هنری تاجفل
هنری تاجفل | |
|---|---|
 | |
| نام هنگام تولد | Hersz Mordche Tajfel |
| زادهٔ | ۲۲ ژوئن ۱۹۱۹ |
| درگذشت | ۳ مهٔ ۱۹۸۲ (۶۲ سال) |
| ملیت | بریتانیایی-لهستانی |
| پیشینه علمی | |
| شاخه(ها) | پیشداوری، هویت اجتماعی |
هنری تاجفل (انگلیسی: Henri Tajfel; ۲۲ ژوئن ۱۹۱۹ – ۳ مهٔ ۱۹۸۲) دانشمند و روانشناس اجتماعی بریتانیایی-لهستانی بود که به دلیل آثار و نظریههای پیشگام خود در زمینه جنبههای شناختی تعصب پیشداوری و نظریه هویت اجتماعی، و همچنین به عنوان یکی از بنیانگذاران "انجمن اروپایی روانشناسی تجربی اجتماعی" شناخته شده است.
تحقیقات او نقش محوری و اثرگذار در درک پیشداوری، تبعیض، روابط بینگروهی و فرایندهای تشکیل هویت جمعی ایفا کرد.
زندگی
جوانی و جنگ جهانی دوم
هنری تاجفل در ورشو لهستان در یک خانواده یهودی به دنیا آمد. برای تحصیل در شیمی به دانشگاه سوربن فرانسه رفت. با حمله آلمان نازی به فرانسه، به خدمت ارتش فرانسه درآمد و اسیر شد. به دلیل لهستانی بودن (و نه به دلیل تبار یهودی) در اردوگاههای اسرای جنگی نازیها زندانی شد. این تجربه تأثیر عمیقی بر علاقه او به مسائل هویت گروهی، قومیت و پیشداوری گذاشت. پس از جنگ، دریافت که اکثر اعضای خانواده و دوستانش در هولوکاست کشته شدهاند.
تحصیلات و حرفه آکادمیک
هنری پس از جنگ در مرکز آمار ملی فرانسه کار کرد. سپس به بریتانیا نقلمکان کرد و در دانشگاه آکسفورد و بعداً دانشگاه دورهام در رشته روانشناسی تحصیل کرد. مدرک دکترای خود را در سال ۱۹۵۷ از دانشگاه لندن دریافت کرد. در سال ۱۹۶۷ بهعنوان استاد روانشناسی اجتماعی به دانشگاه بریستول پیوست و تا پایان عمرش در آنجا ماند. در بریستول، گروه تحقیقاتی بسیار تأثیرگذاری را رهبری کرد که جان ترنر (همکارش در توسعه نظریه هویت اجتماعی) نیز بخشی از آن بود.
آثارشناسی
تأثیر و کاربردهای نظریات
- روانشناسی سیاسی: تحلیل درگیریهای قومی، ناسیونالیسم و جنبشهای اجتماعی.
- مدیریت و سازمان: درک دینامیک گروههای کاری، رقابت بین بخشها و فرهنگ سازمانی.
- مطالعات رسانه: تحلیل بازنمایی گروههای مختلف در رسانه و شکلگیری کلیشهها.
- مطالعات ورزشی: تبیین خشونت و جانبداری افراطی هواداران تیمهای ورزشی.
- مبارزه با پیشداوری: ارائه چارچوبی برای کاهش تعصبات از طریق ایجاد دستهبندیهای فراتر (مثل "ما به عنوان انسان").
کتابها
- تفاوتهای انسانی و تبعیض بینگروهی (۱۹۷۸)
- گروههای انسانی و دستهبندیهای اجتماعی: مطالعات روانشناسی اجتماعی بینگروهی (۱۹۸۲) - (کتاب مرجع)
- هویت اجتماعی و روابط بینگروهی (۱۹۸۲)
میراث هنری تاجفل
● آزمایشهای معروف Minimal Group Paradigm
● در سال ۱۹۸۲، اندکی قبل از مرگش، به همراه همکارانش کتاب بسیار مهم "گروههای انسانی و دستهبندیهای اجتماعی: مطالعات روانشناسی اجتماعی بینگروهی" را منتشر کرد.
● جایزه "نشان لیوون" انجمن روانشناسی اروپا به افتخار هنری تاجفل پایهگذاری شده است[۱]
ارتباط با سایر نظریهپردازان؛
جان ترنر همکار نزدیک او بود که نظریه هویت اجتماعی را بسط داد و "نظریه خودطبقهبندی" (Self-Categorization Theory) را ارائه کرد.
مرگ
هنری تاجفل در ۳ مه ۱۹۸۲ در آکسفورد بر اثر بیماری سرطان درگذشت. کار او همچنان سنگبنای روانشناسی اجتماعی مدرن و مطالعه روابط بینگروهی است.
جستارهای واسته
منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Henri Tajfel». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۷ ژانویه ۲۰۲۵.