پرواز ۵۷۱ سابینا
 سربازان اسرائیلی در حال نجات گروگان‌ها از هواپیما | |
| هواپیماربایی | |
|---|---|
| تاریخ | ۸ مه ۱۹۷۲ |
| علت | هواپیماربایی |
| محل حادثه | فرودگاه لد، لد، اسرائیل ۳۲°۰۰′۳۴″شمالی ۳۴°۵۲′۳۷″شرقی / ۳۲٫۰۰۹۴°شمالی ۳۴٫۸۷۶۹°شرقی |
| هواگرد | |
 هواپیمای دخیل در رویداد، ۷ ژوئن ۱۹۷۶ | |
| نوع هواپیما | بوئینگ ۷۰۷–۳۲۹C |
| شرکت هواپیمایی | سابینا |
| شماره دم | OO-SJG |
| مبدا پرواز | فرودگاه بروکسل، بروکسل، بلژیک |
| توقف‌گاه بین‌راه | فرودگاه بین‌المللی وین، وین، اتریش |
| مقصد | فرودگاه لد، تل‌آویو، اسرائیل |
| مسافرین | ۹۴ (شامل ۴ هواپیماربا) |
| خدمه | ۷ |
| کشته‌شدگان | ۳ (۱ مسافر، ۲ هواپیماربا) |
| مجروحین | ۳ (۲ مسافر، ۱ تکاور) |
| بازماندگان | ۹۸ (شامل ۲ هواپیماربا) |
پرواز ۵۷۱ سابینا یک پرواز مسافربری برنامه‌ریزی‌شده از بروکسل به تل‌آویو با توقف در وین بود که از سوی شرکت هواپیمایی ملی بلژیک، سابینا، بهره‌برداری می‌شد. در ۸ مه ۱۹۷۲، یک هواپیمای مسافربری بوئینگ ۷۰۷ در این مسیر، به فرماندهی خلبان بریتانیایی رجینالد لوی دارندهٔ نشان صلیب پرواز ممتاز، توسط چهار عضو سازمان سپتامبر سیاه ربوده شد. هواپیمارباها خواستار آزادی زندانیان فلسطینی در ازای گروگان‌ها شدند.
کاپیتان لوی بنا بر دستور هواپیمارباها، هواپیما را در فرودگاه لد (که بعدها به فرودگاه بین‌المللی بن گوریون تغییر نام داد) فرود آورد. بن‌بست حاصل با یک عملیات تکاوری اسرائیلی به نام «عملیات ایزوتوپ» پایان یافت که در آن هر دو هواپیماربای مرد کشته و دو هواپیماربای زن دستگیر شدند و همهٔ ۹۰ گروگان باقیمانده آزاد گشتند.
هواپیماربایی
این حمله که از سوی علی حسن سلامه برنامه‌ریزی شده بود، توسط گروهی متشکل از دو مرد و دو زن اجرا شد که خود را دو زوج جا زده بودند: سرکردهٔ گروه علی طه ابو سنینه، عبدالعزیز اطرش، ریما طنوس و ترزا هلسه.[۱] آن‌ها به دو هفت‌تیر، دو نارنجک دستی و دو کمربند انفجاری مسلح بودند. بیست دقیقه پس از پرواز از وین، هواپیمارباها وارد کابین خلبان شدند. کاپیتان لوی به ۹۰ مسافر گفت: «همان‌طور که می‌بینید، ما دوستانی در هواپیما داریم.» او از هواپیمارباها پنهان کرد که همسرش نیز به عنوان مسافر در هواپیما حضور دارد و قرار بود تولد پنجاه‌سالگی‌اش را در تل‌آویو جشن بگیرند.[۲]
هواپیمارباها بلافاصله پس از به‌دست گرفتن کنترل هواپیما، گروگان‌های یهودی را از دیگران جدا کرده و به انتهای هواپیما فرستادند.[۳] پس از فرود هواپیما، آن‌ها خواستار آزادی ۳۱۵ زندانی فلسطینی محکوم در اسرائیل شدند و تهدید کردند که هواپیما را همراه با مسافرانش منفجر خواهند کرد.[۴] کاپیتان لوی توانست یک پیام رمزی برای درخواست کمک به اسرائیلی‌ها ارسال کند.[۵]
وزیر دفاع موشه دایان و وزیر حمل‌ونقل شیمون پرز که بعدها نخست‌وزیر و سپس رئیس‌جمهور اسرائیل شد، هم‌زمان با مذاکره با هواپیمارباها، عملیات نجاتی را با نام رمز «عملیات ایزوتوپ» آماده کردند.[۵] کاپیتان لوی بعدها گفت که با هواپیمارباها دربارهٔ هر چیزی «از ناوبری تا جنسیت» صحبت کرده بود تا زمان را برای مسافران و خدمه تلف کند.[۶]
عملیات نجات
در شب ۸ به ۹ مه، نیروهای اسرائیلی با خالی کردن باد چرخ‌های ارابهٔ فرود، هواپیما را از حرکت ناتوان ساختند و هواپیمارباها را متقاعد کردند که سامانهٔ هیدرولیک هواپیما نیازمند تعمیر است.[۷]
در ۹ مه ۱۹۷۲ در ساعت ۴ بعد از ظهر، عملیات نجات آغاز شد: تیمی ۱۶ نفره از تکاوران سایرت متکل به فرماندهی ایهود باراک و با حضور بنیامین نتانیاهو — که هر دو بعدها نخست‌وزیر اسرائیل شدند — در لباس مبدل تکنیسین‌های هواپیما با لباس‌های سفید به هواپیما نزدیک شدند.[۸] آن‌ها به هواپیما یورش بردند و ظرف دو دقیقه هر دو هواپیماربای مرد را کشتند.[۹]
دو هواپیماربای زن دستگیر شدند و تمام ۹۰ مسافر باقیمانده نجات یافتند. سه مسافر در تبادل آتش زخمی شدند که یکی از آنان بعدها بر اثر جراحات درگذشت.[۱۰] نتانیاهو نیز در جریان عملیات نجات زخمی شد؛ هنگامی که یکی دیگر از تکاوران به نام مارکو اشکنازی به‌طور تصادفی با اسلحه‌اش که برای ضربه زدن به ترزا هلسه بهره‌گیری می‌کرد شلیک کرد و گلوله پس از عبور از بدن هلسه به بازوی نتانیاهو اصابت کرد.[۱۱]
پیامدها
ترزا هلسه و ریما طنوس سرانجام به حبس ابد محکوم شدند — هلسه به ۲۲۰ سال زندان.[۱۲] هر دو در نوامبر ۱۹۸۳ در جریان تبادل زندانی پس از جنگ ۱۹۸۲ لبنان آزاد شدند.[۱۳]
سابینا پنج سال دیگر به بهره‌برداری از این هواپیما ادامه داد تا اینکه هواپیما به صنایع هوافضای اسرائیل (Israel Aircraft Industries) فروخته شد. سرانجام هواپیما به نیروی هوایی اسرائیل فروخته شد و سال‌ها به عنوان هواپیمای جاسوسی در بسیاری از عملیات‌های دوربرد نیروی هوایی به کار گرفته شد.[۱۴]
