ولا غالب إلا الله
وَلا غالِبَ إلّا الله (به معنی «و هیچ پیروزی جز از آنِ خدا نیست») عبارتی عربی است که بهعنوان شعار امارت نصری غرناطه (گرانادا)، آخرین دولت مسلمان اندلس که بر بخشهایی از شبهجزیره ایبری حکومت میکرد، بهکار میرفت.[۱]
منشأ
در قرآن
عبارتی مشابه «ولا غالب إلا الله» در چندین سوره از قرآن یافت میشود، از جمله آل عمران و سوره یوسف.[۲]
نظریهٔ منشاء از موحدون
در کتاب روض القرطاس اثر ابن ابی زرع اشارهای به این عبارت وجود دارد، جایی که او پیروزی موحدون به رهبری یعقوب المنصور در نبرد آلارک بر نیروهای مسیحی اسپانیایی به رهبری آلفونسو هشتم کاستیا را توصیف کردهاست. ابن ابی زرع نوشت: «وقتی آلفونسو هشتم – خدا لعنتش کند – تصمیم گرفت با کل ارتش خود به مسلمانان حمله کند… او صدای طبلها و شیپورها را شنید. سرش را بلند کرد و دید که عَلَمهای موحدون در حال نزدیک شدن هستند؛ در جلوی آنها علم سفید پیروزی بود که بر روی آن نوشته شده بود: "لا إله إلا الله، محمد رسول الله، لا غالب إلا الله" (هیچ خدایی جز الله نیست، محمد پیامبر الله است، و هیچ پیروزی جز از آنِ خدا نیست)».[۳]
نظریههای دیگر
یک نظریهٔ دیگر بیان میکند که در محاصرهٔ سویل (1247-8 م)، کاستیلیها از کمک یک حاکم نامشخص نصری گرانادا بهرهمند شدند. پس از تصرف سویل توسط کاستیلیها، جمعیتی در گرانادا او را با فریاد «پیروز آمد!» استقبال کردند. این حاکم که از کمک به کاستیلیها پشیمان بود، در پاسخ گفت: «هیچ پیروزی جز از آنِ خدا نیست».[۴]
یک نظریهٔ سوم بیان میکند که به دلیل درگیریهای مداوم میان مسلمانان در شبهجزیرهٔ ایبریا، مردم مسلمان میدانستند که پایان نزدیک است، بنابراین شروع به نوشتن این عبارت روی دیوارها و درها کردند تا نشانهای برای نسلهای آینده باقی بماند و یادآوری کند که روزی اسلام بر سرزمینهایشان حکومت میکردهاست.[۵]
کاربرد
این عبارت معمولاً در ساختمانهای جنوب شبهجزیرهٔ ایبریا که به اواخر دورهٔ حکومت اسلامی بازمیگردند، دیده میشود، از جمله در کاخ الحمراء.[۶][۷]
نگارخانه
عبارت «ولا غالب إلا الله» که بر روی ستونی در کاخ الحمراء حک شده
عبارت «ولا غالب إلا الله» روی نشان نصریان
عبارت «ولا غالب إلا الله» بر روی دیواری در کاخ الحمرا
منابع
- ↑ Ballandalus (2012-07-02). "La Ghalib illa Allah". Ballandalus (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-02.
- ↑ "Surah Ali 'Imran - 1-200". Quran.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-02.
- ↑ Ibn Abi Zar (1888) [13th century]. روض القرطاس [Rawd al-Qirtas (The Gardens of Pages)] (به عربی).
- ↑ برجاق, سلام. "ولا غالب إلا الله.. عبارة تُذكّر زوّار الأندلس أن المسلمون كانوا هنا". 1-a1072.azureedge.net (به عربی). Retrieved 2022-11-02.
- ↑ "قصة عبارة " لا غالب إلا الله " وسقوط الأندلس".
- ↑ Pollybert (2013-09-13). "Wa la ghalib illa Allah – There is no winner but Allah - living to the fullest" (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-02.
- ↑ Arroyo, Javier (2016-11-03). "Decoding the secret messages of Spain's Alhambra palace". EL PAÍS English Edition (به انگلیسی). Retrieved 2022-11-02.