پروتکل زمینه مدل

Model Context Protocol
توسعه یافته توسطآنتروپیک
تاریخ معرفی۲۵ نوامبر ۲۰۲۴ (2024-11-25)
صنعتهوش مصنوعی
نوع اتصال
وبگاه
رابطه میان میزبان ام‌سی‌پی، کلاینت‌های ام‌سی‌پی و سرورهای ام‌سی‌پی

پروتکل زمینه مدل (به انگلیسی: Model Context Protocol؛ به‌اختصار: MCP) یک استاندارد باز و چهارچوب متن‌باز است که در نوامبر ۲۰۲۴ توسط شرکت آنتروپیک معرفی شد تا نحوهٔ یکپارچه‌سازی و اشتراک‌گذاری داده‌ها میان سیستم‌های هوش مصنوعی (AI) مانند مدل زبانی بزرگ (LLM) با ابزارها، سیستم‌ها و منابع دادهٔ خارجی را استانداردسازی کند.[۱] ام‌سی‌پی یک رابط استاندارد برای خواندن فایل‌ها، اجرای توابع و مدیریت پرامپت‌های زمینه‌ای فراهم می‌کند.[۲] پس از اعلام آن، این پروتکل توسط ارائه‌دهندگان بزرگ هوش مصنوعی از جمله اوپن‌آی و گوگل دیپ‌مایند پذیرفته شد.[۳][۴]

زمینه

ام‌سی‌پی در نوامبر ۲۰۲۴ توسط آنتروپیک به عنوان یک استاندارد باز[۵] برای اتصال دستیارهای هوش مصنوعی به سیستم‌های داده‌ای مانند مخازن محتوا، ابزارهای مدیریت کسب‌وکار و محیط‌های توسعه معرفی شد.[۶] این پروتکل در شرکت آنتروپیک توسط مهندسان، دیوید سوریا پاررا و جاستین اسپاهر-سامرز ایجاد شد.[۶] هدف آن رفع چالش سیلوهای اطلاعاتی و سیستم‌های قدیمی است.[۶] پیش از ام‌سی‌پی، توسعه‌دهندگان اغلب مجبور بودند برای هر منبع داده یا ابزار، اتصالات سفارشی بسازند؛ مشکلی که آنتروپیک آن را مسئلهٔ «N×M» در یکپارچه‌سازی داده‌ها توصیف کرد.[۶][۷]

رویکردهای موقت پیشین — مانند «فانکشن کالینگ» ای‌پی‌آی (API) شرکت اوپن‌آی در سال ۲۰۲۳ و چهارچوب افزونه‌های چت‌جی‌پی‌تی — مشکلات مشابهی را حل کردند، اما به اتصال‌دهنده‌های اختصاصی فروشنده نیاز داشتند.[۷] ام‌سی‌پی از ایده‌های جریان پیام پروتکل سرور زبان (LSP) استفاده مجدد می‌کند.[۸]

در دسامبر ۲۰۲۵، آنتروپیک ام‌سی‌پی را به بنیاد هوش مصنوعی ایجنتیک (AAIF)، یک صندوق هدایت‌شده تحت‌نظر بنیاد لینوکس که به‌طور مشترک توسط آنتروپیک، بلاک و اوپن‌آی با حمایت سایر شرکت‌ها بنیان‌گذاری شده بود، اهدا کرد.[۹] در اواخر همان ماه، آنتروپیک همچنین «مهارت‌های ایجنت» (Agent Skills) را منتشر کرد؛ یک استاندارد باز مکمل برای بسته‌بندی دستورالعمل‌ها و منابع مختص وظایف که ایجنت‌های هوش مصنوعی بر اساس تقاضا بارگذاری می‌کنند، و از همان رویکرد استاندارد بازِ ام‌سی‌پی پیروی می‌کند.[۱۰]

