هزارخار

برای گیاهی به این نام به هزارخار (سرده) نگاه کنید.

هزارخار (به انگلیسی: Spline) قطعه‌ای است برای انتقال گشتاور چرخشی بین دو محور و همراستاسازی آن‌ها به منظور مونتاژ بکار می‌رود. جزء مکانیکی دیگری که برای ایفای همین نقش بکار می‌رود خار است.^[۱]^[۲]^[۳]

محورهای هزارخار

از نظر تئوری محورهای هزارخار از چندین خار انطباقی به‌وجود می‌آید. از نظر عملی بر روی محور چندین شیار ایجاد می‌شود و این کانال‌ها در داخل سوراخ توپی نیز ایجاد می‌شوند که محور و توپی توسط این کانال‌ها با یکدیگر اتصال پیدا می‌کنند.

کاربرد هزارخار

از میله‌های هزارخار زمانی استفاده می‌شود که بخواهیم اجزای انتقال حرکت (مانند چرخ دنده) روی میله لغزان بوده و حرکت طولی داشته باشند، همچنین در مواردی که نیروی انتقالی زیاد و جهت حرکت متناوباً تغییر کند استفاده می‌شود.

انواع هزارخار

دو نوع کلی در صنعت به کار می‌رود عبارت است از:

هزارخار دوطرف صاف
هزارخار گُستران (اینولوت)

هزارخار گستران: به علت افزایش تدریجی ضخامت دندانه و ضریب تمرکز تنش پایین‌تر (حدود ۷ برابر کمتر) مستحکم‌تر از نوع دندانه دو طرف صاف است. علاوه بر این هزارخارهای اینولوت عمل خود مرکز توپی و محور تحت بار را تضمین می‌نمایند. آنها بسیار شبیه چرخ‌دنده‌ها هستند. اما ارتفاع دندانه کمتری نسبت به چرخ‌دنده‌ها دارند (دندانه پهن بنابراین یک هزارخار گستران را می‌توان با همان ماشینی که در تولید چرخ‌دنده به کار می‌رود ساخت. هزارخارهای گستران استاندارد از زاویه فشار اسمی متنوعی مانند ۱۴٫۵-۲۰-۲۵-۳۰-۳۷٫۵ و ۴۵ استفاده می‌کنند. سه زاویه فشار اول همان‌هایی هستند که معمولاً چرخ دنده‌ها بکار می‌روند.

پارامترهای هزارخار

شکل پایین پارامترهای اصلی لازم برای هزارخار داخلی یا خارجی را نشان می‌دهد.

استانداردهای توپی و میله: جدول زیر استانداردهای توپی و میله هزارخار را به‌طور ساده نشان می‌دهد.

منابع

↑ "Theory". West Michigan Spline, Inc. Retrieved 2010-07-06.
↑ Dan Seger (January 2005). "Inside Splines". Gear Solutions Magazine. Retrieved 2010-07-06. The externally splined shaft mates with an internal spline that has slots, or spaces, formed in the reverse of the shaft's teeth.
↑ Oxford English Dictionary (Second ed.). Oxford University Press. 1989. 1966 G. W. MICHALEC Precision Gearing vii. 324 Generally, involute internal and external teeth are mated, but non~involute splines are also suitable. 1979 Industrial Fasteners Handbk. I. 318 There are two basic forms of spline--straight-sided splines which may number 4, 6, 10 or up to 16 splines equally distributed around the circumference of a shaft, and serrated splines which are in the form of adjacent triangular teeth.

کتاب اجزای ماشین رشته ساخت و تولید- نقشه‌کشی عمومی و …
کتاب نقشه‌خوانی اجزاء ماشین
Robcrtl. Mott, MachineElements in Mechanical Design Prentice Hall1999
Jack kroctak , Marian Dudtiak ,Tolerance Analysis of Involutsplines WCE zoll, july 6-8,zoll, London, U.K

[WMS-1] "Theory". West Michigan Spline, Inc. Retrieved 2010-07-06.

[Seger-2] Dan Seger (January 2005). "Inside Splines". Gear Solutions Magazine. Retrieved 2010-07-06. The externally splined shaft mates with an internal spline that has slots, or spaces, formed in the reverse of the shaft's teeth.

[3] Oxford English Dictionary (Second ed.). Oxford University Press. 1989. 1966 G. W. MICHALEC Precision Gearing vii. 324 Generally, involute internal and external teeth are mated, but non~involute splines are also suitable. 1979 Industrial Fasteners Handbk. I. 318 There are two basic forms of spline--straight-sided splines which may number 4, 6, 10 or up to 16 splines equally distributed around the circumference of a shaft, and serrated splines which are in the form of adjacent triangular teeth.

[۱]

[۲]

[۳]