فجر انرژی خلیج‌فارس

نمای عمومی فجر ۱
نمای عمومی فجر ۲

معرفی فجر انرژی خلیج فارس (قلب تپنده منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی)[۱][۲]

شرکت فجر انرژی خلیج فارس (Persian Gulf Fajr Energy Company) یک شرکت یوتیلیتی در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام خمینی است. حوزه فعالیت آن شامل تولید و تأمین برق، بخار، آب صنعتی، تفکیک هوا، و تصفیه پساب برای مجتمع‌های پتروشیمی منطقه است. [۳]

نیروگاه این شرکت یکی از بخش‌های کلیدی آن است و ظرفیت قابل‌توجهی برای تأمین انرژی صنایع پایین‌دستی دارد. [۴]

تاریخچه

این شرکت در سال ۱۳۷۷ تأسیس شد. [۵]

در سال ۱۳۸۱ اولین مراحل عملیاتی آن آغاز شد و به عنوان نخستین شرکت یوتیلیتی متمرکز در ایران معرفی شده است. [۶]

با افزایش نیاز یوتیلیتی در طرح‌های پتروشیمی جدید (سایت ۲ و سایت ۳)، پروژه توسعه در سایت ۲ شرکت اجرا شد. [۷]

در سال ۱۳۸۸ مالکیت شرکت به «صنایع پتروشیمی خلیج فارس» منتقل گردید. [۸]

بخشی از سهام شرکت در سال ۱۳۹۴ در بورس اوراق بهادار عرضه شد و شرکت به سهامی عام تبدیل شد. [۹]


حوزه فعالیت

شرکت فجر انرژی در چند حوزه کلیدی زیر فعالیت می‌کند:

نیروگاه برق و بخار: واحدهای نیروگاهی در دو «ناحیه» بهره‌برداری شده‌اند، سوخت اصلی آنها گاز طبیعی است و در مواقع لزوم گازوئیل به عنوان سوخت پشتیبان استفاده می‌شود. [۱۰]

تفکیک هوا: واحد تفکیک هوا شرکت دارای سه خط تولید است؛ این خطوط اکسیژن، نیتروژن و آرگون مایع و گازی را تولید می‌کنند. [۱۱]

تصفیه آب: شرکت واحد تصفیه آب صنعتی دارد که آب بدون املاح (DM)، آب اسمز معکوس (R.O) و آب آتش‌نشانی را تولید می‌کند. [۱۲]

تصفیه پساب صنعتی: واحدهایی برای تصفیه پساب صنعتی و بهداشتی در کارخانه وجود دارد؛ پساب با املاح بالا / پایین به صورت تفکیک‌شده تصفیه می‌شود. [۱۳]

خطوط ارتباطی یوتیلیتی: این واحد مسئول توزیع سرویس‌های جانبی (utility) تولیدشده به سایر شرکت‌های پتروشیمی منطقه است. [۱۴]

مدیریت زیست‌محیطی: فجر انرژی اقدامات زیست‌محیطی دارد؛ از جمله دفن یا امحاء لجن پساب در کوره پسماندسوز، بازیافت روغن‌های ضایعاتی و طبقه‌بندی دقیق پسماندها.[۱۵]

ساختار سازمانی

سهامدار عمده شرکت، صنایع پتروشیمی خلیج فارس است (حدود ۶۰٪).[۱۶]

بخشی از سهام شرکت در بازار سرمایه (سهامی عام) عرضه شده است.[۱۷]

طبق گزارش مجمع، فجر انرژی دارای هیئت مدیره و مدیریت ارشد است و واحدهای فرایندی (نیروگاه، آب، هوا، پساب، خطوط ارتباطی) زیر نظر سازمان مدیریتی شرکت فعالیت می‌کنند. [۱۸]

در چشم‌انداز شرکت (مطابق گزارش مجمع)، تدوین استراتژی بلندمدت برای افزایش پایداری تولید و بهره‌وری در دستور کار است. [۱۹]

