هنری مودزلی

هنری مودزلی
عکس از جی. جِرَرد، ۱۸۸۱
زادهٔ۵ فوریهٔ ۱۸۳۵
گیگلزویک، یورک‌شر، انگلستان
درگذشت۲۳ ژانویهٔ ۱۹۱۸ (۸۲ سال)
باشی هیث، هرتفوردشر، انگلستان
ملیتبریتانیایی
محل تحصیلکالج دانشگاهی لندن
پیشینه علمی
شاخه(ها)روان‌پزشکی

هنری مودزلی (به انگ‍لیسی: Henry Maudsley؛ ۵ فوریه ۱۸۳۵ – ۲۳ ژانویه ۱۹۱۸) روان‌پزشک پیشگامِ انگلیسی بود که نام او در بیمارستان مودزلی[الف] در لندن و در کالج سلطنتی روانپزشکان با «سخنرانی سالانهٔ مودزلی» گرامی داشته می‌شود.

زندگی و حرفه

مودزلی در مزرعه‌ای دورافتاده نزدیک گیگلزویک در رایدینگ شمالی یورک‌شر زاده شد و در مدرسهٔ گیگلزویک تحصیل کرد.[۱] او در کودکی مادرش را از دست داد و عمه‌اش سرپرستی او را بر عهده گرفت. عمه به او شعر می‌آموخت تا برای خدمتکاران بخواند و برایش آموزگاری برجسته و کارآموزی گران‌قیمت در دانشکدهٔ پزشکی کالج دانشگاهی لندن فراهم کرد.[۲] مودزلی ده مدال طلا گرفت و در ۱۸۵۷ با مدرک دکتری پزشکی فارغ‌التحصیل شد،[۳] هرچند گفته می‌شود از درس‌ها و کار بالینیِ سنگین پرهیز می‌کرد و گاه استادانش را می‌رنجاند.[۲]

به‌نظر می‌رسد قصد داشت در جراحی پیش برود، اما طبق زندگی‌نامه‌اش وقتی پاسخی به نخستین درخواست کاری‌اش نرسید ــ زیرا نامه به نشانی پیشینش رفته بود ــ تصمیم گرفت کشور را ترک کند و برای کمپانی هند شرقی کار کند؛ هرچند در عمل هرگز چنین نشد. از او خواسته بودند نخست مدتی در یک تیمارستان خدمت کند؛ ازاین‌رو نه ماه را در تیمارستان وست‌راید در ویکفیلد گذراند و سپس با رضایتِ کمتر، دوره‌ای کوتاه‌تر را در تیمارستان شهرستان اسکس در برنت‌وود پشت سر گذاشت.[۴]

در ۲۳سالگی به‌عنوان سرپرست پزشکی «آسایشگاه سلطنتی دیوانگان منچستر» در چیدل رویال منصوب شد؛ مؤسسه‌ای کوچک و ویژهٔ طبقهٔ متوسط. با وجود تجربهٔ اندکِ بالینی و اداری، توانست شمار بیماران و درآمد را افزایش دهد. در ۱۸۶۲ به لندن بازگشت و در خیابان «کوئین اَن» نزدیک میدان کاوندیش ساکن شد. در ۱۸۶۵ موفق نشد سمت پزشک بیمارستان سلطنتی بدلم را به دست آورد، اما در بیمارستان وست لندن پذیرفته شد.

با این رویداد، دورهٔ نسبتاً کوتاهِ فعالیت او در تیمارستان‌های عمومی و خیریه پایان یافت. همان سال به‌عنوان هم‌دبیر نشریهٔ ژورنال علمِ ذهنی منصوب شد؛ جایگاهی اثرگذار که ۱۵ سال حفظش کرد.

مودزلی به هم‌منشیِ کالج سلطنتی پزشکان برگزیده شد و در ۱۸۷۰ «سخنرانی‌های گالستونی» را با عنوان بدن و ذهن ارائه کرد. متن این سخنرانی‌ها را چارلز داروین در هنگام نگارشِ اثرش بیان احساسات در انسان و حیوانات (۱۸۷۲) با دقت مطالعه کرد. او از ۱۸۶۹ تا ۱۸۷۹ استاد پزشکیِ قضایی در کالج دانشگاهی لندن بود.[۵]

مودزلی در فوریهٔ ۱۸۶۶ با «اَن کانالی»، دخترِ جان کانالی[ب]، ازدواج کرد و از همان سال ادارهٔ آسایشگاه خصوصیِ کانالی، «لان هاوس» ــ ویژهٔ شش زن ثروتمند ــ را تا ۱۸۷۴ بر عهده گرفت. سپس از زندگیِ عمومی کناره گرفت و بر نویسندگی و بر یک مشاورهٔ خصوصیِ بسیار سودآور و پنهانی برای ثروتمندان ــ غالباً اشرافِ «وست اِند» لندن ــ تمرکز کرد.[۶]

