایی که با هواپیماهای دو باله فیات خود پرواز می‌کردند، موفق می‌شدند حتی هواپیماهای تک باله Hawker Hurricane سریع‌تر و مسلح‌تر را نیز سرنگون کنند. با این حال، در طول سه ماه اول، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا ۸۴ هواپیما را از دست داد و ۱۴۳ نفر از خدمه پرواز کشته و ۷۱ نفر زخمی شدند، اما این تلفات عملیات ایتالیا را متوقف نکرد. با این حال، قطع ارتباط با ایتالیا، مشکلات کمبود سوخت، مهمات، قطعات یدکی و جایگزین‌ها به یک مشکل جدی تبدیل شد و نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا در یک جنگ فرسایشی فرسوده شد. تا ۳۱ ژانویه، شاهزاده آمدئو، دوک آئوستا، گزارش داد که نیروهای نظامی ایتالیا در شرق آفریقا به ۶۷ هواپیمای عملیاتی با سوخت محدود کاهش یافته‌اند. تا پایان فوریه، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا تنها ۴۲ هواپیما در شرق آفریقا داشت و اکنون بریتانیا دست بالا را داشت. در ماه مارس، پرسنل مازاد واحدهای نیروی هوایی مجبور بودند به عنوان پیاده‌نظام بجنگند. تا پایان ماه بعد، ایتالیایی‌ها تنها ۱۳ هواپیمای قابل استفاده در شرق آفریقا داشتند. سرانجام، در ۲۴ اکتبر ۱۹۴۱، حدود یک ماه قبل از تسلیم نهایی ایتالیا، آخرین هواپیمای ایتالیایی این لشکرکشی، یک فیات CR.42، سرنگون شد.

در ۱۰ سپتامبر ۱۹۴۰، یک سپاه هوایی مستقل برای پشتیبانی از لوفت‌وافه در نبرد بریتانیا تأسیس شد. این سپاه هوایی نیروی هوایی ایتالیا نام داشت. تحت فرماندهی ژنرال رینو کورسو فوژیه بود. این سپاه تقریباً ۱۷۰ هواپیما شامل ۸۰ بمب‌افکن فیات Br.20 و ۹۸ جنگنده فیات G.50 فرچیا و CR.42 را در بر می‌گرفت. انتقال هواپیماها تا ۱۹ اکتبر تکمیل شد. نیروی هوایی سلطنتی ۳۶ در بلژیک تحت اشغال نازی‌ها مستقر بود. آب و هوای بد و هواپیماهای نامناسب برای آن صحنه جنگ، مانع از اقدام مؤثر سپاه هوایی شد. CR.42ها تنها دو بار، در ماه نوامبر، با هاوکر هوریکان‌ها و سوپرمارین اسپیت‌فایرهای بریتانیایی درگیر شدند. ایتالیایی‌ها پنج پیروزی و احتمالاً نه پیروزی کسب کردند، اما پنج هواپیمای دو باله فیات سرنگون شدند. با این حال، نیروی هوایی سلطنتی هیچ تلفاتی را گزارش نکرد. ۱۷ حمله هوایی انجام شده توسط BR.20ها خسارت مادی زیادی به بار نیاورد، علاوه بر این، در جبهه یونان و در سیرنایکا به هواپیما نیاز بود، بنابراین در ژانویه ۱۹۴۱ بمب افکن‌ها و CR.42ها شروع به عقب‌نشینی به ایتالیا کردند. تنها دو اسکادران از G.50ها تا اواسط آوریل ۱۹۴۱ باقی ماندند. در طول این عملیات، نیروی هوایی سلطنتی ۳۶ هواپیما (از جمله ۲۶ فروند در تصادفات) و ۴۳ پرسنل خدمه هوایی را از دست داد، بدون اینکه به حتی یک پیروزی هوایی تأیید شده دست یابد.

در ابتدا، نبرد صحرای غربی نبردی تقریباً برابر بین نیروی هوایی سلطنتی و نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا بود. در ابتدا، جنگنده‌های موجود برای هر دو طرف عمدتاً هواپیماهای دوباله قدیمی بودند، و هواپیماهای ایتالیایی Fiat CR.32 و Fiat CR.42 در مقابل هواپیماهای گلاستر بریتانیایی پرواز می‌کردند.

پس از فجایع ایتالیا در طول عملیات کمپاس و ورود ژنرال اروین رومل و سپاه آفریقای آلمان، نیروی هوایی سلطنتی در کنار لوفت‌وافه آلمان در صحرای غربی جنگید.

