ویکی‌پدیای چکی
 | |
 | |
گونه وبگاه | پروژه دانشنامه اینترنتی |
|---|---|
| در دسترس به زبان | زبان چکی |
| ستاد | میامی، فلوریدا |
| مالک | بنیاد ویکی‌مدیا |
| وبگاه | |
| تجاری؟ | خیر |
| نیاز به ثبت نام | اختیاری |
| راه‌اندازی | ۳ مه ۲۰۰۲ |
پروانه | Creative Commons Attribution/ Share-Alike 4.0 |
ویکی‌پدیای چکی (Česká Wikipedie) نسخه چکی‌زبان ویکی‌پدیا است. این نسخه در ۳ مه ۲۰۰۲ راه‌اندازی شد و از نظر شمار مقاله‌ها بیست‌وهشتمین ویکی‌پدیا در میان نسخه‌های زبانی گوناگون به شمار می‌رود. بنیاد ویکی‌مدیا گرداننده این دانشنامه است.
بیشتر مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای چکی مردان ۱۳ تا ۳۵ ساله هستند. برای بهبود گوناگونی مشارکت‌کنندگان، آموزش‌هایی برای سالمندان برگزار شده و تا سال ۲۰۲۴ چند صد بازنشسته در این آموزش‌ها شرکت کرده‌اند.
پیشینه
ویکی‌پدیای چکی در ۳ مه ۲۰۰۲ ایجاد شد.[۱] با این حال، در آن زمان ویکی‌پدیا بر پایه نرم‌افزار یوزمودویکی کار می‌کرد. سه صفحه‌ای که نسخه چکی در آغاز داشت هنگام جابه‌جایی به مدیاویکی از دست رفت.[۲] قدیمی‌ترین ویرایش موجود مربوط به بازنویسی صفحه اصلی در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲ است. رابط کاربری بومی‌سازی شد و نخستین مقاله‌های واقعی در اواخر ۲۰۰۲ و آغاز ۲۰۰۳ به دست یکی از ویراستاران چک ویکی‌پدیای اسپرانتو نوشته شد.[۳] بسیاری از مقاله‌های نخستین درباره موضوعات مربوط به اسپرانتو بودند. ویکی‌پدیای چکی در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۳ به ۱٬۰۰۰ مقاله رسید.[۴] گزارشی در آوریل ۲۰۰۴ نشان داد که در آن زمان ۱۸۰ کاربر ثبت‌نام‌شده داشت.[۵]
به‌ویژه در سال‌های نخست، این پروژه بحران‌هایی جدی را پشت سر گذاشت که در مرکز آنها نخستین بوروکرات پروژه و اختلاف چندماهه‌ای درباره شیوه درست‌نویسی قرار داشت. این اختلاف به‌سرعت به چالشی بر سر قدرت تبدیل شد و نزدیک بود پروژه را به فروپاشی بکشاند. سرانجام بوروکرات مذکور که شیوه املایی آغاز سده بیستم را ترجیح می‌داد شکست خورد و دسترسی‌هایش لغو و خودش نیز مسدود شد. این نخستین اختلاف بزرگی بود که در رسانه‌ها بازتاب یافت.[۶]
رشد شمار مقاله‌ها
در ژوئن ۲۰۰۵ شمار مقاله‌ها به ۱۰٬۰۰۰ و در دسامبر همان سال به ۲۰٬۰۰۰ رسید.[۷] پس از رسیدن به این نقطه عطف، صفحه اصلی با جزئیات بیشتری بازطراحی شد. در نوامبر ۲۰۰۶ شمار مقاله‌ها از ۵۰٬۰۰۰ فراتر رفت[۸] و در ژوئن ۲۰۰۸ بیست‌ویکمین نسخه زبانی شد که از مرز ۱۰۰٬۰۰۰ مقاله گذشت.[۹] در فوریه ۲۰۱۰ به ۱۵۰٬۰۰۰ مقاله دست یافت[۱۰] و در ژوئیه ۲۰۱۱ از مرز ۲۰۰٬۰۰۰ مقاله گذشت.[۱۱] در دسامبر ۲۰۱۲ از ۲۵۰٬۰۰۰ مقاله فراتر رفت.[۱۲]
ویکی‌پدیای چکی در بعدازظهر ۱۶ مارس ۲۰۲۲ به نیم‌میلیون مقاله رسید.[۱۳] آمار آن زمان نشان می‌داد که ۲٬۵۰۰ ویراستار فعال و ۳۴ مدیر وجود داشت و به‌طور میانگین ۷۰ مقاله در روز ایجاد می‌شد. پرویرایش‌ترین مقاله نیز درباره تهاجم روسیه به اوکراین بود.[۱۳]
تا اکتبر ۲۰۲۴ ویکی‌پدیای چکی بیست‌وهشتمین ویکی‌پدیا از نظر شمار مقاله‌ها بود و ویکی‌پدیای فنلاندی پیش از آن و ویکی‌پدیای مجاری پس از آن قرار داشت.[۱۴] از اکتبر ۲۰۲۴ تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۹۴۹٬۰۰۰ ویرایش از سوی به‌طور میانگین ۷۱۸ نویسنده فعال انجام شد و در همین بازه نزدیک به یک میلیارد بازدید صفحه از ۱۳ میلیون دستگاه یکتا ثبت گردید.[۱۵]
نمودار رشد مقاله‌ها
شمار «ویراستاران بسیار فعال» (دست‌کم ۱۰۰ ویرایش در ماه) از حدود ۲۰۰۸ تقریباً ثابت مانده است.
