ولایات ثلاث

ولایات ثلاث یکی از ولایت‌های ایران در بخشی از دوره قاجار بوده ‌است. این ولایت در غرب ایران و جنوب استان همدان فعلی قرار داشته و شامل سه شهر ملایر، نهاوند و تویسرکان بوده است. حدود این ولایت منطبق با منطقه جنوب کوهستان الوند در استان همدان کنونی است که سه شهرستان ملایر، نهاوند و تویسرکان را شامل می‌شود.مردم ولایت ثلاث لرهای ثلاثی بوده که هم اکنون نیز در این مناطق زندگی میکنند مردم این منطقه را ایل ها و طوایف قوم لر تشکیل میدهند ، در کتاب زبده التواریخ اثر حافظ ابرو نگارش ۷۷۰ هجری قمری ، این مناطق را جز سرزمین لرکوچک ذکر کرده است.[۱] در تاریخ کردستان اثر شیخ مردوخ کردستانی از این منطقه به عنوان یکی از ولایت های بزرگ لرستان ذکر شده است.[۲] در سفرنامه هوگوگروته از ناون ، تویسرکان و ملایر به عنوان شهر های لرهای فیلی ذکر شده است.[۳] سیف الدوله قاجار در سفرنامه خود به ولایت ثلاث ذکر می‌کند که مردم نهاوند ، ملایر و تویسرکان از ایل ها و طوایف لر می‌باشند.[۴][۵] امروزه نهاوند به همراه ملایر و تویسرکان یکی از سه شهرستان لرنشین استان همدان محسوب می‌شود، اکثریت ساکنین این شهرستان ها لر یا لرتبار می‌باشند.[۶][۷]که به لری سخن می‌گویند.[۸][۹]در وبگاه رسمی استان همدان و استانداری استان همدان ، مردم این شهرستان ها از قوم لر می باشند که به زبان لری سخن می‌گویند.[۱۰][۱۱][۱۱] دانشنامه ایرانیکا نیز مینویسد مردم نهاوند ، ملایر ، تویسرکان لرهایی هستند که لری شمالی را به عنوان زبان مادری سخن می گویند[۱۲]که اکثر مردم این ولایت لر بوده اند.[۱۳][۱۴]

تاریخچه

اصطلاح ولایت ثلاث در تقسیم‌بندی‌های کشوری دوره ناصرالدین‌شاه قاجار ایجاد شد و شامل دولت‌آباد (شهر ملایر)، نهاوند و تویسرکان می‌شد. ملایر شهری حاکم‌نشین بود و کلیه دفاتر دولتی و اداری در آنجا متمرکز بودند این ولایت در زمان اتابکان لر بخشی از سرزمین لر کوچک بود که پس از فروپاشی آن خود ولایتی شد و در زمان پهلوی به استان پنجم افزوده شد.[۱۳]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ زبده التواریخ. صفحه ۵۰۳. اثر حافظ ابرو. وقایع سال۷۷۷ هجری
  2. ↑ تاریخ مردوخ بخش دوم صفحه ۷۱
  3. ↑ سفرنامه هوگوگروته ص ۴۰
  4. ↑ «سفرنامه مکه سیف الدوله قاجار (ص۲۷۱)».
  5. ↑ زین العابدین شیروانی. «سفرنامه زین العابدین شیروانی».
  6. ↑ «نهاوند؛ سومین شهر پرجمعیت همدان». www.softinja.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
  7. ↑ «جایگاه یک شهر». پایگاه خبری یافته (لرستان). ۲۰۱۹-۰۳-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
  8. ↑ «آشنایی با جغرافیا و زبان لرهای استان مرکزی و اراک - درگاه اینترنتی استان مرکزی». ۲۰۱۸-۰۱-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۲۶.
  9. ↑ . اطلس زبانهای ایران http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.hamadan#eyJ0IjoieCIsImkiOiI2NGYwMzM4NzQzNDliYmUxMDg2YWJhZjg2OTY1MGJhYyIsInMiOjE3MDE1NTg4MTA2NDl9. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  10. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۲ مه ۲۰۰۸.
  11. 1 2 «LORI DIALECTS». Iranica. دریافت‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۴.
  12. ↑ «LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori». iranica.
  13. 1 2 چگینی، محمد. «مسئله انتخابات دوره چهارم مجلس شورای ملی در ولایت ثلاث. ج.۱، ش.۲، بهار ۱۳۹۰». نشریه اسناد بهارستان. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  14. ↑ تاریخ همدانجلد ۱ ص ۲۸۷.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.