پروژه‌ها

پست ۴۰۰ کیلوولت: فجر انرژی در حال توسعه پست ۴۰۰ کیلوولتی خود برای بهبود انتقال برق در منطقه ویژه پتروشیمی است. [۲۰]

توسعه ظرفیت یوتیلیتی: با گسترش طرح‌های پتروشیمی، شرکت پروژه توسعه سایت ۲ را برای افزایش ظرفیت برق، بخار، آب و هوای صنعتی اجرا کرده است. [۲۱]

پروژه شیرین‌سازی آب (اسمز معکوس): شرکت فجر انرژی خلیج‌فارس با بهره‌گیری از فناوری اسمز معکوس توانسته در سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۰٫۵ میلیون متر مکعب در مصرف آب خام صرفه‌جویی کند. از زمان راه‌اندازی این پروژه در سال ۱۳۹۵، مجموع صرفه‌جویی در مصرف آب به بیش از ۷۰ میلیون متر مکعب رسیده است.[۲۲]

مشتری‌ها

  • مشتریان اصلی شرکت فجر انرژی خلیج فارس را مجتمع‌های پتروشیمی مستقر در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر تشکیل می‌دهند. این شرکت به عنوان تأمین‌کننده زیرساخت‌های یوتیلیتی، خدماتی از جمله برق، بخار، آب صنعتی، آب خنک‌کننده، نیتروژن، آب دیونیزه، هوای ابزار دقیق و سایر جریان‌های خدماتی را در اختیار صنایع پتروشیمی منطقه قرار می‌دهد. از جمله مهم‌ترین مشتریان این شرکت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • پتروشیمی بندر امام
  • پتروشیمی امیرکبیر
  • پتروشیمی بوعلی سینا
  • پتروشیمی فناوران
  • پتروشیمی رازی
  • پتروشیمی خوزستان
  • پتروشیمی مارون
  • پتروشیمی اروند
  • و سایر واحدها و مجتمع‌های پتروشیمی مستقر در منطقه ویژه اقتصادی.

[۲۳]

سوخت

سوخت اصلی: گاز طبیعی (از شبکه سراسری گاز کشور)

سوخت جایگزین: LPG یا گازوئیل (ذخیره در سایت برای شرایط اضطراری)

خوراک

  • گاز طبیعی: برای تولید بخار، برق و آب صنعتی
  • آب خام (raw water): برای تصفیه و تولید آب صنعتی، آب دیونیزه، آب خنک کننده و آب آشامیدنی
  • هوای محیط: برای تولید آرگون، نیتروژن و اکسیژن (در واحد air separation)
  • سوخت کمکی (در مواقع اضطراری) مانند گاز مایع یا گازوئیل: برای پایداری عملیات واحدهای نیروگاهی در مواقع افت فشار گاز.

افتخارات

رتبه اول ایمنی

شرکت فجر انرژی خلیج فارس رتبه اول در حوزه ایمنی را در بین شرکت‌های گروه پتروشیمی خلیج فارس کسب کرده است. [۲۴]


رتبه سوم در hse

در همان ارزیابی، فجر انرژی در بخش HSE نیز موفق به کسب رتبه سوم شده است. [۲۵]


تندیس زرین مسئولیت‌های اجتماعی

در هشتمین اجلاس سراسری مسئولیت اجتماعی، فجر انرژی خلیج فارس تندیس زرین مسئولیت اجتماعی را دریافت کرده است.[۲۶]


اعتبارنامه‌های تعهد در مسئولیت‌های اجتماعی

همراه با تندیس زرین، شرکت ۶ اعتبارنامه در حوزه‌های مختلف مسئولیت اجتماعی (مانند محیط‌زیست، خدمات درمانی، پروژه‌های سبز و غیره) دریافت کرده است.[۲۷]