اهمیت و بازتاب بیرونی
نسخه چکی ویکی‌پدیا در مقایسه با دیگر وبگاه‌های چکی‌زبان از نرخ دسترسی بالایی برخوردار است.[۱۶] در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۱۰ ویکی‌پدیای چکی برنده کل مسابقه «Czech Open Source» شد که هرساله از سوی وبگاه root.cz برگزار می‌شود و در سال ۲۰۰۸ نیز در بخش «پروژه» به پیروزی رسید.[۱۷]
ویکی‌پدیای چکی همکاری دوسویه سودمندی با کتابخانه ملی جمهوری چک دارد که محور آن فراهم‌سازی داده‌ها و محتوا و پیونددهی متقابل این داده‌ها است.[۱۸] همچنین درگاه اینترنتی چک seznam.cz تمامی محتوای ویکی‌پدیای چکی را به‌صورت نسخه‌ای مشابه در اینترنت بازنشر می‌کند.[۱۹]
تا ژانویه ۲۰۲۴ ویکی‌پدیای چکی در زمینه حفظ ویراستاران تازه‌وارد در میان بهترین ویکی‌پدیاها قرار داشت.[۲۰]
اعتراض به قانون کپی‌رایت اتحادیه اروپا
در ۲۱ مارس ۲۰۱۹ ویکی‌پدیای چکی به‌مدت ۲۴ ساعت در اعتراض به مواد ۱۱ و ۱۳ دستورالعمل کپی‌رایت در بازار یکپارچه دیجیتال اتحادیه اروپا به‌طور موقت تعطیل شد.[۲۱] این تصمیم سه روز پیش‌تر در ۱۸ مارس اعلام شده بود.[۲۲]
مقابله با اطلاعات نادرست
در ۱۰ فوریه ۲۰۲۱ مقاله‌ای در هفته‌نامه چک رسپکت (Respekt) فاش کرد که ویکی‌پدیای چکی چگونه با اطلاعات نادرست و دست‌کاری منابع در پوشش الحاق کریمه توسط روسیه مقابله کرده است. ویراستاران با مسدودسازی کاربران مخرب و بازگردانی محتوای مشکوک طی ماه‌ها این چالش را مدیریت کردند.[۲۳]
ویکی‌مدیای جمهوری چک
در سال ۲۰۰۸ سازمان غیردولتی «ویکی‌مدیای جمهوری چک» (Wikimedia Česká republika) برای پشتیبانی از ویکی‌پدیای چکی تأسیس شد.[۲۴] این سازمان با برگزاری رویدادها، یاری‌رسانی در ارتباط با پدیدآورندگان محتوای آزاد و معرفی ویکی‌پدیای چکی به جامعه از این دانشنامه پشتیبانی می‌کند. ویکی‌مدیای چک در رویدادهای گوناگونی مانند نمایشگاه لینوکس‌اکسپو در پراگ و نمایشگاه‌های کتاب شرکت می‌کند.[۲۵]
در دسامبر ۲۰۰۹ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای چکی نشستی در پراگ برگزار کردند.[۲۶]
پروژه‌های خواهر
از میان پروژه‌های خواهر ویکی‌پدیای چکی، نسخه چکی ویکی‌گفتاورد (Wikicitáty) در رتبه نهم میان پروژه‌های ویکی‌مدیا و ویکی‌نبشته چکی (Wikizdroje) در رتبه پانزدهم جای دارند.[۲۷][۲۸]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «Wikipedia nabízí už více než 8 miliónů článků». Novinky.cz. ۲۰۰۷-۰۹-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Czech Wikipedia translated from Esperanto?». Transparent.com. ۲۰۱۱-۰۱-۲۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۰۸-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Czech Wikipedia translated from Esperanto?». Transparent.com. ۲۰۱۱-۰۱-۲۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۰۸-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wikipedia - the "addictive" encyclopaedia». Radio Prague. ۲۰۰۶-۱۱-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wikipedia ist ein Netz im Netz». Czech Radio. ۲۰۰۴-۰۴-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Spory na Wikipedii aneb válka o "h"». Lupa.cz. ۲۰۰۶-۰۷-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Česká Wikipedie 20000 článků». ABCLinux.cz. ۲۰۰۵-۱۲-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Česká Wikipedie slaví 50 000». root.cz. ۲۰۰۸-۰۶-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Česká Wikipedie zlomila magickou hranici sta tisíc článků». Týden. ۲۰۰۸-۰۶-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Česká Wikipedie už má více než 150 tisíc článků». ویکی‌اخبار. