هولدن تورانا

هولدن تورانا
هولدن تورانا
	هولدن LC تورانا، سدان چهاردر
اطلاعات کلی
شرکت	هولدن (جنرال موتورز استرالیا)
تولید	۱۹۶۹–۱۹۷۲
مونتاژ	استرالیا
طراح	هولدن استرالیا
بدنه و شاسی
کلاس	خودروی کامپکت / اسپرت
شکل بدنه	سدان دو و چهار در، کوپه دو در
طرح‌بندی	موتور جلو، دیفرانسیل عقب
پیشرانه
موتور	چهارسیلندر و شش‌سیلندر بسته به مدل
جعبه‌دنده	دستی ۳ و ۴ سرعته، خودکار ۳ سرعته «تریماتیک»
ابعاد
فاصله بین محورها	۲۴۳۰–۲۵۴۰ میلی‌متر بسته به مدل
درازا	حدود ۴۰۰۰–۴۲۰۰ میلی‌متر بسته به مدل
پهنا	حدود ۱۵۰۰–۱۶۰۰ میلی‌متر
بلندی	حدود ۱۳۵۰–۱۴۰۰ میلی‌متر
گاه‌شمار
پیشین	هولدن ویوا
پسین	هولدن تورانا LJ

هولدن تورانا (انگلیسی: Holden Torana) خودرویی است ساخت شرکت هولدن که از سال ۱۹۶۹ میلادی تا ۱۹۷۲ میلادی تولید می‌گردید.

نام «تورانا» احتمالاً از واژه‌ای به‌معنای «پرواز کردن» در یکی از زبان‌های بومی استرالیا گرفته شده‌است، هرچند این ارتباط تأییدنشده‌است.^[۱] نخستین نسل HB تورانا در سال ۱۹۶۷ عرضه شد که یک خودروی کامپکت چهارسیلندر بر پایهٔ مدل واکسهال ویوا HB (۱۹۶۶ تا ۱۹۷۰) بود.

در سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۳ (سری‌های LC و LJ)، نسخه‌های شش‌سیلندر با فاصلهٔ محوری بلندتر نیز به خط تولید اضافه شد. در سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۷ (سری‌های LH و LX) هم مدل‌های هشت‌سیلندر معرفی شدند، اما تولید نسخه‌های چهارسیلندر در تمام مدت ادامه داشت. از نوامبر ۱۹۷۶، برخی از نسخه‌های چهارسیلندر تحت نام هولدن سان‌برد به بازار عرضه شدند.

در کرهٔ جنوبی، LJ تورانا با نام‌های شورلت 1700 (۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶) و سائهان کامینا (۱۹۷۶ تا ۱۹۷۸) مونتاژ و تولید شد.

هولدن در سال ۱۹۷۰ نسخهٔ LC تورانا GTR XU-1 را معرفی کرد که دارای قوای محرکه و سیستم تعلیق بهبود‌یافته بود. از این زمان تا معرفی هولدن کومودور، تورانا به‌عنوان موفق‌ترین خودروی اسپرت/عملکردی هولدن شناخته می‌شد و در رالی و مسابقات پیست پیروزی‌های بسیاری به‌دست آورد.

با معرفی کومودور VB در سال ۱۹۷۸، نسخه‌های به‌روز‌شدهٔ UC تورانا/سان‌برد نیز عرضه شدند، اما دیگر خبری از مدل‌های اسپرت یا موتور V8 نبود. در نتیجه، تولید تورانا در سال ۱۹۷۹ متوقف شد و سان‌برد چهارسیلندر نیز در سال ۱۹۸۰ از خط تولید خارج گردید.^[۲]

نسل اول (HB؛ ۱۹۶۷–۱۹۶۹)

تورانا نخستین بار در مهٔ ۱۹۶۷ برای جایگزینی با واکسهال ویوا سری HA در بازار استرالیا معرفی شد. این مدل در واقع نسخه‌ای با تغییرات جزئی از واکسهال ویوا HB بود.^[۳] خودرو دارای بدنهٔ دو در، چرخ‌های ۱۲ اینچی (۳۰۵ میلی‌متری) و موتور چهارسیلندر ۱٫۲ لیتری با توان ۵۶ اسب‌بخار بود که به یک جعبه‌دندهٔ چهارسرعته متصل می‌شد. یک گیربکس خودکار سه‌سرعته بورگ‌وارنر مدل ۳۵ نیز به‌صورت سفارشی عرضه می‌شد.

