هیپاسپیست
هیپاسپیست (به یونانی: Ὑπασπιστής)؛ به معنای «سپرآور» یا «پوشیده با سپر» یک ملازم، جنگجو یا حامل سپر در ارتش‌های باستانی بود. در آثار هومر، این واژه برای اشاره به سربازانی که تحت پوشش سپر پیشروی می‌کردند استفاده می‌شد.[۱] تا زمان هرودوت (۴۲۶ پیش از میلاد)، این کلمه به سربازی با جایگاه بالا و شجاع اطلاق می‌گشت و با یک باربر ساده (سکیوفوروس) که معمولاً یک خدمتکار بود، تفاوت داشت.[۲]
هوپاسپیست‌های مقدونی
فیلیپ دوم مقدونی از این عنوان برای نام‌گذاری یک یگان نظامی زبده استفاده کرد. این یگان که به عنوان هیپاسپیست‌ها شناخته می‌شدند، احتمالاً به سبک هوپلیت‌ها مسلح می‌شدند. تجهیزات آن‌ها معمولاً پرآرایه‌تر از سربازان خط مقدم بود و شامل یک سپر بزرگ مقعر (آسپیس)، نیزه (دوری)، زره بالاتنه (لینوتوراکس)، کلاه‌خود، ساق‌بند و شمشیر کوتاه (زیفوس یا کوپیس) می‌شد.[۳]
در مقابل، بخش اصلی فالانژهای مقدونی (فالانژیت‌ها) به نیزه‌های بسیار بلندی (بین ۴ تا ۶٫۷ متر) به نام ساریسا مجهز بودند که قدرت مانور آن‌ها را به شدت کاهش می‌داد.[۴]
در نبردهای کلاسیک، هیپاسپیست‌های مقدونی در جناحین (پهلوی) فالانژها مستقر می‌شدند و پهلوی خودشان نیز توسط پیاده‌نظام سبک و سواره‌نظام محافظت می‌شد. از آنجا که فالانژیت‌های زره‌پوش بسیار کند بودند و نمی‌توانستند به سرعت تغییر جهت دهند، هیپاسپیست‌ها به دلیل چابکی و تحرک بالا، مانع از دور زدن و حمله دشمن به پهلوهای آسیب‌پذیر تشکیلات می‌شدند. در تاکتیک معروف چکش و سندان فیلیپ و اسکندر مقدونی، فالانژها با دیواری از نیزه نقش «سندان» (غیرقابل نفوذ از روبه‌رو) و سواره‌نظام همراه نقش «چکش» را ایفا می‌کردند؛ در این میان هوپاسپیست‌ها محافظان حیاتی این سندان بودند و مانورهایی را اجرا می‌کردند که انجام آن‌ها برای فالانژها غیرممکن بود.
در دوره هلنیستی
در دوران هلنیستی، یگان‌های هیپاسپیست به حیات خود ادامه دادند، اما در ظرفیت‌ها و با نام‌های متفاوتی (مانند آگما) ظاهر شدند. این نام در امپراتوری‌های سلوکی، بطلمیوسی و آنتیگونی برای اشاره به محافظان سلطنتی، پیاده‌نظام زبده و مدیران نظامی به کار می‌رفت.[۵]
نقش رزمی این یگان در مقدونیه بعدها به سپاه پلتاس‌های آنتیگونی منتقل شد که وضعیت و تجهیزات آن‌ها تقریباً مشابه هیپاسپیست‌های دوران فیلیپ بود و تعدادشان به ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر می‌رسید.[۶]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Iliad. Book 13, line 158
- ↑ Herodotus, Histories, 5.111; 7.40
- ↑ Macedonian Warrior Alexander's elite infantryman, page 41, شابک ۹۷۸−۱−۸۴۱۷۶−۹۵۰−۹, 2006
- ↑ Gabriel, Richard A. (2010). Philip II of Macedonia: Greater Than Alexander. Washington, DC: Potomac Books. pp. 62–72
- ↑ Polybius. XVIII.33.1–7
- ↑ Polybius. V.25.1; V.26.8
برای مطالعهٔ بیشتر
- Kambouris Manousos Dr, "The Hypaspist Corps, One identity three units and many functions", koryvantesstudies.org
- سازمانهای نظامی یونان باستان
- واحدها و تشکیلات نظامی عصر هلنیستی
- یونان باستان