پایداری تولید و عملکرد عملیاتی برجسته

بر اساس گزارش خبرآنلاین، فجر انرژی در سال ۱۴۰۲ رکورد تولید پایداری را ثبت کرده است؛ این شرکت حجم زیادی انرژی (برق، بخار) و سرویس یوتیلیتی ارائه داده است که نشان‌دهنده نقش کلیدی آن در تضمین پایداری تولید پتروشیمی است.[۲۸]


تمرکز بر سرمایه انسانی

فجر انرژی استراتژی سرمایه‌گذاری بر نیروی انسانی را به عنوان بخشی از توسعه پایدار سازمانی خود دنبال می‌کند. [۲۹]


درخشش در ایمنی و فناوری‌ نوین تصفیه آب

طبق گزارش بورسمروز، فجر انرژی با تمرکز بر ایمنی، مدیریت HSE و به‌کارگیری فناوری‌های نوین تصفیه آب، جایگاه برجسته‌ای در صنعت انرژی کسب کرده است. [۳۰]

منابع

  1. «فجر انرژی قلب تپنده پتروشیمی‌های ماهشهر است». energypress.ir. ۲۰۲۳-۰۷-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۸.
  2. «فجر انرژی خلیج‌فارس، ضامن تولید پایدار شرکت‌های پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۴-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۸.
  3. Co, Persian Gulf Fajr Energy. "Fajr Introduction". Persian Gulf Fajr Energy Co. (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-15.
  4. Co, Persian Gulf Fajr Energy. "Fajr Introduction". Persian Gulf Fajr Energy Co. (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-15.
  5. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  6. «تاریخچه شرکت فجر انرژی خلیج فارس».
  7. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  8. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  9. «شرکت فجر انرژي خليج فارس». amoozesh-boors.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  10. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  11. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «تفکیک هوا». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  12. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  13. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  14. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  15. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «محیط زیست». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  16. «شرکت فجر انرژي خليج فارس». amoozesh-boors.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  17. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  18. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «فجر انرژی خلیج فارس». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  19. «تدوین استراتژی‌های آینده فجر انرژی خلیج فارس به میانه راه رسید». تدوین استراتژی‌های آینده فجر انرژی خلیج فارس به میانه راه رسید. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  20. انرژی، میز (۲۰۲۴-۱۲-۱۵). «طرح توسعه پست ۴۰۰ کیلو ولت فجر انرژی خلیج فارس در ایستگاه پایانی». میز انرژی. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  21. فارس، شرکت فجر انرژی خلیج. «درباره فجر». شرکت فجر انرژی خلیج فارس. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  22. «فجر انرژی خلیج‌فارس، ضامن تولید پایدار شرکت‌های پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۴-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  23. «مشتری ها».
  24. «فجر انرژی خلیج فارس، رتبه اول ایمنی شرکت‌های گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس را کسب کرد». شمانیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  25. «فجر انرژی خلیج فارس، رتبه اول ایمنی شرکت‌های گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس را کسب کرد». شمانیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  26. ADMIN، IRANSERVER (۲۰۲۵-۱۰-۰۹). «فجر انرژی خلیج فارس تندیس زرین مسئولیت اجتماعی را کسب کرد». روزنامه اطلس اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  27. ADMIN، IRANSERVER (۲۰۲۵-۱۰-۰۹). «فجر انرژی خلیج فارس تندیس زرین مسئولیت اجتماعی را کسب کرد». روزنامه اطلس اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  28. «فجر انرژی خلیج‌فارس، ضامن تولید پایدار شرکت‌های پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۴-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  29. انرژی، میز (۲۰۲۵-۰۹-۰۷). «صداقت، کار تیمی و توجه به سرمایه انسانی، سه محور مدیریت فجر انرژی خلیج‌فارس». میز انرژی. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.
  30. اسکندرزاده، محدثه (۲۰۲۵-۰۶-۰۳). «درخشش فجر انرژی در عرصه‌های گوناگون؛ از ایمنی تا فناوری‌های نوین تصفیه آب». بورس امروز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۵.