ترمزهای کاسه‌ای در جلو و عقب نصب شده بودند و ترمز دیسکی جلو با تقویت‌کننده به‌عنوان گزینهٔ اضافی در دسترس بود. از نظر طراحی، تنها تفاوت‌های ظاهری بین ویوا و تورانا در جلوپنجره و چراغ‌های جلو، پانل عقبی (فاقد فرو‌رفتگی محل پلاک)، حذف دریچه‌های هوای داشبورد ویوا، قالپاق چرخ‌ها و نشان‌ها بود؛ در غیر این صورت، تورانا اساساً نمونه‌ای از تغییر نشان تجاری (Badge engineering) محسوب می‌شد.

سدان HB تورانا در سه تیپ عرضه می‌شد: Torana، Torana S و Torana SL. این تیپ‌ها عملاً بازتابی از ساختار سه‌گانهٔ مدل‌های بزرگ‌تر HR Holden بودند که با نام‌های Standard، Special و Premier عرضه می‌شدند. یک پکیج انتخابی «اسپرت» در اکتبر ۱۹۶۷ عرضه شد که «تورانا برابهام» (Brabham Torana) نام داشت. این مدل به افتخار رانندهٔ سرشناس استرالیایی، سِر جک برابهام که در آن زمان قهرمان وقت فرمول یک جهان و برندهٔ عنوان «استرالیایی سال» در ۱۹۶۶ بود ــ نام‌گذاری شد.

موتور تورانا برابهام به دو کاربراتور دوقلوی زِنیت-استرومبرگ (CD Zenith-Stromberg) مجهز بود که هرکدام فیلتر هوای اسپرت مستقل داشتند. همراه با سیستم اگزوز کم‌مقاومت، توان خودرو به ۷۹ اسب‌بخار (۵۹ کیلووات؛ ۸۰ PS) افزایش یافت.

این آپشن (که تنها با جعبه‌دندهٔ دستی روی مدل‌های Torana S یا Torana SL عرضه می‌شد) همچنین شامل رینگ‌های پهن‌تر با تایرهای دیواره‌قرمز، ترمزهای دیسکی جلو با تقویت‌کننده، تزئینات مشکی روی بدنه، و نشان‌های کوچک «Brabham» بود که در بخش جلوی گلگیرها و درِ صندوق عقب نصب می‌شدند. در اوایل ۱۹۶۸ یک گزینهٔ موتور جدید با نام «سری ۷۰» (معادل آپشن «۹۰» در واکسهال ویوا بریتانیا) معرفی شد. این موتور دارای نسبت تراکم بالاتر، میل‌سوپاپ با ارتفاع بازشدگی بیشتر (مأخوذ از موتور مدل برابهام) و یک کاربراتور تک‌سیلندر CD Zenith-Stromberg بود که توان خروجی را به ۶۹ اسب‌بخار (۵۱ کیلووات؛ ۷۰ PS) افزایش می‌داد. ترمزهای دیسکی جلو با تقویت‌کننده در این موتور به‌صورت استاندارد نصب شده بودند و گزینهٔ گیربکس خودکار نیز از این پس تنها همراه با موتور «سری ۷۰» عرضه می‌شد (و دیگر برای موتور استاندارد ۵۶ اسب‌بخاری در دسترس نبود).

در سپتامبر ۱۹۶۸، مدل تورانا ۶۹ عرضه شد که گاهی HB سری II نامیده می‌شد. این نسخه دارای پنل‌های بدنهٔ تولید داخل بود که جایگزین بدنه‌های وارداتی نسل نخست شدند. خط تولید این بار شامل سدان چهاردر نیز بود. برخی رسانه‌ها ادعا کردند این طراحی در استرالیا توسعه یافته و بدنه‌های چهاردر برای مونتاژ و فروش به‌عنوان «ویوا سالون» به بریتانیا بازگردانده شدند. بااین‌حال، وبگاه Vauxpedia پس از پژوهش گسترده با شرکت واکسهال تأکید کرد که طراحی چهاردر در انگلستان انجام شده‌است تا با مدل چهاردر فورد اسکورت رقابت کند و هر دو شرکت (هولدن و واکسهال) پنل‌های بدنهٔ مختص نسخه‌های خود را ساختند.