تأثیر

مودزلی به‌عنوان نویسنده‌ای برجسته در زمینه‌های پزشکی و ادبی شهرت یافت. یکی از نخستین موفقیت‌هایش مقاله‌ای چشمگیر دربارهٔ ادگار آلن پو بود.[۷] او مقالات فراوانی در ژورنال علم ذهنی منتشر کرد. جایگاهش به‌عنوان برجسته‌ترین متخصص روان در بریتانیا با دوستیِ او با چارلز داروین و دیگر اندیشمندان برجستهٔ عصر ویکتوریا و همچنین با نگارش کتاب‌های مرجعش ــ فیزیولوژی و آسیب‌شناسی ذهن (۱۸۶۷)، بدن و ذهن (۱۸۷۰)، و مسئولیت روانی در سلامت و بیماری (۱۸۷۴) ــ تثبیت شد. نفوذ و محبوبیت او در ادبیات نیز بازتاب یافت و در آثار بسیاری از روزا نوشِت کری[پ] دیده می‌شود.[۸]

مودزلی پیرو نظریهٔ انحطاط اجتماعی[ت] بود و باور داشت «آلودگی‌های موروثی» در نسل‌های پی‌درپی تشدید می‌شوند ([ث]). او بر این باور بود که الکلیسم شایع‌ترین عامل آغازِ انحطاط موروثی است، و مستی در یک نسل به نیاز افراطی به نوشیدن در نسل دوم، به خودبیمارانگاری در نسل سوم، و به عقب‌ماندگی ذهنی در نسل چهارم می‌انجامد.[۹][۱۰] بااین‌حال، پس از بیش از دو دهه ترویج نظریهٔ انحطاط در بریتانیا، در دههٔ ۱۸۹۰ هشدار داد که این مفهوم به‌شکل بی‌معنا و مبهمی به‌کار گرفته می‌شود.[۱۱]

دیدگاه او دربارهٔ مادری مورد انتقاد قرار گرفته است، زیرا نوعی «انزجار از زایمان و نگهداری از نوزاد» در آن دیده می‌شود؛ حسی که او آن را «بیان حقیقتی عقلانی و عینی» می‌دانست.[۱۲] در همان زمان نیز، دیدگاه‌های منفی او دربارهٔ زنان با انتقاد روبه‌رو شد؛ از جمله از سوی پزشک پیشگام الیزابت گرت اندرسون.[۶]

از مودزلی چنین یاد شده است: «نمونه‌ای شاخص از چگونگیِ طبیعی جلوه‌دادن و تقویتِ نابرابری‌های اجتماعی و سلسله‌مراتب طبقاتی توسط نظام پزشکی در اواخر قرن نوزدهم».[۱۱] همچنین از او به‌عنوان فردی «ثابت‌قدم در ناپایداری»[ج] یاد شده است.[۶]

مودزلی ندانم‌گرا بود و درنتیجه نسبت به دین و گزارش‌های مربوط به پدیده‌های به‌ظاهر ماورایی دیدگاهی انتقادی داشت. او در کتاب علل طبیعی و نمودهای فراطبیعی (۱۸۸۶) نوشت که تجربه‌های به‌اصطلاح ماوراءالطبیعه در واقع اختلال‌های ذهنی‌اند و چیزی جز «مشاهده‌های نادرست و تفسیرهای غلط از طبیعت» نیستند.[۱۳] این کتاب یکی از نخستین آثار در زمینهٔ روان‌شناسی ناهنجار[چ] به‌شمار می‌رود.

بیمارستان مودزلی

در سال ۱۹۰۷، مودزلی همراه با فردریک واکر مات[ح]، عصب‌پاتولوژیستی نامدار، پیشنهادی به شورای شهرستان لندن ارائه کرد تا بیمارستان مودزلی تازه‌ای بنیان‌گذاری شود. او برای این منظور ۳۰٬۰۰۰ پوند اهدا کرد و شورا نیز بیش از ۳۰٬۰۰۰ پوند دیگر فراهم آورد. هدف از این طرح ایجاد یک بیمارستان روان‌پزشکی نوین بود که به درمان موارد زودهنگام و حاد بپردازد و دارای درمانگاه سرپایی باشد. این بیمارستان همچنین مرکزی برای آموزش و پژوهش در حوزهٔ روان‌پزشکی بود. ساختمان‌های آن در سال ۱۹۱۵ آماده شدند و به‌طور موقت برای کهنه‌سربازان جنگ مورد استفاده قرار گرفتند و سرانجام در سال ۱۹۲۳ رسماً گشایش یافتند. بر پایهٔ یک قانون ویژهٔ پارلمان، امکان درمان داوطلبانه در آنجا از نظر مالی فراهم شد.[۱۴][۱۵]

مبلغ ۳۰٬۰۰۰ پوندِ اهداشده از سوی مودزلی به‌عنوان رقمی شگفت‌آور در زمان خود توصیف شده است، و گفته می‌شود او هنگام مرگ همچنان دست‌کم ۶۰٬۰۰۰ پوند دارایی داشت.[۷]

تندیس نیم‌تنه‌ای از برنزِ هنری مودزلی در بالای پلکان اصلیِ مؤسسهٔ روان‌پزشکی، روان‌شناسی و علوم اعصاب[خ] در کنار بیمارستان مودزلی نصب شده است.[۷]

