همه راه‌ها به رم ختم می‌شوند

«همه راه‌ها به رم ختم می‌شوند» یک ضرب‌المثل است[الف] به این معنی که از راه‌های مختلف می‌توان به یک نتیجه رسید. این ضرب‌المثل اولین بار در سال ۱۱۷۵ میلادی توسط آلن دو لیل به زبان لاتین قرون وسطایی و اولین بار در سال ۱۳۹۱ میلادی توسط جفری چاوسر به زبان انگلیسی نوشته شد. این ضرب‌المثل به این اشاره دارد که همه جاده‌های اصلی در امپراتوری روم، به رم، پایتخت آن منتهی می‌شدند.

آلن دو لیل: ضرب‌المثل «همه راه‌ها به رم ختم می‌شود» از اوست.

پیشینه

ریشهٔ این ضرب‌المثل از ضرب‌المثل لاتین قرون وسطایی گرفته شده است: «Mille viae ducunt homines per saecula Romam» که ترجمه آن به انگلیسی و فارسی امروزی اینگونه است: «هزار جاده، مردان را برای همیشه به رم می‌رساند». این ضرب‌المثل در سال ۱۱۷۵ توسط آلن دو لیل در کتاب ضرب‌المثل‌ها (به لاتین: Liber Parabolarum؛ به انگلیسی: Book of Proverbs) کتاب نوشته شده است.

این ضرب‌المثل که به زبان انگلیسی میانه نوشته شده، نخستین بار در سال ۱۳۹۱ میلادی و در اثر «رساله‌ای در باب اسطرلاب» توسط جفری چاوسر به زبان انگلیسی میانه نوشته شد: «درست همان‌طور که مسیرهای متنوع، مردمان مختلف را به راه راست به سوی روم هدایت می‌کند.»

این ضرب‌المثل به این واقعیت اشاره دارد که تمام جاده‌های اصلی در امپراتوری روم به Milliarium Aureum منتهی می‌شدند.

مترادف‌ها

  • به هر کجا که روی آسمان همین رنگ است
  • همه راه‌ها به مکه ختم می‌شود
  • همه راه‌ها به سیدنی ختم می‌شود
  • همه راه‌ها به یک مقصد ختم می‌شوند
  • همه فعالیت‌ها به مرکز چیزها منتهی می‌شوند
  • همه راه‌ها به مرکز چیزها منتهی می‌شوند
  • مسیرهای مختلف می‌توانند (یک) را به یک هدف برسانند
  • روش‌های مختلف، نتیجه یکسانی خواهند داشت
  • برای کندن پوست گربه بیش از یک راه وجود دارد
  • بیش از یک راه حل وجود دارد
  • بیش از یک راه برای پختن تخم مرغ وجود دارد
  • بیش از یک راه برای پوست کندن پرتقال وجود دارد
  • بیش از یک راه برای شکستن تخم مرغ وجود دارد
  • مسیرهای مختلفی برای رسیدن به یک هدف وجود دارد
  • راه‌های زیادی برای پوست کندن گربه‌ها وجود دارد

متضادها

  • فقط یک راه وجود دارد
  • فقط یک راه وجود دارد
  • راه دیگری وجود ندارد
  • فقط یک راه حل وجود دارد
  • هیچ جایگزینی وجود ندارد
  • راه حل دیگه ای وجود نداره
  • این تنها راهه

یادداشت‌ها

  1. گرچه برخی منابع این عبارت را «اصطلاح» دانسته‌اند، اصطلاح معمولاً از واژه‌هایی با معنای غیرمستقیم یا مجازی تشکیل شده است، در حالی که معنای مجازی یک ضرب‌المثل، گسترش‌یافتهٔ معنای اصلی و تحت‌اللفظی آن است. این ضرب‌المثل به این واقعیت تاریخی اشاره دارد که در امپراتوری روم، همهٔ جاده‌های اصلی به شهر رم ختم می‌شدند؛ بنابراین، از نظر تعریفی، «همهٔ راه‌ها به رم ختم می‌شود» یک ضرب‌المثل است. هرچند برخی کارشناسان ممکن است ضرب‌المثل‌ها را گونه‌ای از اصطلاح بدانند، دلیل استفاده از واژهٔ «ضرب‌المثل» به‌جای «اصطلاح» در این مقاله، همین تفاوت معنایی است.

منابع

پیوند به بیرون