ویژگی‌های جدید این سری شامل ستون فرمان تاشو، صفحه‌آلات فرو‌رفته جدید، کلید راهنما تازه، و فرمان گرفته‌شده از سری هم‌دورهٔ Holden HK بود که جایگزین قطعات وارداتی واکسهال شدند. پیامد این تغییر، حذف کلید دسته‌ای چراغ و بوق بود؛ کلید تغییر نور چراغ‌ها (دیپ‌سوئیچ) به کف منتقل شد، همانند مدل‌های بزرگ‌تر هولدن. همچنین سیستم ترمز دو‌مداره در تمام مدل‌ها استاندارد شد، هرچند ترمزهای دیسکی جلو با تقویت‌کننده هنوز در موتور ۵۶ اسب‌بخاری اختیاری باقی ماند.

مدل برابهام تورانا نیز به‌صورت یک مدل مستقل عرضه شد (آپشن XS5) که بر پایهٔ Torana S دو‌در ساخته می‌شد و دارای نشان‌های اختصاصی «Brabham Torana» در جلو، عقب و کناره‌ها، تزئینات مشکی جدید روی بدنه، فرمان اسپرت (گرفته‌شده از Holden HK Monaro GTS) و داشبورد کامل با دورسنج و سه صفحه‌نمایش اضافی بود.

تولید HB تورانا تا اواخر ۱۹۶۹ ادامه یافت. در مجموع ۱۶٬۳۱۸ دستگاه با پنل‌های وارداتی و ۲۰٬۲۴۳ دستگاه با بدنه‌های تولید داخل ساخته شد.

نسل دوم (LC؛ ۱۹۶۹–۱۹۷۲)

نسل بعدی هولدن تورانا با کد LC در اکتبر ۱۹۶۹ معرفی شد و با طیفی از موتورهای چهارسیلندر و شش‌سیلندر به بازار آمد. موتور شش‌سیلندر خطی دارای حجم ۱۳۸ اینچ مکعب بود (با نشان «۲۲۵۰»)، و یک موتور ۱۶۱ اینچ مکعب (با نشان «۲۶۰۰») نیز به‌عنوان گزینهٔ سفارشی ارائه شد. مدل‌های شش‌سیلندر دارای فاصلهٔ محوری بلندتر (۱۰۰ اینچ) نسبت به مدل‌های چهارسیلندر (۹۵٫۸ اینچ / ۲۴۳۰ میلی‌متر) بودند.^[۴] نسل دوم (LC؛ ۱۹۶۹–۱۹۷۲)

نسل دوم هولدن تورانا با کد LC دارای طراحی تهاجمی‌تر و کاپوت بلندتر برای جای دادن موتورهای بزرگ‌تر بود و با گزینه‌های گیربکس دستی سه‌سرعته ستون فرمان یا چهارسرعته کف، یا گیربکس خودکار سه‌سرعته «تریماتیک» ساخته‌شده محلی GM با تغییر دنده ستون یا کف ارائه می‌شد. برای برخی مدل‌های ستون فرمان، صندلی جلو به صورت نیمکت نیز قابل سفارش بود. LC تورانا توانست جایزهٔ «خودروی سال ۱۹۶۹» مجلهٔ Wheels را کسب کند.

موتور چهارسیلندر اولیه ۱۱۵۹ سی‌سی بود و توان ۵۶ یا ۶۹ اسب‌بخار (۴۲ یا ۵۱ کیلووات) ارائه می‌داد. موتور قدرتمند برابهام تورانا به نسل LC منتقل نشد و خود مدل نیز متوقف شد. در جولای ۱۹۷۱، یک موتور بزرگ‌تر ۱٫۶ لیتری با سرسیلندر OHC و توان ۸۰ اسب‌بخار (۶۰ کیلووات) معرفی شد؛ این موتور نیز از واکسهال بریتانیا تأمین شده بود. گزینهٔ موتور ۱۶۰۰ OHC همچنین شامل جعبه‌دندهٔ تقویت‌شده بود.^[۵]