سرنوشت کاپیتان لوی
کاپیتان لوی، یک کهنه‌سرباز نیروی هوایی سلطنتی که در مأموریت‌های بمباران راهبردی بر فراز آلمان در جنگ جهانی دوم و همچنین در پل هوایی برلین شرکت داشت، در سال ۱۹۵۲ به سابینا پیوسته بود.[۱۵] او در سال ۱۹۸۲ بازنشسته شد و در ۱ اوت ۲۰۱۰ بر اثر سکتهٔ قلبی در بیمارستانی نزدیک خانه‌اش در دوور درگذشت. هواپیماربایی در روز تولد پنجاه‌سالگی او رخ داده بود.[۱۶]
بازتاب رسانه‌ای
- کتاب [From Night Flak to Hijack: It's a Small World] Error: {{Lang}}: متن دارای نشانه‌گذاری ایتالیک است (راهنما)، زندگی‌نامهٔ خودنوشت کاپیتان رجینالد لوی.[۱۷]
- فیلم مستند-نمایشی [Sabena Hijacking: My Version] Error: {{Lang}}: متن دارای نشانه‌گذاری ایتالیک است (راهنما) (۲۰۱۵) که هواپیماربایی و عملیات نجات را بازسازی می‌کند و در آن سه نخست‌وزیر اسرائیل نقش داشتند.[۱۸]
منابع
- ↑ «Four hijackers and three Israeli PMs: the incredible story of Sabena flight 571». The Guardian. ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Reginald Levy Is Dead at 88; Hailed as a Hero in a '72 Hijacking». نیویورک تایمز. ۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Two Passengers on Hijacked Plane Seriously Wounded; Terrorists Separate Jews from Non-jews on Plane». Jewish Telegraphic Agency. ۱۱ مه ۱۹۷۲. دریافت‌شده در ۸ مه ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Klein، Aaron J. (۲۰۰۵). Striking Back: The ۱۹۷۲ Munich Olympics Massacre and Israel's Deadly Response. Random House. شابک ۱-۹۲۰۷۶۹-۸۰-۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «When the prime ministers took down the hijackers». تایمز اسرائیل. ۱۳ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۳ اوت ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Pilot's Story: Terrorists Didn't Know His Wife Was Passenger on Plane». Jewish Telegraphic Agency. ۱۱ مه ۱۹۷۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ مارس ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۸ مه ۲۰۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Four hijackers and three Israeli PMs: the incredible story of Sabena flight 571». The Guardian. ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «2 Who Share a Past Are Rivals for Israel's Future». نیویورک تایمز. ۲۰ آوریل ۱۹۹۹. دریافت‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Reginald Levy obituary». The Guardian. ۲۳ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Reginald Levy Is Dead at 88; Hailed as a Hero in a '72 Hijacking». نیویورک تایمز. ۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Four hijackers and three Israeli PMs: the incredible story of Sabena flight 571». The Guardian. ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Four hijackers and three Israeli PMs: the incredible story of Sabena flight 571». The Guardian. ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سابینا 571: عندما قاتلت أیلول الأسود فی قلب الأراضی المحتلة». إضاءات. ۸ مه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «באר שבע – ה'בואינג' שנחטף בדרך לחצרים». Mynet. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۹ ژوئیه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Reginald Levy Is Dead at 88; Hailed as a Hero in a '72 Hijacking». نیویورک تایمز. ۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Reginald Levy obituary». The Guardian. ۲۳ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Reginald Levy Is Dead at 88; Hailed as a Hero in a '72 Hijacking». نیویورک تایمز. ۵ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Sabena Hijacking: My Version». IMDb. ۸ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sabena Flight 571». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sabena-Flug 571». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «رحلة سابینا رقم 571». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vuelo 571 de Sabena». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- حوادث و سوانح هوایی در ۱۹۷۲ (میلادی)
- حوادث تروریستی فلسطینیان در اروپا
- بلژیک در ۱۹۷۲ (میلادی)
- عملیات‌های نیروهای دفاعی اسرائیل
- مبارزه با تروریسم در اسرائیل
- هواپیماربایی هواپیمای مسافربری