پره خان کمپونگ سوای
پره خان کمپونگ سوای (خمر: ព្រះខ័ននៅកំពង់ស្វាយ) مجموعه ای باستانشناسی در کامبوج است که با نامهای پراسات باکان (طبق تلفظ محلی) یا باکان سوای رولای نیز شناخته میشود.[۱]
این مجموعه در ۱۰۰ کیلومتری شرق آنگکور، در استان پره ویهار کامبوج واقع شده است. پره خان کمپونگ بزرگترین مجموعه مذهبی است که تا به حال در دوران آنگکوری ساخته شده است؛ زیرا محوطه بیرونی آن بیش از ۲۲ کیلومتر مربع مساحت دارد.[۱]
تاریخچه
اطلاعات تاریخی کمی در مورد پره خان کمپونگ سوای وجود دارد. برخی از محققان فرانسوی استدلال کردهاند که این بنا در قرن یازدهم، احتمالاً توسط سوریاوارمان اول تأسیس شده است.[۲][۳] شواهد به دست آمده از تجزیه و تحلیل رسوب نشان میدهد که این سایت در اواخر قرن چهارده تا پانزده کاملاً رها شده است و نگهداری و تعمیر معابد و زیرساختها در اواسط قرن چهاردهم متوقف شده است.[۴] این مجموعه به دلیل استفاده از آن به عنوان اقامتگاه سلطنتی در زمان پادشاهی سوریاوارمان دوم و به عنوان یک پایگاه نظامی برای جایاورمان هفتم در طول درگیری با چامها در اواخر قرن دوازدهم قابل توجه است.[۱][۵]
برخی از نظریهٔ ذکر شده توسط میچ هندریکسون و دامیان ایوانز در مورد اینکه پره خان کمپونگ سوای در اصل چه چیزی بوده است؛ شامل پادشاهی خمرها، یک نهاد مستقل، یک پایگاه تجاری و یک مرکز دفاعی است.[۱]
کشف مجدد
در سال ۱۸۷۳، کاوشگر، لوئی دلاپورت از این مجموعه بازدید کرد و ویرانههای آن را مورد مطالعه قرار داد. با توافق پادشاه کامبوج، او نمونههایی از نقش برجستهها و مجسمههای سنگی را به فرانسه فرستاد که در موزه هندوچین تروکادرو به نمایش گذاشته شدند و سپس در سال ۱۹۲۷ به مجموعههای موزه گیمه منتقل شدند. پس از تعدادی مأموریت فرانسوی در حوالی قرن نوزدهم، ویکتور گلوبو در سال ۱۹۳۷ به بررسیهای هوایی پرداخت که وسعت واقعی این مجموعه را آشکار کرد.[۶]
بسیاری از مجسمههای مشهور خمر از این مکان آمدهاند، مانند سردیس احتمالی جایاورمان هفتم که در موزه ملی کامبوج به نمایش گذاشته شده است. مجسمهها و کندهکاریهای پره خان از جمله آثار برجسته هنر خمر هستند و معابد در گذشته بهطور گسترده غارت شدهاند. دزدان همچنین در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰، در حین غارت مجسمهها و کندهکاریها، به بسیاری از سازهها آسیب رساندند.[۷]

وضعیت میراث جهانی
این سایت در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۲۰ (در ابتدا در ۱ سپتامبر ۱۹۹۲ اعلام شد) در دسته فرهنگی به فهرست آزمایشی میراث جهانی یونسکو اضافه شد.
کتابشناسی
- Rooney, Dawn F. (2005). Angkor: Cambodia's Wondrous Khmer Temples (5th ed.). Odissey. ISBN 978-962-217-727-7.
- Mauger, Henry (1939). "Práh Khẵn de Kốmpon Svày". BEFEO (به فرانسوی). 39: 197–220. doi:10.3406/befeo.1939.3722. ISSN 0336-1519.
- Ray, Nick (2008). Cambodia (6th ed.). Lonely Planet. pp. 262–263. ISBN 978-1-74104-317-4.
- Mitch Hendrickson u. a. (2009), University of Sydney (ed.), Industries of Angkor Project: Preah Khan of Kampong Svay (Bakan), Field Campaign Report (به آلمانی)
- Bruno Bruguier, Juliette Lacroix (2013). Preah Khan, Koh Ker et Preah Vihear. Les provinces occidentales. Guide archéologique du Cambodge, Tome 5. JSRC. ISBN 9789996361203.
پانویس
- 1 2 3 4 Hendrickson, Mitch; Evans, Damian (2 November 2015). "Reimagining the City of Fire and Iron: A landscape archaeology of the Angkor-Period Industrial Complex of Preah Khan of Kompong Svay, Cambodia (ca. 9th to 13th centuries A.D.)". Journal of Field Archaeology. 40 (6): 644–664. doi:10.1080/00934690.2015.1105034. ISSN 0093-4690. S2CID 131047864.
- ↑ Coedès, George (1968). Walter F. Vella (ed.). The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
- ↑ Higham, C. , 2001, The Civilization of Angkor, London: Weidenfeld & Nicolson, شابک ۹۷۸۱۸۴۲۱۲۵۸۴۷
- ↑ Hall, Tegan; Penny, Dan; Hendrickson, Mitch; Cooke, Colin; Hua, Quan (1 April 2016). "Iron and fire: Geoarchaeological history of a Khmer peripheral centre during the decline of the Angkorian Empire, Cambodia". Journal of Archaeological Science: Reports. 6: 53–63. Bibcode:2016JArSR...6...53H. doi:10.1016/j.jasrep.2016.01.028. ISSN 2352-409X.
- ↑ Rooney 2005, pp. 379–381.
- ↑ Mauger 1939, p. 198.
- ↑ Ray 2008, pp. 262–263.