ویژگی‌ها

ام‌سی‌پی یک چهارچوب استاندارد برای یکپارچه‌سازی سیستم‌های هوش مصنوعی با منابع داده و ابزارهای خارجی تعریف می‌کند.[۲] ام‌سی‌پی کاربردهایی مانند پرس‌وجو از پایگاه‌های دادهٔ ساختاریافته با زبان ساده را در حوزهٔ دسترسی به داده‌های زبان طبیعی امکان‌پذیر می‌سازد.[۸] پروتکل میان «میزبان‌های ام‌سی‌پی»، «کلاینت‌های ام‌سی‌پی» و «سرورهای ام‌سی‌پی» تمایز قائل می‌شود. میزبان ام‌سی‌پی معمولاً یک ایجنت هوش مصنوعی است که با یک مدل زبانی بزرگ تعامل دارد و به خدمات یک یا چند سرور ام‌سی‌پی نیاز دارد. برای هر یک از این سرورهای ام‌سی‌پی، میزبان ام‌سی‌پی یک کلاینت اختصاصی ام‌سی‌پی ایجاد می‌کند که با آن سرور ارتباط برقرار می‌کند. کلاینت و میزبان معمولاً روی یک ماشین اجرا می‌شوند، در حالی که سرورهای ام‌سی‌پی ممکن است محلی یا راه دور باشند.[۱۱]

هر سرور یک یا چند ابزار یا منبع را فراهم می‌کند. نمونه ابزارها عبارتند از: دسترسی به پایگاه داده، ماشین‌حساب‌ها، دسترسی به مخازن کد و غیره؛ یک منبع ممکن است یک سند خاص پرسش‌وپاسخ (FAQ) باشد. کلاینت ام‌سی‌پی از سرور خود می‌خواهد فهرست ابزارها و منابعی را که سرور فراهم می‌کند ارائه دهد؛ سرور با توصیفی به زبان طبیعی از قابلیت‌های هر ابزار و قالب مورد انتظار برای فراخوانی ابزار پاسخ می‌دهد. این اطلاعات به مدل زبانی بزرگ داده می‌شود؛ اگر مدل به خدمات یکی از این ابزارها نیاز داشته باشد، میزبان ام‌سی‌پی به کلاینت ام‌سی‌پی مربوطه دستور می‌دهد تا ابزار را فراخوانی کند. سرور ام‌سی‌پی عمل مربوط به ابزار را انجام داده و نتایج را برمی‌گرداند و سپس میزبان ام‌سی‌پی آن‌ها را به گفتگوی مدل زبانی بزرگ تزریق می‌کند.[۱۱] کلاینت و سرور با استفاده از پروتکل انتقال JSON-RPC نسخه ۲.۰ با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.[۸]

این پروتکل همراه با کیت‌های توسعه نرم‌افزار (SDKs) در زبان‌های برنامه‌نویسی از جمله پایتون، تایپ‌اسکریپت، سی‌شارپ و جاوا و نمونه‌هایی از پیاده‌سازی‌های سرور ام‌سی‌پی منتشر شد.[۸][۱۲]

این پروتکل در ابزارهای توسعه نرم‌افزار به کمک هوش مصنوعی استفاده می‌شود. محیط یکپارچه توسعه نرم‌افزار (IDEs)، پلتفرم‌های کدنویسی مانند ریپلیت، و ابزارهای هوش کد مانند سورس‌گراف، ام‌سی‌پی را برای اعطای دسترسی بلادرنگ به دستیارهای کدنویسی هوش مصنوعی به زمینهٔ پروژه اتخاذ کرده‌اند.[۵]

برنامه‌های کاربردی ام‌سی‌پی (MCP Apps) یک افزونهٔ رسمی برای پروتکل کانتکست مدل است که بر روی mcp-ui ساخته شده است. در حالی که مشخصات پایهٔ ام‌سی‌پی به متن و داده‌های ساختاریافته محدود می‌شود، برنامه‌های کاربردی ام‌سی‌پی ارائهٔ رابط‌های کاربری تعاملی — مانند داشبوردها، فرم‌ها و تجسم‌های داده — را از سرورهای ام‌سی‌پی به برنامه‌های میزبان مانند کلود و چت‌جی‌پی‌تی استانداردسازی می‌کند.[۱۳]

