هرمز جادویه
هرمز جادویه فرمانده ساسانی بود که به خاطر شرکت در جنگ فراض در طی حمله اعراب به ایران شناخته میشود. این جنگ با شکست ساسانیان پایان پذیرفت. بر طبق گفتهٔ طبری، لشکر هرمز در حین این نبرد از «کسانی که کارشان نگهداری از مرغ و خوک بوده» تشکیل شده بود. هرمز ممکن است پدر سردار بزرگ ساسانی، بهمن جادویه باشد که در مورد او، اینطور نوشته شده است که در سال ۶۳۴ در کهنسالی به سر میبرده است. در نتیجه، شاید هرمز در جنگ فراض شخصی سالخورده بوده است.
نبرد مثنی بن حارثه و هرمز جادویه
در سال ۱۳ هجری قمری، پس از فتوحات اولیه مسلمانان در عراق، مثنّی بن حارثه، یکی از فرماندهان نظامی مسلمانان، با هرمز جادویه، فرمانده ایرانی، در منطقه بابل نزدیک تپه صراط روبرو شد.[۱] این نبرد در ادامه تلاشهای مسلمانان برای گسترش قلمرو خود در عراق و مقابله با مقاومتهای امپراتوری ساسانی رخ داد. منطقه بابل بهدلیل موقعیت استراتژیک خود، محل درگیریهای متعددی بین دو طرف بود.[۲]
بازنمود نبرد
نبرد بین مثنّی بن حارثه و هرمز جادویه با درگیریهای شدید همراه بود. در این نبرد، ایرانیان از فیل جنگی استفاده کردند که باعث ایجاد ترس و اختلال در صفوف مسلمانان شد. با این حال، مثنّی بن حارثه به همراه گروهی از جنگجویان مسلمان، با استفاده از فنون از پایدرآوردن فیل که توسط ایرانیان مسلمان، به آنها آموزش داده شده بود، به فیل حمله کردند و آن را کشتند. این اقدام باعث تضعیف روحیه سربازان ایرانی و واپَسنشینی آنان از میدان جنگ شد. مسلمانان پس از این پیروزی، به تعقیب سربازان ایران ساسانی پرداختند و آنها را تا نزدیکیهای مدائن دنبال کردند.[۳]
پیامدهای نبرد
شکست ایرانیان در این نبرد، تأثیر قابلتوجهی بر روند جنگهای بعدی داشت. این پیروزی باعث تقویت روحیه مسلمانان و تضعیف بیشتر امپراتوری ساسانی شد. پس از این نبرد، مثنّی بن حارثه کنترل مناطق اطراف بابل را به دست گرفت و زمینه را برای فتوحات بعدی مسلمانان در عراق فراهم کرد. همچنین، این شکست باعث اختلافات داخلی در میان ایرانیان شد و وضعیت سیاسی امپراتوری ساسانی را بیش از پیش متشنج کرد.[۴]
اهمیت تاریخی
نبرد مثنّی بن حارثه با هرمز جادویه در بابل، یکی از نقاط عطف در فتوحات مسلمانان در عراق محسوب میشود. این نبرد نه تنها باعث گسترش قلمرو اسلامی شد، بلکه ضعف نظامی و سیاسی امپراتوری ساسانی را افزایش داد. پیروزی مسلمانان در این نبرد، گامی مهم در جهت تسلط کامل بر عراق و پیشروی به سوی پایتخت ساسانیان، مدائن، بود.[۵]
منابع
- ↑ فالتقوا ببابل، فاقتتلوا بعدوه الصراة الدنيا على الطريق الاول قتالا شديدا ثم ان المثنى و ناسا من المسلمين اعتوروا الفيل - و قد كان يفرق بين الصفوف و الكراديس - فأصابوا مقتله، فقتلوه و هزموا اهل فارس، و اتبعهم المسلمون يقتلونهم، حتى جازوا بهم مسالحهم، فأقاموا فيها، و تتبع الطلب الفالة، حتى انتهوا الى المدائن. تاریخ الطبري، ج 3، ص 412.
- ↑ تاریخ الطبري جلد ۳ صفحه ۴۱۲.
- ↑ تاریخ الطبري جلد ۳ صفحه ۴۱۲.
- ↑ الكامل في التاريخ جلد ۲ صفحه ۴۱۵.
- ↑ الكامل في التاريخ جلد ۲ صفحه ۴۱۵.
- Hormozd Jadhuyih. (2015, July 2). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 08:29, November 10, 2015, from https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hormozd_Jadhuyih&oldid=669613657