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Česká Wikipedie má už 200 tisíc článků». iHNed.cz. ۲۰۱۱-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Česká Wikipedie obsahuje 250 tisíc článků». root.cz. ۲۰۱۲-۱۲-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Česká Wikipedie dosáhla mety 500 000 článků!». Wikimedia Czech Republic. ۲۰۲۲-۰۳-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wikimedia Statistiken». Wikimedia. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wikimedia Statistiken». Wikimedia. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wikimedia Traffic Analysis Report». Wikimedia. ۲۰۱۳-۰۲-۲۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Vítězem ankety Czech Open Source 2010». root.cz. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Zápis ze setkání supervizorů». nkp.cz. ۲۰۱۲-۰۹-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Seznam.cz Encyklopedie». seznam.cz. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Wikimedia projects comparison». Wikimedia. ۲۰۲۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ= - ↑ «Czech Wikipedia shuts down for 24 hours in protest of EU copyright law». Radio Prague. ۲۰۱۹-۰۳-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Czech Wikipedia to shut down on Thursday over EU copyright reform». Radio Prague. ۲۰۱۹-۰۳-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gwendolyn Albert, Tomáš Brolík (۲۰۲۱-۰۲-۱۰). «How Czech Wikipedia Occupied Crimea». Respekt.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده) - ↑ «ARES - Ekonomické subjekty». Nfo.mfcr.cz. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژوئن ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۰۸-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ثبت در وزارت کشور جمهوری چک». mfcr.cz. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Na konferenci o české Wikipedii se sešli autoři i čtenáři». Czech Radio. ۲۰۰۹-۱۲-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «List of Wikiquotes». wikistats.wmflabs.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «List of Wikisources». wikistats.wmflabs.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۰۶-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Czech Wikipedia». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Wikipédia en tchèque». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tschechischsprachige Wikipedia». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- الگو:در زبان ویکی‌پدیای چکی
- الگو:در زبان نسخه همراه ویکی‌پدیای چکی
- وبگاه ویکی‌مدیای جمهوری چک
نشان دهمین سالگرد ویکی‌پدیای چکی
جایزه مسابقه متن‌باز ۲۰۰۸
جایزه مسابقه متن‌باز ۲۰۱۰
فراخوان مشارکت در ویکی‌پدیای چکی
- دانشنامههای جمهوری چک
- متعلقات اینترنت بنیانگذاریشده در ۲۰۰۲ (میلادی)
- وبگاه‌های چکی‌زبان
- ویکیپدیاهای زبانهای اسلاوی