اگرچه نبرد هوایی در لیبی به دلیل شرایط بیابانی به‌طور جدی محدود بود، نیروی هوایی سلطنتی ایتالیا توانست نیرویی متشکل از نزدیک به چهارصد هواپیما را حفظ کند. در طول اولین ضدحمله بریتانیا، نیروی هوایی سلطنتی تا زمان آغاز حمله نیروهای محور به یونان، متحمل خسارات سنگینی (بیش از ۴۰۰ هواپیما) شده بود، زمانی که بخش عمده‌ای از نیروهای زمینی و هوایی بریتانیا به آنجا منتقل شدند و به نیروهای ایتالیایی فرصت بازیابی دادند. هواپیماها و واحدهای جدید ایتالیایی با ورود سپاه آفریقا آلمان تکمیل شدند و نیروی هوایی وابسته به آن تقریباً ۲۰۰ هواپیما در لیبی و ۶۰۰ هواپیما در سیسیل مستقر کرد. نیروی هوایی سلطنتی با همکاری با نیروی هوایی سلطنتی، به دلیل تبادل دکترین تاکتیکی و ورود هواپیماهای مدرن‌تر، عملکرد بهتری داشت. در اواسط سال ۱۹۴۲، در طول نبرد بیر حکیم (۲۶ مه ۱۹۴۲–۱۱ ژوئن ۱۹۴۲)، جنگنده جدید ماکی C.202 از تمام جنگنده‌های نیروی هوایی صحرا پیشی گرفت و به نسبت بی‌سابقه ۴٫۴ به ۱ در هر کشته رسید، که بهتر از نسبت کشته به تلفات مسرشمیت Bf 109های مشهور (۳٫۵ به ۱) در همان نبرد بود. در طول اولین حمله رومل، ایتالیایی‌ها موفق شدند حملات نیروی هوایی سلطنتی را از نیروهای او منحرف کنند و در طول عملیات صلیبی بریتانیا، عقب‌نشینی او را پوشش دهند، در حالی که خسارات سنگینی به بمب‌افکن‌های نیروی هوایی سلطنتی وارد کردند.

در طول دومین حمله رومل، نیروی هوایی سلطنتی و نیروی هوایی لوفت‌وافه به دلیل مقاومت بیشتر متفقین در طول نبردهای هوایی بر فراز العلمین و بمباران اسکندریه و قاهره، خسارات قابل توجهی متحمل شدند. نیروی هوایی سلطنتی، که در مصر متحمل خسارات سنگینی شده بود، به تدریج به طبرق، بنغازی، طرابلس و در نهایت تونس عقب‌نشینی کرد.

• ارتش سلطنتی ایتالیا
• نیروی دریایی سلطنتی ایتالیا

• Apostolo, Giorgio (2000). Italian Aces of World War II. Botley, Kent: Osprey. ISBN 1-84176-078-1.
• Carr, John (2012). On Spartan Wings. Barnsley, SY: Pens & Sword Military. ISBN 978-1-84884-798-9.
• De Marchi, Italo (1976). Fiat BR.20 Cicogna. Le macchine e la storia. Modena: Editore S.T.E.M. Mucchi. OCLC 731413518.
• Garello, Giancarlo (October 1996). "La militarisation de l'aviation civile italienne durant la seconde Guerre Mondiale (1ère partie)" [The Militarization of Italian Civil Aviation During the Second World War]. Avions: Toute l'aéronautique et son histoire (به فرانسوی) (43): 2–4. ISSN 1243-8650.
• Garello, Giancarlo (November 1996). "La militarisation de l'aviation civile italienne durant la seconde Guerre Mondiale (fin)". Avions: Toute l'aéronautique et son histoire (به فرانسوی) (44): 3–7. ISSN 1243-8650.
• Green, William; Swanborough, Gordon, eds. (June 1982). "Fiat BR.20... Stork à la mode". ایر اینترنشنال. 22 (6): 290–294, 307–312. ISSN 0306-5634.
• Greene, J.; Massignani, A. (2002) [1998]. The Naval War in the Mediterranean 1940–1943 (pbk. ed.). Rochester: Chatham. ISBN 978-1-86176-190-3.
• Harvey, Arnold D. (1993). Collision of Empires: Britain in Three World Wars 1793–1945. London: Hambledon Press. ISBN 1-85285-078-7.
• Massimello, Giovanni and Giorgio Apostolo. Italian Aces of World War 2. Osprey Publishing Ltd, 2000. شابک ‎۹۷۸-۱-۸۴۱۷۶-۰۷۸-۰.
• Neulen, Hans Werner. In the Skies of Europe. Ramsbury, Marlborough, UK: The Crowood Press, 2000. شابک ‎۱-۸۶۱۲۶-۷۹۹-۱.
• Palermo, Michele (2014). Eagles over Gazala: Air Battles in North Africa, May–June 1942. Roma: IBN Editore. ISBN 978-88-7565-168-8.
• Rogers, Anthony, Battle over Malta - Aircraft Losses & Crash Sites 1940-42. Phoenix Mill Thrupp - Strout, Gloucestershire, Sutton Publishing, 2000. شابک ‎۰−۷۵۰۹−۲۳۹۲-X.
• Shores, Christopher (1976). Regia Aeronautica: A Pictorial History of the Italian Air Force, 1940–1943. Warren, Michigan: Squadron/Signal. OCLC 3089044.
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Regia Aeronautica». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵.