پایکا (نویسه‌نگاری)

پایکا
File:The Evening Star ruler - 2.jpg
اطلاعات یکا
سامانه‌های اندازه‌گیرییکای حروف‌نگاری
یکایطول
تبدیل یکا
۱ unit در ...... برابر است با ...
   یکاهای حروف‌نگاری   ۱۲ پوینت
   بریتانیایی/آمریکایی   ۱⁄۶ اینچ
   متریک   ≈ ۴٫۲۳۳۳ میلی‌متر

پایکا (انگلیسی: Pica) یکی از یکاهای اندازه‌گیری در حروف‌نگاری است که تقریباً برابر با ۱⁄۶ اینچ می‌باشد. هر پایکا به ۱۲ پوینت تقسیم می‌شود. این یکا در صنعت چاپ و نشر برای اندازه‌گیری عرض ستون‌ها، حاشیه‌ها و دیگر ابعاد صفحه‌آرایی کاربرد گسترده‌ای دارد.

در سامانه اندازه‌گیری حروف‌نگاری اروپایی، معادل پایکا یکایی به نام سیسرو (Cicero) است که آن نیز به ۱۲ نقطه دیدو تقسیم می‌شود. پایکا نباید با قلم پایکای ماشین تحریر اشتباه گرفته شود که در آن هر ۱۰ نویسه یک اینچ طول دارد.

انواع پایکا

در صنعت چاپ سه نوع پایکا به کار رفته‌است:

پایکای فرانسوی

پایکای فرانسوی از ۱۲ نقطه دیدو (Didot point) تشکیل شده و سیسرو نیز نامیده می‌شود. اندازه آن برابر است با ۱۲ × ۰٫۳۷۶ = ۴٫۵۱۲ میلی‌متر.[۱]

پایکای آمریکایی

پایکای آمریکایی برابر با ۰٫۱۶۶۰۴ اینچ (۴٫۲۱۷ میلی‌متر) است. این اندازه را انجمن سازندگان حروف ایالات متحده در سال ۱۸۸۶ میلادی تعیین کرد.[۲][۳] در نرم‌افزار تک یک پایکا برابر با ۴۰۰⁄۲٬۴۰۹ اینچ تعریف شده‌است.[۴]

پایکای رایانه‌ای (پست‌اسکریپت)

پایکای رایانه‌ای پست‌اسکریپت (PostScript) دقیقاً برابر با ۱⁄۶ اینچ یعنی حدود ۴٫۲۳۳ میلی‌متر تعریف شده‌است.[۵]

نمایش در نرم‌افزارها

نرم‌افزارهای نشر رومیزی مانند ادوبی این‌دیزاین و کوارک اکسپرس اندازه‌های پایکا را با قراردادی خاص نمایش می‌دهند: عدد صحیح پایکا در سمت چپ حرف کوچک «p» و سپس عدد پوینت در سمت راست آن قرار می‌گیرد. برای نمونه «5p6» به معنای ۵ پایکا و ۶ پوینت (یعنی ۵ و نیم پایکا) است.[۶]

پایکا در استانداردهای وب

در شیوه‌نامه‌های آبشاری (CSS) که توسط اتحادیه وب جهان‌گستر تعریف شده‌اند، از اختصار «pc» برای پایکا (۱⁄۶ اینچ) و «pt» برای پوینت (۱⁄۷۲ اینچ) استفاده می‌شود.[۷]

کاربرد در برآورد گنجایش متن

پایکا در اندازه‌گیری گنجایش قلم و فرایند برآورد متن (copyfitting) نیز کاربرد دارد.[۸] طول قلم در این فرایند با شمار «نویسه در هر پایکا» (characters per pica یا cpp) سنجیده می‌شود. از آنجا که کتاب‌ها معمولاً با قلم‌های متناسب چاپ می‌شوند، مقدار cpp اغلب عددی کسری است. برای نمونه، قلمی با اندازه ۱۱ پوینت (مانند هلوتیکا) ممکن است ۲٫۴ نویسه در هر پایکا داشته باشد؛[۹][۱۰] بنابراین یک سطر ۵ اینچی (۳۰ پایکایی) از صفحه‌ای به اندازه متداول وزیری (۶×۸ اینچ) حدود ۷۲ نویسه (شامل فاصله‌ها) را در بر می‌گیرد.[۱۱][۱۲]

جدول‌های برآورد متن برای شمار زیادی از قلم‌ها تهیه شده و کارخانه‌های ریخته‌گری حروف اغلب شمار نویسه در هر پایکا را برای هر قلم در فهرست‌های نمونه خود ارائه می‌کردند. همچنین جدول‌هایی وجود دارد که با دانستن طول الفبای کوچک لاتین می‌توان شمار نویسه در هر پایکا را تخمین زد.[۱۳]

کاربرد در حروف‌نگاری آلمانی

در سامانه حروف‌نگاری آلمانی و اروپایی، پایکا به‌عنوان یکای نسبی برای اندازه قلم نیز به کار می‌رود؛ در حالی که سیسرو یکای مطلق با مقادیر ثابت است. هنگامی که پایکا به‌صورت نسبی به کار رود، می‌توان تغییرات جزئی در فاصله‌گذاری سطرها اعمال کرد تا از بروز خطاهای حروف‌چینی مانند سطرهای یتیم و بیوه در متن جاری جلوگیری شود.[۱۴]

تفاوت با قلم پایکای ماشین تحریر

پایکای حروف‌نگاری نباید با قلم پایکا در ماشین‌های تحریر اشتباه گرفته شود. در ماشین تحریر، قلم پایکا به قلمی اطلاق می‌شود که در آن ۱۰ نویسه تایپ‌شده یک اینچ طول دارند.[۱۵]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Legros، Lucien Alphonse؛ Grant، John Cameron (۱۹۱۶). Typographical Printing-Surfaces. Longmann, Green, and Co. ص. ۵۷–۶۰. شابک ۹۷۸۵۸۷۲۳۲۳۳۰۳. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Legros، Lucien Alphonse؛ Grant، John Cameron (۱۹۱۶). Typographical Printing-Surfaces. Longmann, Green, and Co. ص. ۵۷–۶۰. شابک ۹۷۸۵۸۷۲۳۲۳۳۰۳. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Hyde، Grant Milnor (۱۹۲۰). Newspaper Editing: A Manual for Editors, Copyreaders, and Students of Newspaper Desk Work. D. Appleton and Company. ص. ۲۲۶–۲۲۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Legros، Lucien Alphonse؛ Grant، John Cameron (۱۹۱۶). Typographical Printing-Surfaces. Longmann, Green, and Co. ص. ۵۷–۶۰. شابک ۹۷۸۵۸۷۲۳۲۳۳۰۳. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Legros، Lucien Alphonse؛ Grant، John Cameron (۱۹۱۶). Typographical Printing-Surfaces. Longmann, Green, and Co. ص. ۵۷–۶۰. شابک ۹۷۸۵۸۷۲۳۲۳۳۰۳. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Pipes، Alan (۲۰۰۵). Production for Graphic Designers. Laurence King Publishing. ص. ۴۸–۴۹. شابک ۹۷۸۱۸۵۶۶۹۴۵۸۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «Syntax and basic data types». W۳.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۱۰-۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Pipes، Alan (۲۰۰۵). Production for Graphic Designers. Laurence King Publishing. ص. ۴۸–۴۹. شابک ۹۷۸۱۸۵۶۶۹۴۵۸۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Montagnes، Ian (۱۹۹۱). Editing and Publication: A Training Manual. ص. ۳۴۳. شابک ۹۷۸۹۷۱۲۲۰۰۰۹۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Newsom، Doug؛ Haynes، Jim (۲۰۱۰). Public Relations Writing: Form & Style. Cengage Learning. ص. ۳۹۲–۳۹۵. شابک ۹۷۸-۱-۴۳۹۰-۸۲۷۲-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Dahl، Fred (۲۰۰۶). Book Production Procedures for Today's Technology. Inkwell Publishing Service. ص. ۲۱. شابک ۹۷۸۱۹۲۹۱۶۳۲۱۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Jackson، Hartley Everett (۱۹۴۲). Newspaper Typography, a Textbook for Journalism Classes. Stanford University Press. ص. ۳۶–۳۷. شابک ۹۷۸۰۸۰۴۷۱۰۸۳۱. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Clair، Kate؛ Busic-Snyder، Cynthia (۲۰۱۲). A Typographic Workbook: A Primer to History, Techniques, and Artistry. John Wiley & Sons. ص. ۱۰۱–۱۰۴. شابک ۹۷۸-۱-۱۱۸-۳۹۹۸۸-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ «Pica (Typografie)». ویکی‌پدیای آلمانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Jackson، Hartley Everett (۱۹۴۲). Newspaper Typography, a Textbook for Journalism Classes. Stanford University Press. ص. ۳۶–۳۷. شابک ۹۷۸۰۸۰۴۷۱۰۸۳۱. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

  • Bringhurst، Robert (۱۹۹۹). The Elements of Typographic Style. H&M Publishers. ص. ۲۹۴–۲۹۵. شابک ۰۸۸۱۷۹۱۳۲۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Pasko، W. W. (۱۸۹۴). American Dictionary of Printing and Bookmaking. H. Lockwood. ص. ۴۳۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)