پذیرش

در مارس ۲۰۲۵، اوپن‌آی به‌طور رسمی ام‌سی‌پی را پس از یکپارچه‌سازی این استاندارد در سراسر محصولات خود، از جمله برنامهٔ دسکتاپ چت‌جی‌پی‌تی، پذیرفت.[۳][۲] در سپتامبر ۲۰۲۵، اوپن‌آی پشتیبانی از ام‌سی‌پی را به برنامه‌های چت‌جی‌پی‌تی اضافه کرد. این امر امکان دسترسی شخص ثالث را در داخل چت‌جی‌پی‌تی فراهم می‌کند.[۱۴]

ام‌سی‌پی را می‌توان با مایکروسافت سمنتیک کرنل و آژور اوپن‌آی یکپارچه‌سازی کرد.[۱۵] سرورهای ام‌سی‌پی را می‌توان روی کلادفلر مستقر کرد.[۱۶]

در آوریل ۲۰۲۶، بنیاد هوش مصنوعی ایجنتیک (AAIF) نشست توسعه‌دهندگان ام‌سی‌پی آمریکای شمالی را در شهر نیویورک برگزار کرد که حدود ۱۲۰۰ شرکت‌کننده را به خود جلب کرد.[۱۷] در همان ماه، پلتفرم هدلس ۳۶۰ شرکت سیلزفورس شروع به هدایت تعاملات مشتریان و ایجنت‌ها از طریق ام‌سی‌پی کرد؛ در اواخر مه، سیلزفورس گزارش داد که ۴.۵ میلیون فراخوانی ام‌سی‌پی از زمان راه‌اندازی پردازش شده است.[۱۸][۱۹]

ارزیابی و بازخورد

د ورج گزارش داد که ام‌سی‌پی تقاضای رو به رشد برای ایجنت‌های هوش مصنوعی را که از نظر زمینه‌ای آگاه هستند و قادرند از منابع متنوعی داده استخراج کنند، پاسخ می‌دهد.[۵]

در آوریل ۲۰۲۵، پژوهشگران امنیت تحلیلی را منتشر کردند که به این نتیجه رسیدند مسائل امنیتی حل‌نشده متعددی در رابطه با ام‌سی‌پی وجود دارد، از جمله تزریق پرامپت[۲۰] و ابزارهای مسموم که امکان درز داده‌ها را از طریق سایر ابزارهای متصل فراهم می‌کنند.[۲۱]

ام‌سی‌پی به اوپن‌آی‌پی‌آی (OpenAPI) تشبیه شده است؛ مشخصات مشابهی که با هدف توصیف ای‌پی‌آی‌ها ارائه شده است.[۲۲][۲۳]

جستارهای وابسته

  • مقررات در هوش مصنوعی – policy, law and regulation on the development and use of artificial intelligence
  • رابط برنامه‌نویسی کاربردی – software interface between computers and/or programs
  • لنگ چین – language model application development framework
  • یادگیری ماشین – مطالعه علمی الگوریتم‌ها و مدل‌های آماری مورد استفاده توسط سیستم‌های کامپیوتری برای انجام وظایف خود بدون دستورالعمل‌های مشخص
  • عامل نرم‌افزاری – در علوم رایانه، یک گماشته نرم افزاری یا یک عامل نرم‌افزاری یک برنامه ی رایانه ای است که برای کاربر یا برنامه های دیگر، به صورت یک نماینده عمل