سال‌های پایانی

در سال‌های پایانی عمر، مودزلی به‌تدریج به گوشه‌گیری گرایید. او از انجمن پزشکی‌روان‌شناسی[د] استعفا داد و در نوشته‌هایی پراکنده از انتخاب رشتهٔ روان‌پزشکی در زندگی حرفه‌ای خود ابراز پشیمانی کرد. در این دوران مقاله‌هایی برای نشریهٔ فلسفی ذهن[ذ] می‌فرستاد، مسابقه‌های کریکت را تماشا می‌کرد و کارت‌پستال می‌فرستاد.[۷]

در حالی‌که در سال‌های پیش‌تر، با پیروی از دیدگاه بندیکت مورل[ر]، استدلال می‌کرد خانواده‌های «منحط» سرانجام از میان خواهند رفت، در دههٔ ۱۸۹۰ نظریهٔ انحطاط را نیرویی واپس‌گرا و تهدیدی برای تکامل و پیشرفت اخلاقی دانست. به‌نظر می‌رسد این تغییر دیدگاه تأثیر چشمگیری بر روان‌پزشکانی چون جرج آلدر بلومر[ز] گذاشت که دست‌کم مدتی پیرو به‌نژادی شدند.[۱۶]

همسر مودزلی پیش از او درگذشت و آنان فرزندی نداشتند.[۱۷]

گمان می‌رود مودزلی همهٔ دست‌نوشته‌ها و نامه‌های شخصی خود را از بین برده باشد.[۷]

پانویس

  1. ↑ Maudsley Hospital
  2. ↑ John Conolly
  3. ↑ Rosa Nouchette Carey
  4. ↑ Social degeneration
  5. ↑ لامارکیسم
  6. ↑ در مورد هنری مودزلی، منتقدان با این جمله می‌خواستند بگویند که او در اندیشه‌هایش یک‌دستی و ثبات نداشت—گاه نظریه‌ای را ترویج می‌کرد و بعدها خودش همان را رد یا تضعیف می‌کرد—اما این تغییر مداومِ موضع، خودش به الگوی ثابتی در رفتار فکری او بدل شده بود.
  7. ↑ Anomalistic psychology
  8. ↑ Frederick Walker Mott
  9. ↑ Institute of Psychiatry, Psychology and Neuroscience
  10. ↑ Medico-Psychological Association
  11. ↑ Mind
  12. ↑ Bénédict Morel
  13. ↑ George Alder Blumer

منابع

  1. ↑ "MAUDSLEY, Henry". Who's Who. Vol. 59. 1907. p. 1197.
  2. 1 2 On the Borderland: Henry Maudsley and Psychiatric Darwinism
  3. ↑ "Maudsley, Henry". The Nuttall Encyclopædia.
  4. ↑ Masters of Bedlam: The Transformation of the Mad-Doctoring Trade Andrew Scull, Charlotte MacKenzie, Nicholas Hervey. Princeton University Press, 14 Jul 2014
  5. ↑ Mary Elizabeth Leighton, Lisa Surridge. (2012). The Broadview Anthology of Victorian Prose, 1832–1901. Broadview Press. p. 197. شابک ‎۹۷۸−۱۵۵۱۱۱۸۶۰۴
  6. 1 2 3 Inconvenient People: Lunacy, Liberty and the Mad-Doctors in Victorian England, 2012
  7. 1 2 3 4 5 Henry Maudsley – psychiatrist, philosopher and entrepreneur by Trevor Turner In Anatomy of Madness.
  8. ↑ Elaine Hartnell: Carey, Rosa Nouchette 1840–1909 (1999). In: The Cambridge Guide to Women's Writing in English.
  9. ↑ DRUNKENNESS, DEGENERATION, AND EUGEMCS IN BRITAIN, 1900-1914 by Joanne Wolak
  10. ↑ Incest and Influence: The Private Life of Bourgeois England By Adam Kuper
  11. 1 2 The Cambridge Companion to the Fin de Siècle, 2007
  12. ↑ The Tyranny of the Maternal Body: Madness & Maternity Susan Hogan
  13. ↑ Ivan Leudar, Philip Thomas. (2000). Voices of Reason, Voices of Insanity: Studies of Verbal Hallucinations. Routledge. pp. 106–107. شابک ‎۹۷۸−۰۴۱۵۱۴۷۸۷۳
  14. ↑ "The Maudsley Hospital, Past and Present," The Journal of Mental Science, Vol. LXVII, 1921.
  15. ↑ Jones, E; Rahman, S; Woolven, R (2007). "The Maudsley Hospital: design and strategic direction, 1923-1939". Med Hist. 51 (3): 357–78. doi:10.1017/s0025727300001484. PMC 1894884. PMID 17603658.
  16. ↑ Keeping America Sane: Psychiatry and Eugenics in the United States and Canada, 1880-1940
  17. ↑ Bynum, W F; Porter, Roy; Shepard, Michael, eds. (1988). "Chapter 6". The Anatomy of Madness. Volume 3: The Asylum and its Psychiatry (Hardback). London, England & New York City: Routledge. ISBN 0-422-60350-3.