هفته دیزاین تهران

خاستگاه هفته دیزاین تهران به رویداد طراحی مبلمان تهران (TFD) برمی‌گردد. رویدادی با این عنوان از سال ۱۳۹۸ با همکاری کارگروه معماری داخلی و طراحی اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران و با اجرای شرکت فیپکو (پیشگامان صنعت مبلمان پرشیا) برگزار می‌شد. هدف TFD ایجاد گفت‌وگو میان طراح و صنعتگر و مقابله با مسئله کپی‌کاری در صنعت مبلمان عنوان شده است.^[۱][۴]

در سال‌های آغازین، رویداد TFD بیش از هرچیز بر طراحی مبلمان متمرکز بود و می‌کوشید میان خلاقیت طراحان و بدنه‌ی تولید ملی پلی بزند. به‌تدریج این حرکت از محدوده‌ی صرفِ صنعت مبلمان بیرون آمد و به مجالی برای تأمل درباره‌ی «هویت و معنای دیزاین ایرانی» در مقیاسی گسترده‌تر بدل شد؛ دیزاینی که ریشه در فرهنگ و سنت دارد، اما افقش را به سوی آینده و نیازهای زیست مدرن گشوده است. همین تغییر نگاه، بستر فکری لازم برای شکل‌گیری «هفته دیزاین تهران» را فراهم کرد.^[۴]

از مرداد ۱۴۰۳ رویداد به صورت آزمایشی و محدود با عنوان «سال صفر» هفته دیزاین تهران برگزار شد. در این دوره دو بخش اصلی تعریف شده بود:

• بخش نمایشگاهی در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران.^[۵]
• بخش شهری در خانه‌ها و عمارت‌های تاریخی، خیابان‌های مرکزی و فضاهای عمومی شهر، و نیز بخشی در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران.^[۶][۷]

هدف از «سال صفر» طبق گفته مدیر رویداد، آزمایش ساختار یک هفته چندشاخه‌ای در حوزه طراحی (مبلمان، معماری، طراحی محصول، فشن، بخش شهری، مسابقه و گفت‌وگو) و آماده‌سازی زیرساخت‌ها برای برگزاری دوره‌های بعدی بود.^[۶][۸]

منابع رسمی و رسانه‌ای سال ۱۴۰۴ را «سال یک» و نخستین دوره رسمی هفته دیزاین تهران معرفی می‌کنند. این هفته با شعار «میراث پویا، آینده پایدار» به‌مدت شش روز برگزار شد.^[۹] در فراخوان رسمی رویداد تأکید شده است که هفته دیزاین تهران «پس از تجربه موفق سال صفر» با گستره‌ای وسیع‌تر برگزار می‌شود.^[۲] در این سال بخش نمایشگاهی از ۲۰ تا ۲۳ آبان ۱۴۰۴ در سالن ۵ نمایشگاه بین‌المللی تهران، و بخش شهری از ۲۰ تا ۲۶ آبان ۱۴۰۴ در نقاط مختلف شهر به‌ویژه باغ‌موزه‌ها، خانه‌های تاریخی، گالری‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی برگزار شده است.^{[۸][۲][۱۰]}

یکی از افزوده‌های مهم این سال ورود طراحی مد (Fashion Design) بود. به گفته‌ی دبیرکل، حسین نوروزی، گنجاندن فشن چشم‌انداز تازه‌ای برای رویداد ایجاد کرد، زیرا طراحی مد نیز همانند دیگر حوزه‌های دیزاین، بازتابی از بدن، زمان و فرهنگ در بستر ایرانی به‌شمار می‌آید.^[۱۱]

پس از انتشار ویدئویی از بخش‌هایی از رویداد که در آن زنانی بدون حجاب دیده می‌شدند و ادعا شد موسیقی نامناسب با دلالت‌های سیاسی پخش شده است، بسیج دانشجوییِ پردیس هنرهای زیبا خواستار توقف برنامه‌ها در محوطه دانشگاه شد. رسانه‌های نزدیک به حاکمیت این مطالبه را به‌عنوان تخطی از هنجارهای رسمی بازتاب دادند, و مدیریت پردیس اعلام کرد اجرای رویداد در دانشگاه متوقف می‌شود با تأکید بر رعایت ضوابط پوشش و نظم عمومی. تلاش‌ها برای ادامه برنامه‌ها در خارج از محوطه دانشگاه غیررسمی توصیف شد و در نهایت هفتهٔ دیزاین تهران لغو گردید.^[۱۲][۱۳]