منابع

  1. ↑ David, Emilia (25 نوامبر 2024). "Anthropic releases Model Context Protocol to standardize AI-data integration". VentureBeat. Retrieved 12 مه 2025.
  2. 1 2 3 Kumar, Vinay (26 مارس 2025). "The open source Model Context Protocol was just updated — here's why it's a big deal". VentureBeat. Retrieved 12 مه 2025.
  3. 1 2 Wiggers, Kyle (25 مارس 2025). "OpenAI adopts rival Anthropic's standard for connecting AI models to data". TechCrunch.
  4. ↑ Wiggers, Kyle (9 آوریل 2025). "Google to embrace Anthropic's standard for connecting AI models to data". TechCrunch. Retrieved 12 مه 2025.
  5. 1 2 3 Roth, Emma (25 نوامبر 2024). "Anthropic launches tool to connect AI systems directly to datasets". The Verge.
  6. 1 2 3 4 "Introducing the Model Context Protocol". Anthropic. 25 نوامبر 2024. Retrieved 12 مه 2025.
  7. 1 2 Edwards, Benj (1 آوریل 2025). "MCP: The new "USB-C for AI" that's bringing fierce rivals together". Ars Technica. Retrieved 24 مه 2025.
  8. 1 2 3 4 Ouellette, Michael (9 مه 2025). "Model context protocol: the next big step in generating value from AI". Engineering.com (in American English). Retrieved 23 ژوئن 2025.
  9. ↑ Bellan, Rebecca (9 دسامبر 2025). "OpenAI, Anthropic, and Block join new Linux Foundation effort to standardize the AI agent era". TechCrunch (in American English). Retrieved 10 دسامبر 2025.
  10. ↑ Deutscher, Maria (18 دسامبر 2025). "Anthropic makes agent Skills an open standard". SiliconANGLE. Retrieved 12 اوت 2026.
  11. 1 2 "Architecture overview". Model Context Protocol (in English). Retrieved 22 ژوئن 2026.
  12. ↑ "Model Context Protocol". GitHub (in English). Retrieved 20 ژوئن 2025.
  13. ↑ "MCP Apps, the Model Context Protocol's first official extension, turns AI responses into interactive interfaces". the decoder. 26 ژانویه 2026. Archived from the original on 26 ژانویه 2026.
  14. ↑ "OpenAI adds 'powerful but dangerous' support for MCP in ChatGPT dev mode". VentureBeat. 11 سپتامبر 2025. Retrieved 9 آوریل 2026.
  15. ↑ "Using the Model Context Protocol in Azure and beyond". InfoWorld (in English). 1 مه 2025. Retrieved 14 ژوئن 2026.
  16. ↑ "Cloudflare Outlines MCP Architecture as Enterprises Confront Security and Governance Risks". InfoQ (in English). 22 آوریل 2026. Retrieved 14 ژوئن 2026.
  17. ↑ "AAIF's MCP Dev Summit: Gateways, gRPC, and Observability Signal Protocol Hardening". InfoQ. 14 آوریل 2026. Retrieved 20 آوریل 2026.
  18. ↑ Johnson, O'Ryan (28 مه 2026). "Salesforce waves bye-bye to UI in 'headless' embrace". The Register. Retrieved 9 ژوئیه 2026.
  19. ↑ Martin, Henry (15 آوریل 2026). "Salesforce Headless 360 and Agentforce Vibes 2.0 Revealed at TDX 2026". Salesforce Ben. Retrieved 9 ژوئیه 2026.
  20. ↑ Lakshmanan, Ravie (30 آوریل 2025). "Researchers Demonstrate How MCP Prompt Injection Can Be Used for Both Attack and Defense". thehackernews.com.
  21. ↑ Doerrfeld, Bill (24 آوریل 2025). "Building With MCP? Mind the Security Gaps". The New Stack (in American English). Retrieved 14 ژوئن 2026.
  22. ↑ MacManus, Richard (13 مارس 2025). "MCP: The Missing Link Between AI Agents and APIs". The New Stack. Retrieved 29 مه 2025.
  23. ↑ Fanelli, Alessio. "Why MCP Won". www.latent.space (in English). Retrieved 29 مه 2025.

مطالعه بیشتر

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.