نیکتاس پارسی

نیکتاس پارسی از فرماندهان بیزانسی سده هفتم میلادی بود. او فرزند و جانشین شهربراز، سپهبَد نامدار خسرو پرویز بود که مدت کوتاهی هم به عنوان شاهنشاه بر تخت شاهنشاهی ساسانی نشست.

نیکتاس پسر شهربراز، سپهبد نامدار ارتش ساسانیان بود که شهربراز، ارتش ساسانیان در جنگ ایران و روم شرقی (۶۲۸–۶۰۲ میلادی) در سوریه، آناتولی، مصر رهبری کرد و پیروزی‌های چشمگیری به‌دست آورد. پس از اینکه جنگ پایان یافت، شهربراز سرزمین مصر و شام را تحت کنترل خود داشت تا اینکه در اوایل ۶۲۹ میلادی این سرزمین‌ها را به شاهنشاه بیزانس واگذار کرد تا از شورش شهربراز برای نشستن بر تخت شاهنشاهی ساسانی پشتیبانی کند. برای رسیدن به این هدف، نیکتاس که هراکلویس او را جانشین شهربراز می‌دانست، جایگاه پاتریسین دریافت کرد و خواهر او که نیکه نام داشت هم با تئودوسیوس، یکی از فرزندان هراکلیوس پیوند زناشویی بست.^[۱]نیکتاس و یکی دیگر از برادرهایش در دربار بیزانس زندگی کردند که بیشتر به گروگان می‌ماندند. در تابستان یا اوایل پاییز ۶۲۹، نیکتاس به عنوان نشانه‌ای از پیمان دوستی با رومی‌ها، یادگارهای مسیحی شامل اسفنج مقدس و نیزه مقدس را از اورشلیم که هنوز تحت تسلط شهربراز بود به هراکلیوس بازگردند. شاید در همین دوران بوده باشد که نیکتاس به مسیحیت گروید. از آنجایی که او جانشین پدرش شهربراز بود، راه را برای مسیحی‌سازی ایران باز میگذاشت.^[۲]
پس از کشته‌شدن پدرش، نیکتاس در خدمت شاهنشاهی بیزانس ماند تا دوباره در سال ۶۳۶ نام او به عنوان یکی از فرماندهان نظامی نیروهای بیزانسی در نبرد یرموک در برابر خلفای راشدین ذکر شده است، هرچند که مشخص نیست او کدام قسمت از ارتش را فرماندهی کرده. با اینکه بیزانس در آن جنگ شکست خورد، اما او زنده ماند و به حمص گریخت و از آنجا با خلیفه عمر تماس گرفت و پیشنهاد داد تا به آنها در حمله به ایران کمک کند، اما عمر به او اعتماد نکرده و او را اعدام می‌کند.^[۳]

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Niketas the Persian». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۶.